Als de goedheiligman in het land is, dan kun je de klok erop gelijk zetten. De baas van Euronext, van der Does de Willebois, denkt dat het aantal nieuwe noteringen het volgende jaar zal toenemen. Tsja, dat zegt hij nu al een paar jaar en beleggers zien (1) het aantal serieuze noteringen afnemen (Fortis, ABN AMRO), (2) het belang van bepaalde aandelen ter beurze sterk afnemen (Aegon, ING) en (3) allerlei curieuze fondsen hun geluk zoeken op Euronext (private equity, vastgoed).

Maar, van der Does krijgt dit jaar een klein cadeautje: Delta Lloyd heeft eindelijk haar zelfstandigheid terug en heeft haar notering sinds 1973 weer terug  (http://bank.blog.nl/euronext/2009/08/10/oude-bekende-keert-terug-op-de-beurs). En de surprise is dat de koers zelfs boven de uitgifteprijs staat! En dan heeft  Dockwise ook koers gezet naar het damrak.

Nu hoopt Van der Does op een notering van ING Verzekeringen. Goed idee, want er staan nog steeds obligaties van ING Verzekeringen genoteerd aan Euronext (maar obligaties zijn het het stiefkindje van Euronext en zit al jaren in de zak van sinterklaas).

De beursman loopt het gevaar als contra-indicator te gaan worden beschouwd. Dan maar hopen dat hij volgend jaar zegt dat 2011 helemaal niets wordt met nieuwe noteringen.

Dit blog is eerder gepubliceerd op www.nrcnext.nl/geld-en-werk/

Vandaag was ik op het jaarlijkse feestje van de particuliere belegger, de Dag van de Belegger, georganiseerd door de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) in het RAI congrescentrum. En voor de beleggers is 2009 een feestje. De AEX Index staat dit jaar op een winst van 25 procent.

Dat was vorig jaar wel anders. Toen zaten beleggers met de kater van het omvallen van Lehmann Brothers en de nationalisatie van Abn Amro. Een waar armageddon leek over ons heen te komen. Maar zoals zo vaak op de beurs komt de omslag op het moment dat niemand er meer in gelooft.

De titel van het congres: Op weg naar beursherstel. Een goed gekozen titel want ondanks de stijging zullen veel van de 8.000 bezoekers nog altijd op verlies staan. Er is nog een lange weg te gaan naar het hoogtepunt van de AEX van 700 punten in 2000.

Lees verder op http://www.nrcnext.nl/geld-en-werk/2009/11/27/belegger-optimistisch-het-jaar-uit/

In de media is het vonnis over Zalm al geveld. Hij heeft schuld en moet hangen.

Zie de Volkskrant 25 november,  NOVA, maar ook kamerleden hadden hun oordeel al klaar, bijvoorbeeld SAP (Groen Links) in NOVA.

Het onderzoek van de deskundigen, de commissie Scheltema, moet nog worden gepubliceerd (misschien dinsdag 1 december, maar het brede onderzoek wordt niet voor 1 februari 2010 verwacht), maar opdrachtgever minister Bos heeft al weer voortijdige uitspraken in de pers gedaan die in ieder geval reputatie beschadigend waren. Het dwong Zalm vrijdag tot een interview met RLT Z, waarin hij aangaf vol vertrouwen het onderzoek af te wachten.

Het proces kwam op gang doordat de Volkskrant een notitie van DSB aan de AFM van 20 augustus 2008, inzake het kredietbeleid van DSB, publiceerde. Vervolgens zou er ook nog sprake zijn van een brief aan DNB, maar die brief is niet gepubliceerd (volgens rubriek 1 vandaag).

Ik heb de bewuste kredietnota gelezen. Het is van belang daarbij de datum goed in ogenschouw te nemen. In augustus 2008 was DSB in een voor banken ongewoon felle discussie met de toezichthouders verwikkeld over (1) het verdienmodel van DSB en (2) de wijze waarop aan dit verdienmodel inhoud werd gegeven. Hoe  ongezond, dan wel moreel verwerpelijk dit verdienmodel ook was, het was niet uniek voorbehouden aan DSB.

DNB had aangedrongen om met name de bestuursorganisatie te versterken met bancaire kennis en kunde. Het aantreden van Zalm, of hij nu is gevraagd of zelf graag de uitdaging aan wilde gaan, moet in dat licht worden gezien. DNB heeft haar goedkeuring gegeven aan de benoeming en waarom ook niet, Zalm had een onberispelijke staat van dienst als minister van Financien en was waarschijnlijk in de ogen van DNB de man om DSB op het rechte spoor te brengen.

De kredietnota is een gedetailleerde beantwoording van vragen en opmerkingen van de AFM inzake het kredietbeleid van DSB. Uit de nota blijkt dat DSB het niet op alle punten eens is met de AFM, dat lijkt mij ook haar goed recht. Een opvallende constatering is ‘bevinding 19′. Hierin stelt de AFM dat DSB tijdens de onderzoeksprocedure niet heeft gewerkt met goedgekeurde procedures. Het antwoord van DSB luidt als volgt: ‘ Wij betreuren het dat de AFM, ondanks de door DSB Bank gegeven uitleg, toch concludeert dat DSB niet heeft gewerkt met goedgekeurde procedures. Zoals is aangegeven door DSB  Bank zijn de procedures inhoudelijk wel goedgekeurd, doch het nieuwe gebruikte format niet’ .  Het lijkt er sterk op dat DSB bezig was het kredietbeleid te verbeteren, maar dat AFM vooral naar de vorm keek en niet naar de inhoud. Dat roept natuurlijk weer irritantie op van de kant van DSB.

Ik kan dan ook begrijpen dat in de conclusie DSB concludeert dat ‘ Op basis van het opnieuw door ons uitgevoerde dossieronderzoek, wij concluderen dat ieder dossier voldoet aan de door DSB vastgestelde definitie van verantwoorde kredietverstrekking’.

Uiteindelijk heeft AFM in 2009 een boete aan DSB gegeven, niet voor daadwerkelijke overcreditering, maar omdat de procedures ruimte zouden geven tot overcreditering (zie mijn blog van 2 juli http://bank.blog.nl/ing/2009/07/02/nova-doet-haar-huiswerk-niet-inzake-dsb-boete).

Het lijkt mij duidelijk dat Zalm op de hoogte was van het kredietbeleid, maar dat hij (1) met goedkeuring van DNB in discussie was met de AFM om te komen tot een vergelijk en (2) dat hij volgens de kredietbrief bezig was de teugels aan te trekken. Geen eenvoudige zaak gezien het feit dat Scheringa CEO en DGA was en gewend was de dingen te doen zoals hij ze wenselijk zag.  Laten we nu eerst het verslag van de deskundigen afwachten alvorens opnieuw een publiek figuur wordt afgebrand.

In mijn blog van 17 november (http://bank.blog.nl/abn-amro/2009/11/17/kamervragen-of-een-abn-amrorbs-product-een-knol-is-of-een-citroen) heb ik de kamervragen van Tang/Vos besproken met betrekking tot de producten AEX sparen van ABN AMRO en de Royal obligaties van RBS. Beide producten laten de rente/coupon afhangen van de stand van de AEX. Het ABN AMRO product is een spaarproduct en het RBS product een belegging. Dit zou verwarring kunnen geven bij de consument.

Ik heb aangegeven dat het begrip ‘sparen’ beter beschermd zou moeten worden. In dit verband kan ik mij enige verwarring bij het ABN AMRO product voorstellen, alhoewel de bank het goed en duidelijk uitlegt. Het ontgaat mij echter waarom een pur sang beleggingsproduct er bij wordt gehaald. Voor een beleggingsproduct lijkt het mij niet vreemd dat er een relatie met de AEX wordt gelegd (er zijn vreemdere links op de beurs te vinden).  Gaan we de call AEX december 2010, die alleen een opbrengst geeft als de AEX boven de 310 staat, ook als een spaarproduct zien?

Naar aanleiding van recente publikaties in NRC Next en Elsevier (editie van 28 november, pag. 68) over dit onderwerp, wil ik graag aan de hand van het RBS product vaststellen dat er echt verschillen zijn tussen sparen en beleggen.

1. De Royal obligaties (Royals) hebben een beursnotering op Euronext; AEX sparen heeft geen beursnotering

2. De Royals kunnen via elke bank of broker worden gekocht; AEX sparen alleen bij ABN AMRO

3. De Royals gaan vergezeld met een prospectus, dat is een verplichting bij een beursnotering; AEX sparen kent alleen een algemene beschrijving van het product

4. De Royals kunnen elke seconde worden gekocht of verkocht op de beurs, er wordt door RBS een markt gemaakt, de prijzen fluctueren; AEX sparen moeten 6 maanden worden vastgezet (zie deposito)

5. De Royals worden opgenomen in de effectenportefeuille van de klant, er dient een effectenrekening te worden geopend; bij AEX sparen wordt er een spaarrekening geopend

6. Omdat het een effectenproduct is, valt het onder de zorgplicht van de banken en dient gekeken te worden of het product voldoet aan het klantenprofiel; bij AEX sparen is dit niet het geval

7. Als de bank waar de Royals in depot liggen, failliet gaat, dan heeft dit geen gevolgen voor de Royals, die vallen buiten de boedel; als ABN AMRO failliet gaat, dan ben je gewoon crediteur

8. Als RBS, de uitgevende instelling, failliet gaat, dan is de houder van Royals crediteur en moet afwachten of er nog iets over blijft; de AEX spaarders vallen onder depositogarantiesysteem

9. Voor de aankoop van Royals is de standaard effectenprovisie van uw bank van toepassing, plus 0,3% per jaar beheerkosten; bij AEX  sparen zijn er geen kosten

10. De Royals komen op het fiscaal overzicht bij effecten te staan, AEX sparen wordt onder sparen gerubriceerd

Kortom, het ontging mij en het ontgaat mij waarom de kamerleden, maar ook de verschillende recensenten denken dat er verwarring kan zijn bij spaarders of beleggers bij deze twee producten. Laten we ons concentreren op de vraag wanneer een product sparen genoemd mag worden, daar is nog wel wat werk te verrichten

Door de benoeming van van Rompuy tot president van Europa is Leterme opnieuw benoemd tot MP van Belgie. Opnieuw, want Leterme was ook de MP tijdens de ondergang van Fortis en de spraakmakende verkoop van het oude ABN AMRO en Fortis Bank Nederland aan de Nederlandse overheid. Leterme heeft  in die hectische dagen vele uitspraken gedaan. Zo was hij hij in eerste instantie positief over de verkoop van de Nederlandse activiteiten. Zo zei hij  ‘Het bedrijf heeft nu een rooskleuriger toekomst voor de klanten en de werknemers.’  Door ongelukkige uitspraken van Bos, Leterme zou later zeggen dat het doen van ongelukkige uitspraken verbonden is met Bos: ‘ Dat hangt kennelijk samen met mijnheer Bos”, aldus de Belgische premier.’, werd de sfeer tussen Nederland en Belgie grimmig.

Die ongelukkige uitspraken betroffen het feit dat de Nederlandse overheid ‘de gezonde onderdelen van Fortis’ zou hebben gekocht en dat er haast was met de aankoop omdat er ‘besmettingsgevaar’  zou zijn als de activiteiten verbonden zouden blijven.

Leterme moet gisteren met enig leedvermaak de publikatie van de ABN AMRO cijfers hebben gevolgd. Het Nederlandse deel maakt een verlies van 32 miljoen, veroorzaakt door hoge voorzieningen voor dubieuze debiteuren en een hoog kostenniveau. ABN AMRO doet het aantoonbaar slechter dan de andere banken die geraakt werden door de kredietcrisis en staatssteun hebben ontvangen.

Het is ook niet meer geloofwaardig dat de overheid, en dus de Nederlandse belastingbetaler, winst gaat maken op de investering. En dan is de uitspraak van Bos dat  ‘De Nederlandse Staat heeft een gezond bedrijf tegen een faire prijs verworven waar veel toekomstperspectief in zit.’  een zeer ongelukkige geweest. In mijn blog van 20 november ( http://bank.blog.nl/abn-amro/2009/11/20/de-staat-moet-nog-een-keer-bijstorten-bij-abn-amro-extra-44-miljard) heb ik aangegeven dat Bos blij mag zijn als het verlies beperkt zal blijven tot 10 miljard.

Tsja, en dan die besmettelijke patient Fortis. Na negen maanden in 2009 staat de teller op een winst van 1 miljard (zie mijn blog van 18 november  http://bank.blog.nl/fortis/2009/11/18/fortis-belgie-maakt-na-9-maanden-weer-winst-van-meer-dan-1-miljard).

Lacht het best, ……..

De Volkskrant heeft een brief onder ogen gekregen waarin duidelijk zou worden dat Zalm, de huidige topman van ABN AMRO, in zijn vorige functie bij DSB wel degelijk op de hoogte was van het kredietbeleid van DSB en dit beleid heeft verdedigd tegenover de AFM. Tot nu toe heeft Zalm dit altijd ontkend. Deze publikatie brengt Bos in een lastig parket. Ook tegenover Bos heeft Zalm aangegeven dat hij niet op de hoogte was van het discutabele kredietbeleid en dat om die reden zijn benoeming bij ABN AMRO niet tot problemen zou leiden.

Tegenover RTL Z zegt Bos dat hij Zalm steunt tot het onafhankelijke onderzoek van Scheltema (verwacht eind januari) is afgerond en dat hij tot dat moment Zalm blijft steunen. Verder merkte de minister op dat het artikel in de Volkskrant gebaseerd was op wel veel anomieme bronnen.

Het is opvallend dat deze anonieme bronnen niet geloofwaardig zijn om conclusies aan te verbinden, maar dat de anonieme bronnen die NOVA aan het woord liet over het bewuste kredietbeleid door Bos nota bene in de tweede kamer werden geciteerd om te illustreren dat het businessmodel van DSB ‘volslagen idioot’ was (zie hier mijn blog van 1 oktober http://bank.blog.nl/dsb/2009/10/01/minister-bos-moet-in-de-2e-kamer-geen-anonieme-bronnen-citeren).

Nu vind ik dat een minister helemaal niet moet ingaan op anonieme bronnen, maar eerst gedegen onderzoek moet (laten) doen. Maar als er dan toch uitspraken gedaan moeten worden op basis van anonieme bronnen, dan graag geen onderscheid in de verschillende anonieme bronnen van de media. Nu lijkt het er echt op dat ‘vijand’ Scheringa aangepakt moest worden, terwijl ‘ vriend’ Zalm in bescherming wordt genomen.

Volgens het FD van vandaag (hier link) ligt de RABO bank overhoop met het vroegere hoofd van de afdeling Global Financial Markets, Sussman. Deze afdeling was volgens het FD  verantwoordelijk voor naar schatting 1,5 miljard verlies op de bekende verpakte hypotheekobligaties. Zijn  contract is ontbonden  en de medewerker klaagt de RABO bank aan (zie hier link  (http://dockets.justia.com/docket/court-nysdce/case_no-1:2009cv08065/case_id-352279/). Volgens het FD wordt niet alleen de bank, maar ook de topman van RABO International, Schat, in het beklaagdenbankje gezet. Er is al 4,9 miljoen dollar betaald, waaronder 2,0 miljoen voor ‘emotionele nood en geestelijke kwelling’. Dit is blijkbaar niet genoeg, want er wordt nog eens 3,0 miljoen gevraagd.

RABO heeft geen beste reputatie als het gaat om investment banking activiteiten in het buitenland. In 1999 heeft de bank getracht een slag te slaan in Londen en dat is ook op een mislukking uitgelopen. Ook daar heeft de bank zich teruggetrokken. Dit heeft de RABO overigens ook in de VS gedaan.

Het is duidelijk dat de RABO zich zou moeten beperken tot de agri-business. Daar heeft zij verstand van.

Wellink heeft in een toespraak bij de opening van de tentoonstelling Kapitaal Amsterdam: 400 jaar financiele geschiedenis, aan de politiek gevraagd om DNB ‘ immuum’ te maken  voor claims. Wellink ziet dat de maatschappij steeds meer gejuridiseerd wordt en dat de toezichthouder steeds vaker door allerlei belanggroepen wordt aangesproken op haar maatregelen. Hierbij moet natuurlijk vooral gedacht worden aan de DSB-affaire, waarbij Lakeman ook DNB wil aanspreken voor een schadevergoeding. Moet de toezichthouder beter beschermd worden? Lees verder

RADAR heeft in haar uitzending van 16 november (opnieuw) aandacht besteed aan de RABO ‘Opmaat hypotheek’. Daar is naar mijn mening ook alle reden voor (zie blog van vandaag: http://bank.blog.nl/bankieren-algemeen/2009/11/22/hoe-definieert-rabo-sparen-zoals-een-bank-die-het-anders-doet-wellicht).

Even de merites van de zaak. Het probleem bij deze  hypotheekvorm is dat de klant een mix mag aangeven tussen sparen en beleggen. Als gevolg van fiscaliteit is er een overlijdingsrisicoverzekering aan gekoppeld. Deze ORV en kosten (vast en variabel) kunnen voor problemen zorgen. Vallen de beleggingen tegen, dan stijgt de premie voor de ORV. De premie en de kosten worden naar rato van zowel het spaardeel als het beleggingsdeel gehaald. De zekerheid van sparen staat daarmee ter discussie. Als de beleggingspot leeg is gaan alle kosten te laste van de spaarrekening.

Toch moet RADAR wat preciezer met de verslaggeving omgaan.In het begin van de uitzending wordt een offertebrief van de RABO getoond met daar dwars overheen de zin ” Zo loopt u absoluut geen vermogensrisico” . Deze zin wordt vervolgens meerdere malen herhaald en plaatst het product van RABO in vreemd daglicht. Het betreft de offertebrief voor een consument die heeft gekozen voor een mix-vorm. Lees verder

Naar aanleiding van kamervragen van Tang en Vos (PVDA) heb ik in mijn blog de discussie aangezwengeld wat nu eigenlijk de definitie van sparen is (http://bank.blog.nl/abn-amro/2009/11/17/kamervragen-of-een-abn-amrorbs-product-een-knol-is-of-een-citroen).

Een zeer interessante vraag in het licht van de uitspraak van Kockelkoren van de AFM die in een speech aangaf dat veel consumenten geen onderscheid kunnen maken tussen ‘knollen en citroenen’.

In haar uitzending van 16 november heeft RADAR (opnieuw) aandacht besteed aan de RABO ‘Opmaat hypotheek’ waar ook niet geheel duidelijk lijkt te zijn wat gespaard wordt en wat wordt belegd.

Het product wordt volgens RABO niet meer aangeboden, maar de website doet voorkomen alsof het product nog volop beschikbaar is (zie hier de link). Volgens RADAR betreft het 200.000 klanten. Veel klanten zouden volgens RADAR op de einddatum bij lange na niet het beoogde eindbedrag halen om de hypotheek af te lossen, ondanks het feit dat ‘gespaard’ wordt. Het gaat mij in dit blog niet zozeer om evt. schade, maar om de wijze waarop klanten geinformeerd zijn/worden over het sparen en/of  het beleggen.

De RABO Bank, altijd haantje de voorste als het gaat om duurzaam bankieren en het propaganderen van het cooperatieve bedrijfsmodel dat niet winst maar de klant voorop zou stellen, heeft m.i. bij dit product een aparte definitie van sparen gehanteerd en de kamerleden hadden beter dit product kunnen gebruiken in hun kamervragen.   Lees verder