Deze week schreef ik over de arrogante reclame-campagne van Nationale Nederlanden (zie  http://bank.blog.nl/ing/2010/04/24/nationale-nederlanden-maakt-grote-fout-door-pay-off-wat-er-ook-gebeurt-te-blijven-gebruiken); in een poging ‘nederig’ te zijn gaat NN een kleine letter gebruiken. Ik viel van mijn stoel van het lachen, met de name de teksten die in de campagne worden gebruikt.

Maar kijk eens aan; de na-apers hebben elkaar weer gevonden. Net zoals de banken en verzekeraars elkaar producten klakkeloos kopieren, is men op de marketingafdeling ook niet erg innovatief. Fortis had al enige tijd geleden aangekondigd dat zij haar naam ging veranderen in ‘ageas’ (overigens een naam die net als Fortis echt helemaal niets zegt, hoewel ageas blijkbaar uit Latijn komt en actie zou betekenen).

Maar ‘ageas’  moet ook met kleine letter geschreven worden. Hier volgt de rationale:

“The name ‘ageas’ is not capitalised. This understated approach is deliberate. We know our business, but we don’t want to force our opinions on anyone. We want an open and transparent dialogue between equal partners. At the same time, the lack of capitals heightens the sense of unity within our group. No part stands above the rest. All of us at our new company have the same goal: to fulfil our potential as an international insurance business”.

Tsja, vooralsnog blijft het bij mij bij mooie woorden. Ik wacht rustig af of al die verzekeraars het allemaal gaan waarmaken. Ik denk het niet. Ik zet mijn geld liever op de nieuwkomers die lekker met een GROTE letter blijven werken: Brand New Day bijvoorbeeld.

Voor de zoveelste keer wordt het rapport over DSB vetraagd, nu blijkt DNB het op te houden. Zogenaamd omdat DNB wil kijken of er vertrouwelijke informatie in het rapport staan dat niet gepubliceerd mag worden. Ik beschouw dit als een gezocht argument en het zoveelste brevet van onvermogen van DNB. In dit blog heb ik verschillende malen geschreven dat DNB een kwalijke rol heeft gespeeld in de ondergang van DSB (http://bank.blog.nl/dsb/2009/12/17/explosief-nieuws-van-rtl-4-over-dsb-en-rol-dnb;http://bank.blog.nl/dsb/2009/11/11/dnb-heeft-aantoonbaar-gelogen-in-dsb-zaak).

Ik denk dat de ware reden voor opnieuw uitstel ligt in het feit dat het onderzoek van Scheltema gaat aantonen dat DNB de DSB Bank gemakkelijk had kunnen redden (denk aan de zogenaamde claim van 5 miljard die nooit hard is gemaakt en die wel heeft geleid tot het intrekken van de kredietlijn van DSB bij DNB) en dat DNB deze feiten graag buiten het rapport wil houden.

Maar uitstel zal hier niet leiden tot afstel, daar zorgt de publieke opinie wel voor.

In mijn blogs heb ik regelmatig een lans gebroken voor Binckbank, maar ook gewaarschuwd voor het gebrek aan innovatiehttp://bank.blog.nl/brokers/2009/10/29/onrust-in-top-binckbank-directeur-retail-moet-opstappen). Dat laatste zou ze wel eens kunnen opbreken en na de publikatie van het 1 e kwartaal moet ik, helaas, tot de conclusie komen dat ik gelijk ga krijgen.

Natuurlijk, BinckBank, met name het merk Binck, heeft veel last van het teruglopen van de volatiliteit. Dat is een zeer sterke motor bij het aanjagen van transacties en dat is een zeer belangrijke bron van inkomsten. Maar dat kan niet het hele verhaal zijn.

Zoals SAXO bank terecht aangeeft hebben de particuliere beleggers wel enigszins de aandacht verschoven naar andere markten en producten en Binckbank is blijven steken in haar vertrouwde marktsegment, de opties ( zie http://bank.blog.nl/beleggen/2009/09/18/hoe-denkt-deense-broker-saxo-de-nederlandse-markt-te-veroveren#more-642). En voorts vind ik dat de bank al jaren veel te weinig aan informatieverschaffing voor particuliere beleggers doet (ik heb al eens eerder gezegd, de huidige columnisten staat er al jaren en zoals met veel producten, je moet gewoon vernieuwen, soms alleen maar om het vernieuwen).

Analisten vallen nu over BinckBank heen, niet helemaal terecht. De teruggang in aantal transacties is eigenlijk marginaal in vergelijking tot 1e kwartaal 2009 (toen zaten er veel gratis transacties uit hoofde van een ING sprinter-marketing actie). Ik vertrouw erop dat het merk Alex haar hogere tarieven zal kunnen waarmaken (moet er wel iets veranderen, maar begrijp dat er veel nieuwe zaken op stapel staan) en de JV met Optiver (TOM) moet echt nog haar waarde gaan bewijzen.

In een interview in het Fd gaat een medewerker van SNS bank nader in op de keuze tussen de huisfondsen van SNS bank  en trackers. Dit is een interessante discussie, zeker gezien de opkomst van Brand New day en Ohpen, die beide kiezen voor trackers omdat (1) deze twee aanbieders denken dat de markt niet verslagen kan worden (2) trackers veel transparanter zijn en (3) erg belangrijk, veel goedkoper zijn.

En wat zegt de medewerker van SNS bank: Deze (bedoeld is de huisfondsen) fondsen zijn met 0,8% tot 1,1% beheervergoeding amper duurder dan de tracker.

Zelfs als de huisfondsen van SNS bank zo weinig beheervergoeding vragen, dan nog is 0,5% tot 0,8%  meer vergoeding  (bij een rentestand van 2% -2,5%) toch een flink verschil. De uitspraak van deze medewerker van SNS bank kan niet anders worden uitgelegd als (1) volstrekte onkunde en (2) een grote angst voor de opkomst van trackers die het businessmodel van de banken, geld verdienen door dure huisfondsen, onderuit zal halen.

Nationale Nederlanden (NN), de Nederlandse verzekeraar binnen de verzekeringstak van de ING Groep, gaat het roer omgooien. De CEO, Friese, is op televisie (RTL Z) en een grote reclamecampagne wordt er tegenaan gegooid. De verzekeraar zegt ‘nederig’ te worden en gaat daarom een kleine letter ipv een hoofdletter gebruiken. Tsja, was het maar zo gemakkelijk, denk ik dan. Want de rest van de campagne straalt nog altijd arrogantie uit.

NN is een van de grote boosdoeners in het beleggingsverzekeringen schandaal en heeft veel uit te leggen. Boetedoening in woord is niet voldoende. NN zal nu daden moeten laten zien en mag wat mij betreft dan pas groot uitpakken. Want hoe arrogant moet je zijn om je nu in deze tijd te positioneren als de verzekeraar van ‘Nederland’ . Luister en huiver maar even mee:

“Dit is voor het Nederland van nu. Het Nederland van de nieuwe onzekerheden. Het Nederland dat vertrouwde op grote financiele instellingen, maar teleurgesteld is. Voor dit Nederland is er een verzekeraar.”

Je moet maar durven. De marketeers van de Postbank (16 miljoen mensen op dit kleine stukje aarde) hebben zeker een consultancyklus bij de verzekeraar gekregen (consultancy, want de bank wordt volledig afgescheiden van de verzekeraar en is met banksparen de grote concurrent van de (levens)verzekeraar).

Maar wat mij het meeste irriteert en verbaast is het feit dat NN nog altijd de pay-off  ’ wat er ook gebeurt ‘  durft blijven te gebruiken. Als er namelijk iets niet waar is, is het wel deze uitspraak geweest. Als NN echt inhoud had willen geven aan deze slogan, dan hadden zij de zeer benadeelde polishouders echt schadeloos gesteld voor alle verliezen, immers, dat impliceert de uitspraak ‘ wat er ook gebeurt’ , in dit geval moedwillige benadeling van een grote groep mensen die dachten hun pensioen veilig ondergebracht te hebben bij NN.

Nationale Nederland laat zien nog altijd niet de harde werkelijkheid onder ogen te zien. Topman Friese maakte gisteren ook de grote denkfout door de kredietcrisis aan te wijzen als de reden voor het getaande vertrouwen in de verzekeraar. Een kleiner lettertype is leuk, waar het echt omgaan is dat de tarieven ‘klein’ worden en de kleine lettertjes ‘groot’ worden.

Soms moet je echt zaken twee keer lezen om het goed te laten doordringen. Gisteren stond alles en iedereen in brand om een uitspraak van minister jager over de tophypotheek en de mogelijke overcreditering. De tweede kamer kwam in een spoedzitting bijeen en wist het plan weer van de agenda te krijgen. Wat wel overeind bleef is dat de regels voor hypotheekverstrekking  strenger worden. Dat is overigens een goede zaak, want ik ben net als Scheringa van mening dat ons systeem ‘rule-based’ en niet ‘principle-based’ moet zijn.

Maar vandaag lees je in het FD dat de baas van Holland Financial Centre (van Keulen) graag Nederland ziet uitgroeien tot het stralend middelpunt van het herverpakken van leningen, met name hypotheken (u weet het nog wel: het herverpakken van achteraf gezien waardeloos onderpand was de reden voor de val van Lehman). Zijn nieuwste speeltje, ik had dit nog niet eerder gehoord, werd natuurlijk van harte ondersteund door de baas (Drost) van NIBC (weet u het nog: dat was de eerste bank die ten onder ging aan het kopen en verkopen van herverpakte leningen en die alleen door het bestaan van het deposito-garantiesysteem spaargeld van consumenten kan aantrekken om haar funding veilig te stellen).

En waarom kan Nederland leider worden? Omdat onze huizenprijzen zo stabiel zijn gebleven en omdat er nauwelijks betalingsachterstanden zijn en omdat institutionele beleggers blijkbaar in de rij staan om deze leningen te kopen. Snapt u het nog? Ik niet.

Vanmorgen was ik live op de radio bij Bas – u kent hem, de automan met de heerlijke oneliner ” het is bijkans een foeilelijk ding ” – van Werven van BNR om commentaar te geven op de nieuwste vermogensbeheerder Ohpen (spreek uit als ‘open’, tsja ik heb het echt niet verzonnen).

Ophen zet de lijn door die enige jaren geleden is ingezet met Alex Vermogensbeheer en recent Brand New day. Die lijn is kort samengevat de volgende:

(1) richt je op de grote groep particuliere beleggers die op grond van hun vermogen geen toegang hebben tot ‘private banking’ van de grootbanken, maar wel graag de lasten van het beleggen willen uitbesteden

(2) geeft maximale transparantie, zowel in de wijze van beleggen (en de resultaten) als de kostenstructuur

(3) automatiseer zoveel mogelijk alle processen om daarmee een zeer concurrerend tarief af te geven

(4) geef goede klantenservice

Ohpen stelt dat zij 80% goedkoper zijn dan de concurrentie. Dat klopt als de concurrentie wordt gedefinieerd als de grootbanken. Ohpen rekent 1% over het belegde vermogen, dat vraagt Alex met 0,9% ook. BND doet het voor 0,6%, maar richt zich op de pensioenwereld (box 1) met alle beperkingen, terwijl Alex en Ohpen voor box 3 beleggingen gaan. De drie partijen claimen dat dit een echt all-in tarief is, dus geen verborgen kosten.

Er is wel een verschil te constateren in de wijze waarop wordt belegd.

Ohpen werkt volgens het principe van de “moderne portefeuille theorie” (ha, ha, modern……deze theorie is ontwikkeld in de jaren 50) en stelt dat beleggen met name gaat om de keuze tussen vastrentend en risicodragend (zeg maar de asset-allocatie) en dat de markt outperformen niet mogelijk is. Ohpen heeft daarom twee beleggingsobjecten, ik denk een obligatietracker en een aandelentracker, maar kan dit niet terugvinden op de website. Vervolgens wordt op basis van het risicoprofiel een mix gemaakt. Dit doet BND overigens precies zo.

Alex Vermogensbeheer doet het anders. Zij bouwen een portefeuille op met individuele aandelen, aangevuld met obligaties als het risicoprofiel dit eist. Echter, Alex Vermogensbeheer verkoopt de portefeuille en gaat liquide als marktomstandigheden dit eisen. Het is dus ‘actiever beheer’. De keuze van de portefeuille vindt overigens wel volledig geautomatiseerd plaats en kent dus geen ruimte voor emotie of individuele voorkeuren van een beheerder.

Om deze reden vind ik dat Alex met recht 0,9% vraagt plus 10% van de winst als die wordt gerealiseerd. Ik vind Ohpen met 1% dus duur, want BND die hetzelfde doet rekent 0,6%. Mijn inschatting is dat zelfs dit nog te duur is (want laten we eerlijk zijn, wat doet de beheerder nu eigenlijk?) en dat het tarief zal dalen onder de 0,5%.

Het is echter voor alle particuliere beleggers verheugend dat het aanbod van transparante vermogensbeheerders breder wordt en dat er dus eindelijk iets te kiezen is.

Kassa wijdde haar uitzending van zaterdag 17 april aan het zogenoemde ‘woekerpensioen’ (zie diverse blogs van mij over dit onderwerp). Uitgenodigd waren de directeur van het Verbond van Verzekeraars (Weurding), onafhankelijk adviseur Breukelaar en ook SP kamerlid Iirgang schoof aan.

Het was weer een tenenkrommende uitzending die wat betreft plaatsvervangende schaamte zijn hoogtepunt bereikte toen presentator Meurders aangaf dat de directeur van het Verbond niet aan 1 tafel wenste te zitten met onafhankelijk adviseur Breukelaar.

Ik snap het ook wel, want de compensatieregeling die is afgesproken (u weet: 1,5% over belegd vermogen  en 9,5% over de periodieke premie) is nog altijd veel te duur en absoluut niet goed uit te leggen. In een voorbeeld van Breukelaar bleek dat een klant ook NA de compensatie nog altijd 30% van vermogen kwijt raakt aan kosten voor de verzekeraar. Op de vraag wat de verzekeraar allemaal doet voor die kosten, kwam een ontluisterend antwoord nl. aan-en verkopen (ho, ho, dat zijn wel weer inkomsten voor de verzekeraar), portefeuillebeheer (ha,ha, ha, dat doet een  rekenmachine, geachte heer Weurding) en o ja, maatwerk (terwijl hij eerder zei dat dit allemaal kruimelpensioentjes zijn) en natuurlijk, hoe zouden we het kunnen vergeten: advies.

Verder zei Weurding dat het akkoord ondertekend was door de Stichting van de Arbeid (werkgevers en werknemers) en de Financiele Ombudsman Wabeke. Dat is waar, maar daardoor is het helaas nog geen goede compensatie. Overigens gaf zowel de woordvoerder van de Stichting van de Arbeid als de woordvoerders van werknemers en werkgevers heel duidelijk aan dat zij niet naar de inhoud hebben gekeken, maar enkel naar de procedure (onthullend).

En dan natuurlijk de man die onze consumentenbelangen moet verdedigen. Ging hij bij RADAR al volledig onderuit voor de camera, nu liet hij via zijn woordvoerder weten en hou je vast “niet in consumentenprogramma’s te willen zitten“. Wat krijgen we nu? De wereld op z’n kop. Kamerlid Iirgang kopte overigens direct in: het is niet de ‘wabeke-norm’ , maar de ‘woekernorm’.

Het is allemaal erg beschamend, terwijl het wel over uw pensioen gaat. Het enige positieve was dat Breukelaar liet zien dat er nu een aanbieder is die slechts 10% kosten maakt. Hij zei niet wie het was, maar ik denk het te weten. Het is een financiele instelling die zich niet vertegenwoordigd voelt door het Verbond van Verzekeraars. U ook, denk ik nu.

De wereld van de tussenpersoon staat op z’n kop en de tussenpersoon, zeer toepasselijk, lijkt te dansen op de vulkaan. De verzekeraars hebben via een ‘position-paper‘, CAR, Customer Agreed Renumeration, dat de verzekeraar geen rol meer mag vervullen bij het bepalen van de provisie. De provisie moet een afspraak zijn tussen tussenpersoon en klant (verzekeraars noemen dat nogal bizar  ’de klant aan het stuur’).  Het FD kopt vandaag dat de tussenpersoon moet afkicken van zijn provisieverslaving. Dat is waar, maar het had de krant dan wel gesierd als zij de verzekeraar, die nu zijn handen in onschuld lijkt te wassen, had aangewezen als de ‘pusher’ van de tussenpersoon. Immers, de verzekeraars waren maar al te blij met de gebonden tussenpersoon die producten van de verzekeraar moest verkopen ook al waren die niet in het belang van de klant.

Er moest echter wel wat veranderen, zoveel is zeker. De klant had (1) geen zicht op de onafhankelijkheid van de tussenpersoon (bij de bankadviseur was dit in ieder geval duidelijk), (2) geen zicht hoe hoog de provisie was als gevolg van het versleutelen van de provisie in de prijszetting van het product, en (3) geen zicht op de structuur van de provisie. De ingezonden brief in FD van vandaag van blijkbaar een tussenpersoon die vaststelt dat de “client geen moeite heeft met het feit dat in het tarief van verzekeraars de vergoeding voor de tussenpersoon is verdisconteert” en zich vervolgens afvraagt “wat eigenlijk het probleem is”, is dan ook gespeend van elke realiteitszin en geeft nog eens goed aan dat de tussenpersonen inderdaad verslaafd zijn aan de provisie en zoals elke verslaafde roepen dat het geen probleem is.

Bezien vanuit de klant is er veel mis. De gebondenheid van de tussenpersoon heeft ertoe bijdragen dat de klant een goede kans loopt in eerste instantie het product van de broodheer te krijgen aangeboden; het is dan maar de vraag of dit product voor de klant het beste product was. De zogenaamde ‘perverse’ prikkel is aanwezig en probeer daar als tussenpersoon maar weerstand aan te bieden. Ook de hoogte van de provisie is in mijn optiek soms te gek voor woorden.  In de krant De Pers heeft Jan Hein Strop een case beschreven van de Aegon tussenpersoon Financieel Verder (ja zo heet de club) waarbij de ‘adviseur’ de eerste 10 jaar 13% van elke storting mag afromen (stuitend, maar dat zijn mijn woorden). Ik heb in een eerder blog al mijn verbazing uitgesproken over het feit dat een tussenpersoon voor het openen van een spaarrekeningetje even 1000 euro mocht opstrijken, terwijl IK al het werk deed (zie http://bank.blog.nl/verzekeraars/2010/03/04/verbond-van-verzekeraars-willen-af-van-provisies-terecht-zou-ik-zeggen). En dan de structuur. Een consument kan nog snappen dat bij het afsluiten van het product werk verricht moet worden, maar in veel producten (in ieder geval mijn hypotheek) ontvangt de tussenpersoon elk jaar provisie, waarvoor zij echt helemaal niets doen.

Naar mijn mening schiet de discussie echter nu zijn doel voorbij. Ik ben van mening dat de discussie zich in eerste instantie moet toespitsen op de begrijpelijkheid van de provisie. Elke consument snapt dat een dienst geld kost; als dat in normaal nederlands wordt uitgelegd, dan zal de consument daarvoor willen betalen. Daarnaast, en dit is het punt van nieuwkomer Brand New Day, dient de klant een keuzemogelijkheid te hebben. Wil de klant het allemaal zelf uitzoeken, dan dient er geen provisie gerekend te worden. Wil de klant een advies, dan zal deze dienst in ieder geval apart gefactureerd worden; dat impliceert dat de provisie losgekoppeld moet worden van het product.

Ik heb echter twijfels over de introductie van het uurtarief. Mijn ervaring bij Alex Beleggersbank is dat consumenten niet snel bereid zijn om een tarief per tijdseenheid te betalen (waarschijnlijk omdat de gemiddelde consument niet van te voren kan inschatten hoelang het gesprek gaat duren en dus onzeker is over de uiteindelijke hoogte van de commissie. Een bevriende tussenpersoon heeft mij echter geschreven dat bij hem het concept wel aansluit). Het lijkt mij ook niet nodig. Geef consumenten de keuze. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de tussenpersoon dan betaald wordt door de verzekeraar; wat nodig is dat deze beloning voor de tussenpersoon zeer inzichtelijk wordt gemaakt op de offerte en dat zeer scherp wordt beargumenteerd waarom een bepaalde provisie wordt berekend.

Ik was dan ook enigszins verbaasd toen ik las dat DNB het opstellen van een ‘servicecontract’ als alternatief voor het uurtarief als een dienst van een verzekeraar ziet en het dus een economisch delict is als een tussenpersoon het aanbiedt.  Dat is jammer want het aanbieden van een abonnement lijkt mij juist heel goed te passen in de nieuwe relatie tussen klant en tussenpersoon. Ik moest direct denken aan mijn verwarmingsketel waarvoor ik ook een servicecontract heb afgesloten, juist omdat ik niet voor in mijn ogen hoge, niet voorspelbare kosten wil opdraaien als de ketel niet werkt. Als ik de brief van DNB overigens lees, denk ik dat mijn servicecontract voor de ketel ook als een verzekering bedoeld als in artikel 7:925, eerste lid, BW gezien kan worden. Ik hoop echt dat DNB met een oplossing voor dit probleem zal komen!

Hoogervorst geeft niet op, terwijl de rest van de wereld iets anders roept: banken moeten kleiner worden en dit dient te geschieden door scheiding van de activiteiten voor klanten en activiteiten voor eigen rekening (met geld van die klanten).

Dit heeft de hoogste baas van de AFM al vaker geroepen en bij de publikatie van het jaarverslag heeft hij deze oproep herhaald. Hoewel Hoogervorst stelt dat het “twin-peaks” model (toezicht van AFM en DNB met ieder een eigen verantwoordelijkheid) goed werkt en een voorbeeld voor het buitenland is, ligt Hoogervorst met zijn betoog toch wel op ramkoers met Wellink van DNB die kleinere banken helemaal niet ziet zitten.

Hoe komt Hoogervorst tot zijn uitspraken?  Hij zegt “Er moet beter gekeken worden naar conflicterende belangen binnen banken en als het uitbannen ervan ertoe leidt dat instellingen kleiner moeten worden, is dat “mooi meegenomen;  ik ben voorstander van de Volcker Rule in de zin dat banken in de eerste plaats het klantbelang moeten dienen”. In het jaarverslag noemt de AFM als voorbeeld de verhouding tussen de zakelijke investmentbanking- activiteiten en de op consumenten gerichte retailbanking- activiteiten binnen 1 bedrijf.

Ik ben warm voorstander van deze ‘regel’ en het is een terugkeren naar de situatie van midden jaren 90. Banken mogen wel zelf acteren op de markt, het is vaak noodzakelijk om gevoel te houden voor marktomstandigheden, maar dit dient te gebeuren met het eigen vermogen van de bank (mits daar ruimte voor is).

De mening van Hoogervorst wordt niet echt breed gedragen en ook in het buitenland (ook de VS, wat Obama ook roept) is de roep om kleinere banken al weer weggeebd. Kan bijna ook niet anders, nu de banken weer recordwinsten boeken. Helaas worden de winsten nu geboekt met geld van de uiteindelijke belastingbetaler, want iemand draait op voor de bijna gratis funding die banken hebben. De lagere tarieven op de interbancaire markt worden in ieder geval niet of nauwelijks doorgegeven aan de kredietvragers.

Ik ben benieuwd of Hoogervorst (die de belangen van de consument behartigd) de roepende in de woestijn blijft. Voor ons consumenten is dit niet te hopen.