Na Brand New day heeft nu ook ‘ vermogensbeheerder’ Ohpen aangekondigd dat zij de markt opgaat met een nieuw businessmodel dat (1) transparanter is en (2) een stuk goedkoper is dan traditionele vermogensbeheerders. Beide instellingen kiezen voor een zeer simpel model voor het beleggingsbeleid, nl. één obligatietracker (BND)/obligatiebeleggingsfonds (Ohpen) en één aandelentracker(BND)/aandelenbeleggingsfonds (Ohpen). Software verdeelt de inleg van de klant op basis van het risicoprofiel over de twee beleggingsobjecten. Eenvoudiger kan het eigenlijk niet en de vraag is in hoeverre dit nog vermogensbeheer genoemd kan worden.

Beide beheerders zijn aanhangers van het passief beleggen, m.a.w. de markt kan niet verslagen worden, dus besteed er dan ook geen aandacht en kosten aan. Brand New Day beheert het vermogen voor voor gemiddeld 0,55% van de waarde van het ingelegde vermogen plus 0,5% transactiekosten over elke storting. Ohpen is nog doorzichtiger: alleen 1% van het ingelegde vermogen.

Het is in de wereld van de vermogensbeheerders gebruikelijk om de vergoeding afhankelijk te laten zijn van het beheerde vermogen. De rationale hierachter was (1) dat ‘mensen’ beleggen en dat naarmate er meer vermogen binnenkomt, relatief meer mensen nodig zullen zijn. Automatisering in samenhang met het volledig uitbesteden van het beleggings- en administratieve proces heeft hier een einde aan gemaakt en (2) dat de risico’s voor claims evenredig toenemen met het ingelegde vermogen. De door BND en Ohpen gekozen beleggingsstrategie sluit deze risico’s echter geheel uit (de klant is 100% verantwoordelijk voor het uiteindelijke rendement).

De vraag rijst dan ook waarom BND en Ohpen vasthouden aan deze wijze van belonen. Voor deze twee aanbieders is de hierboven genoemde ratio verdwenen. De kosten ontwikkelen zich onafhankelijk van het ingelegde vermogen. Ik zie dan ook een nieuw verdienmodel ontstaan dat uit drie componenten zal bestaan: (1) een bedrag voor het openen van de rekening (denk hierbij aan een bedrag van enkele euro’s), (2) een vergoeding voor het muteren van de (periodieke) inleg (Alex en Binck doen dit slechts voor 0,1% ) en (3) een vast bedrag, bijv. in de vorm van een abonnement, voor het onderhouden van de website, het call centre, software , marketing en rapportage. Deze provisiestructuur is ook niet geheel nieuw. Vermogensbank Alex heeft enige jaren geleden het tarief voor effectentransacties gemaximaliseerd en was daar zeer succesvol mee.

Dit nieuwe model is vooral bedreigend voor de traditionele vermogensbeheerders met relatief vermogende klanten en zal een aanslag zijn op de verlies & winstrekening. Voor nieuwe toetreders biedt het model het voordeel dat de opbrengsten minder afhankelijk worden van exogene faktoren als koersontwikkelingen.

Voor de klanten is het voordeel echter evident. Nu betaalt de klant meer provisie als de portefeuille meer waard wordt zonder dat de financiele instelling hier een bijdrage aan geleverd heeft. In het nieuwe verdienmodel betalen klanten echt alleen voor daadwerkelijk geleverde diensten.

Het gaat niet goed met de private banks in Nederland. Nu was private banking altijd al een zaak van de grote banken, de laatste 10 jaar zijn nu bijna alle onafhankelijke private banks verdwenen of opgenomen in een grote bank, waarbij de oorspronkelijke bank vaak eerst nog even onder eigen naam mag voortsudderen, maar dan enige tijd verdwijnt de naam en de bank.

Zo hebben we Nachenius Tjeenk, lange tijd de prive private bank van de leden van de raad van bestuur van ABN AMRO, zien opgaan in BNP Paribas. Deze zeer grote Franse bank kocht vervolgens ook  Insinger de Beaufort. Vooralsnog noemt Insinger zich nog partner van BNP Paribas, maar ik denk dat dat over enige jaren ook verdwenen zal zijn.

En ook de chique Theodore Gilissen gaat van hand tot hand. Zo was de bank eerste eigendom van MeesPierson, een private bank binnen het ABN AMRO concern; vervolgens werd zij gekocht door Fortis om daarna doorverkocht te worden door het belgische/Luxemburgse Kredietbank, die nu haar Luxemburgse dochter KBL, waaronder Gilissen, verkocht aan een Indiase groep.

Al eerder werd Schretlen gekocht door RABO, Van Haften Labouchere werd gekocht door Aegon, Staal Bankiers door Achma, Kempen & Co en C&E bankiers door van Lanschot. De enige echt nog onafhankelijke private bank is Ten cate & Cie;, alhoewel VPV, eerst gekocht door Dresdner bank maar inmiddels weer zelfstandig een nieuwe poging doet een positie te verwerven.

Het verdienmodel van private banks staat dan ook onder druk. Niet alleen door de kredietcrisis, waardoor het vermogen onder beheer flink slonk; het is een trend die al jaren gaande is. De klanten zijn mondiger en onderhandelen over de provisie, terwijl de kosten hoog bleven. Steeds vaker is een loskoppeling van advies en orderuitvoering te zien, wat de druk zet op de kwaliteit van de adviezen.

De private banks zullen hun toegevoegde waarde moeten bewijzen en dat is dat persoonlijke aandacht samen kan gaan met een efficiente bedrijfsvoering. Nieuwkomers op de markt voor vermogensbeheer, www.Alex.nl,  www.Ohpen.nl en www. BrandNewDay.nl ,  laten zien dat productinhoudelijk heel goed geconcurreerd kan worden met de private banks. Zij willen en kunnen echter niet het persoonlijke aspect bieden, daar liggen de kansen van bestaande en nieuwe private banks, want er zal altijd een groep klanten zijn die de handdruk prefereren boven de computer.

NIBC gaat geen kwartaalberichten meer publiceren. Dat vinden zij te duur en het is niet nodig voor spaarders. Het Financiele Dagblad vraagt zich af ‘of het echt waar zou zijn dat spaarders met minder informatie net zo goed af zijn’. Ik hoop en denk  dat dit cynisch bedoeld is!

Het bericht van NIBC laat opnieuw de perversheid van het spaarsysteem zien. Wat kan het spaarders schelen hoeveel risico NIBC of Leaseplanbank loopt. Zolang je onder de 100.000 euro zit, zullen de andere banken voor het verlies opdraaien (met name RABO, maar ook bijv. BinckBank) en als dat niet genoeg is, is er altijd nog de belastingbetaler. In dit blog heb ik daar in het verleden al eens op gewezen (zie hier: http://bank.blog.nl/bankieren-algemeen/2010/02/10/leaseplan-bank-echt-iedereen-wil-meesnoepen-uit-de-snoepdoos-van-minister-bos).

En iedereen, nou ja bijna iedereen, is er blij mee. De banken, of bedrijven die een spaarbankje hebben opgericht, trekken goedkoop geld aan. Spaarders zijn blij met elke nieuwe  ’spaarbank’ ,want dan kan het spaargeld nog meer gespreid worden onder de beschermende vleugels van het depositigarantiesysteem.

Er is geen enkele stimulans om openheid te geven over de risico’s, dat kost alleen maar geld, dat kun je beter stoppen in reclames.

Het wordt de hoogste tijd dat het depositogarantiesysteem op de helling gaat. Ik heb een voorzet gegeven, zie hier http://bank.blog.nl/bankieren-algemeen/2010/05/11/mijn-visie-op-nieuwe-deposito-garantiesysteem-afschaffen.

Waar wacht de minister nog op?

Elke keer als er een crisis is op de financiele markten steekt weer het verwijt de kop op dat de crisis is veroorzaakt door de ‘speculanten’. We zagen het bij de Lehman-crisis en nu weer bij de daling van euro. Tijdens de kredietcrisis hebben overheden getracht de markten te beteugelen door het zogenaamde ‘naked short selling’ te verbieden (in dit verband met name in financiele waarden).

Naar mijn mening een maatregel die 100% gedaan is voor de buhne, het heeft ook niet geholpen om de daling van bankaandelen tegen te gaan. Belangrijker is om de achterliggende redenering aan te pakken, nl. dat speculanten de oorzaak van de crisis zijn of in ieder geval de crisis hebben weten te versnellen.

Mensen die dit roepen hebben naar mijn mening weinig affiniteit met de financiele wereld en ik heb in vertwijfeling getwitterd dat politici eens een weekje stage moeten gaan lopen in de dealingroom van de grote banken.

Beleggers zijn er in vele maten en soorten. Een ding is zeker:  de financiele markten zijn zo groot en divers dat niet meer 1 groep, hoe handig dit ook is, de schuld kan worden gegeven. Hoe klein bijvoorbeeld een individuele particuliere belegger is, als groep zijn zij ook een factor van formaat (ik weet er als ex-directeur van particuliere beleggersbank Alex er alles van).

Er zijn vele redenen om te acteren op de financiele markten. In de politieke discussie lijkt het alsof  ’speculeren’  wordt toegespitst op het ”short selling’   (d.w.z. iets verkopen dat je niet hebt). Verkopen uit een reeds ingenomen positie wordt dan als ‘echt’ beleggen gezien. Niettemin wijst alles erop dat het razendsnel afbouwen van de posities in Griekse obligaties (zie vanmorgen weer SNS) een belangrijke reden is voor de koersval van de Griekse obligaties en dat dat vervolgens een ‘trigger’ was om ook de euro te verkopen. Dit is een terugkerend fenomeen: zogenaamde institutionele beleggers, pensioen, verzekeraars en beleggingsfondsen, verkopen altijd op dieptepunt van crisis (onze pensioenfondsen moesten van DNB uit de aandelen op het laagste punt). Dan is het maar goed dat er op dat dieptepunt (waar onzekerheid het grootst is) kopers zijn. Die kopers worden niet zelden later weer speculanten genoemd die dan winst boeken uit een ernstige crisis!

Terug naar ‘short selling’. Op de derivatenmarkten is het mogelijk om puts te kopen. In feite spreek je dan over short selling, want je verkoopt impliciet vermogenstitels die je niet bezit. Echter, niet zelden worden de puts gekocht om een bestaande positie te beschermen. Dat geldt ook de handel in futures. Het is bijzonder lastig om onderscheid te maken tussen het kopen van een speculatieve positie, bedoeld om heel gewoon geld te verdienen om je pensioen te kunnen betalen,  en het afdekken van een bestaande positie.

Speculanten zijn niet de schuld van de crisis, dat zijn de onderliggende bedrijven of landen. Sterker, ik durf de stelling aan dat zonder de speculant de crisis aanzienlijk dieper zou zijn.

NASCHRIFT:

Vandaag werd bekend dat Duitsland een verbod op ‘naked short selling’ heeft ingevoerd op de Bunds en 10 grote duitse aandelen. Ik denk dat dit het paard achter de wagen spannen is. In tijden van echte volatiliteit gaan de koersen toch omlaag, dat hebben wij gezien met ING. In wat normalere tijden zal dit de animo om de KOPEN doen verminderen, want dit soort maatregelen zorgen ervoor dat (1) er minder liquiditeit is (en dat is de grootste angst van een belegger, kan ik er wel uit?) en (2) als je geen puts meer kan kopen, dan kun je ook je positie niet beschermen.

Op dit blog is verscheidene malen geschreven over het mogelijke verlies dat de Staat, en dus de belastingbetaler, gaat lijden op de deelneming in Fortis Nederland en ABN AMRO. Zie bijvoorbeeld mijn blog van 20 november (http://bank.blog.nl/abn-amro/2009/11/20/de-staat-moet-nog-een-keer-bijstorten-bij-abn-amro-extra-44-miljard) en van 30 juni (http://bank.blog.nl/abn-amro/2009/06/30/zal-abn-amro-nog-met-winst-worden-verkocht).

Tot nu toe heeft de overheid circa 30 miljard in de beide banken en verzekeraars gestoken. Het exacte bedrag is niet geheel duidelijk, maar bij dit soort bedragen kijken we niet op een miljardtje meer of minder.

In 2008 had de Staat al een afboeking gemaakt. In de boeken van de Staat zijn de banken opgevoerd voor een waarde van 23,3 miljard.

Maar in 2009 is de realiteitszin doorgebroken. De waarde van de deelnemeningen zijn gedaald van 23,3 miljard naar 9,3 miljard (zie http://www.rijksbegroting.nl/2009/verantwoording/financieel_jaarverslag,kst139641_19.html, bijlage 3).

Ai, ai, dat komt aan. De deelnemingen zijn gewaardeerd op intrinsieke waarde, d.w.z. op basis van het eigen vermogen. Dat is conservatief, maar het zegt wel iets over (1) de onderhandelingskracht van de veel geroemde  oud-minister Bos en (2) het verdienmodel van Fortis en ABN AMRO.

Bij de onderhandelingen met de Belgen zei minister Leterme boos dat de Nederlanders het onderste uit de kan wilden. Ik ga er dus niet vanuit dat Bos dacht dat hij een forse premie op de boekwaarde betaalde. Dat impliceert dat minister Bos of doodgewoon bedrogen is of dat het eigen vermogen dramatisch is gedaald sinds de acquisitie.

Als dat laatste het geval is (is er afgeboekt op slechte leningen?) dat is de uitspraak van Minister de Jager een zeer gevaarlijke:   ” de boekwaarde niets zegt over de prijs die de staatsbanken straks opleveren. ‘Het gaat om de technische boekwaarde, op basis van een eigen vermogenswaardebepaling. Dit is niet de verwachte verkoopwaarde.”

Ik denk dat de verwachte waarde van beide deelnemingen niet veel meer dan de boekwaarde zal gaan opleveren, zeker als de bedrijven worden afgezet tegen de waardering van bankverzekeraar ING. Iedereen weet dat ABN AMRO, ondanks een hele vreemde commercial, waarin wordt gerefereerd aan 180 internationale ervaring, geen schim is van de oude ABN AMRO.

In het verslag van de overheid staat overigens nog een interessante zinssnede over het verdienmodel van ABN AMRO. De Staat heeft zich voor een bedrag van 33 miljard garant gesteld voor de hypotheekportfeuille van ABN AMRO. (http://www.rijksbegroting.nl/2009/verantwoording/jaarverslag?hoofdstuk=40.7, pagina 64). Zie ook Z24: http://www.z24.nl/bedrijven/finance/artikel_80240.z24/Bos_krijgt_neusje_van_de_zalm_van_ABN_s_hypotheken_.html

Natuurlijk, als de Staat de bedrijven naar de beurs gaat brengen, zal een (kleine) premie bovenop de boekwaarde worden betaald, maar neemt u van  mij aan: die premie is niet 20 miljard!

Moneyou, een online bank en onderdeel van ABN AMRO, heeft een innovatieve nieuwe manier van beleggen geintroduceerd (zie hier link). Moneyou is met name bekend van online sparen en afsluiten van hypotheek. Zij staat bekend om de goede administratieve afwikkeling en zeer gunstige tarieven (opvallen: ABN AMRO als staatseigendom is op de vingers wegens niet marktconforme tarieven, maar Moneyou ontsnapte altijd de dans).

Het nieuwe beleggingsproduct is gericht op de belegger die het zelf wil doen, maar (1) niet al te veel verstand van beleggen heeft of daar geen tijd voor heeft en (2) zelf graag het risico wil bepalen van het beleggen.

Marcel tak, die beleggingsproducten kritisch onder de loep neemt, geeft het product een hoog cijfer (8,8), zie hier link:http://www.moneyou.nl/over-moneyou/moneyou-nieuws/moneyou-beleggen-scoort-een-8,8-bij-marcel-tak-(iexnlgoudentak).aspx. Op deze link worden ook rekenvoorbeelden gegeven (zie ook de goed leesbare brochure: zie hier link)

Via een leuk schuivensysteem bepaal je zelf het risico en dus het rendement. De looptijd van deze combinatierekening is één jaar. Het variabele rendement van de schuiven 2, 3 en 4 is gekoppeld aan de prestatie van de AEX-index. De eerste schuif  geeft een gegarandeerde rendement van 2,7%. Elke schuif volgt de procentuele koersontwikkeling van de index. Aan het eind van de looptijd wordt de procentuele koersmutatie (zowel positief als negatief) van de AEX uitgekeerd, met inachtneming van de minimum en maximumgrens voor elke schuif afzonderlijk.  Er kan elke maand opnieuw worden ingeschreven en dat kan met kleine bedragen. Dat is een groot voordeel voor de kleinere belegger, die niet in aanmerking komt voor vermogensbeheer. Mogelijk nadeel is dat er passief wordt belegd, nl. in de AEX index (de belegging fluctueert dus mee met de AEX).

Moneyou rekent geen transactiekosten. De kosten van dit product zijn verwerkt in de variabele uitkering (Moneyou zelf verdient geld als een spaarbank; het ontvangt geld voor 1 jaar en zet dit uit bij moeder ABN AMRO).

Moneyou noemt het product uniek. Dat is niet helemaal waar. Het product lijkt heel sterk op “co-ranges” beleggen van Co-beleggen (zie hier: https://www.cooption.nl/web/site/default.aspx). C0-beleggen is een product van de Beleggers Coöperatie Nederland. Co is geen bank, geen verzekeraar en geen broker. Co is een beleggingssupermarkt die gebruik maakt van een beleggersgiroplatform. Co biedt zo exclusief voor haar leden met een groot cooperatief kostenvoordeel alle beleggingen en diensten die nodig zijn voor het opbouwen van vermogen. Al die beleggingen en diensten staan via het lidmaatschap van Co op één beleggersgirorekening. U kiest individueel wanneer en waarin u wilt beleggen, maar de transactie wordt gezamenlijk op een vast moment per dag op de beurs uitgevoerd. Dat levert grote voordelen en kostenbesparingen op. Zo leidt het coöperatief uitvoeren van transacties tot 90% lagere kosten dan bij uw bank en zelfs bij Binck.

Neemt niet weg dat het initiatief van Moneyou zeer te prijzen is en navolging verdient. Het geeft de ‘kleine belegger’ ook een kans om aan een vorm van vermogensbeheer te doen. In dat verband dienen ook Brand New day en Ohpen genoemd te worden. Daarnaast biedt Vermogensbank Alex actief vermogensbeheer aan voor kleine beleggers.

De commissie de Wit heeft in ‘aanbeveling 15′ ook een aanzet gegeven tot een andere opzet van het deposito-garantiesysteem (zie hier de link). Zoals bekend (althans dit is mijn mening) zorgt het deposito-garantiesysteem dat bepaalde banken spaargeld kunnen aantrekken die zij zonder het dekkingssysteem absoluut niet zouden kunnen aantrekken, dan wel tegen een veel hoger tarief (zie hier mijn blog van 2 oktober http://bank.blog.nl/bankieren-algemeen/2010/02/10/leaseplan-bank-echt-iedereen-wil-meesnoepen-uit-de-snoepdoos-van-minister-bos). Met name RABO verzet zich tegen het bestaande systeem want uiteindelijk moet RABO het leeuwendeel betalen bij een faillesement (zie mijn blog van5 maart http://bank.blog.nl/bankieren-algemeen/2010/03/05/rabo-is-het-zat-om-voor-andere-banken-te-betalen).

Hierbij dient in ogenschouw genomen te worden dat als de banken niet kunnen voldoen aan hun verplichting het de overheid is die als ‘lender of last resort’ optreedt (overigens was het ook de overheid die nogal eenzijdig het garantiebedrag verhoogde van 40.000 tot 100.000).

Het idee is nu om het ‘ex post’ karakter van het deposito-garantiesysteem te veranderen naar een ‘ex ante’ systeem. Dat betekent het oprichten van een fonds waarin elke bank naar draagkracht (wat dat dan ook mag wezen) geld stort.

Dat is zeker een verbetering, maar zie veel discussie over de grondslag van de bijdrage en zie nog een andere oplossing.

Geheel in lijn met het gedachtegoed van de commissie de Wit dat er nutsbanken moeten komen voor het spaargeld van de burger, is het zinvol een nieuwe Rijkspostspaarbank op te richten. Deze bank neemt alleen spaargeld op en zet het direct uit in Nederlandse staatsleningen. De rente op het spaargeld is direct gekoppeld aan de staatscoupon (en zal dus relatief laag zijn).

Alle andere banken zijn vrij om spaargeld aan te trekken, maar doen dit zonder garantiesysteem. De rente zal dan door de marktwerking hoger zijn naarmate de bank in kwestie meer risico neemt met haar activiteiten. De klant die meer rente wil dan de staatscoupon zal er dan ook meer moeite voor moeten doen door de bank goed te onderzoeken op haar kredietwaardigheid.

Naar mijn mening een zeer eenvoudige en transparante oplossing!

In mijn vorige blog nam ik ING op de korrel inzake uitspraken tegenover de commissie de Wit (zie hier: http://bank.blog.nl/kredietcrisis/2010/05/11/ing-heeft-commissie-de-wit-voor-het-lapje-gehouden). In hetzelfde hoofdstuk komt ook Jiskoot van ABN AMRO aan het woord. Hij geeft het belang aan van de handel voor eigen rekening (zoals men weet ligt daar belangrijke oorzaak crisis). Dat belang wordt gebagatelliseerd. Leest u even mee:

“De heer Jiskoot: «Daarbij moet je wel een heel groot onderscheid maken tussen de verschillende banken. ABN AMRO heeft primair gekozen om er voor zijn klanten te zijn.
Wij hadden heel bescheiden activiteiten voor eigen rekening en risico. Bij andere banken, vooral Amerikaanse, was het beeld misschien omgekeerd. Daar werd in grote mate voor
eigen rekening en risico gehandeld en veel minder voor klanten. Dat is in functie van het businessmodel dat je kiest. Wij hebben heel uitdrukkelijk voor dat businessmodel
gekozen.”

Maar is het waar? De jaarverslaggeving over dit onderwerp is erg diffuus en erg lastig te begrijpen. Toch heb ik er maar even wat jaarverslagen van ABN AMRO op nageslagen en wat blijkt, de cijfers geven een beeld dat de resultaten u.h.v. de handel voor eigen rekening substantieler zijn.

De handel voor eigen rekening valt volgens de toelichting op de geconsolideerde verlies & winstrekening onder het hoofdje ‘handelsresultaat’ en ‘resultaat uit financiele transacties’.

2004          2005           2006         2007

rente-saldo                                        8.796         9.061         7.268         8.352

provisie-resultaat                          4.565          4.746        4.049          4.275

totaal                                                  13.361       13.807      11.317       12.627

handel E.R.                                        2.217         3.903         3.643          2.824

%                                                             17%            28%              32%          22%

Deze cijfers geven aan dat de handelsactiviteiten niet echt bescheiden zijn. Natuurlijk ABN AMRO zal kunnen claimen dat de ingenomen posities tegenover klantentransacties staan; het neemt echter niet weg dat het handel voor eigen rekening betreft.

Ook hier had de commissie de Wit moeten doorvragen.

Op pagina 84 van het rapport ‘verloren krediet’ van de commissie de Wit wordt in hoofdstuk 5.6 nader ingegaan op de ‘problemen bij Nederlandse financiele instellingen’. In de paragraaf ‘handel in gesecuritiseerde producten’ (pagina 84) worden woordvoerders van ING en ABN AMRO geciteerd.

Wat betreft ING staat de volgende zin in het rapport: ” in principe werden deze complexe gestructureerde producten door de banken gemaakt op verzoek van klanten. ING heeft gesteld al in 2005  ervoor gekozen te hebben om niet actief te zijn in handel en ontwikkeling van dergelijke producten”.

Dit klopt echt niet. Op de website www.inginvestment.com staat zeer duidelijk dat ING actief is in dit soort producten. Lees even mee:

Structured vehicles are special purpose companies organized to manage and administer a portfolio of collateral securities in accordance with the terms of the organizational covenants, conditions and restrictions. ING IM’s structured vehicles include collateralized loan obligation (CLO) and collateralized debt obligation (CDO) businesses.

Dat is niet alles. Op de website http://www.structuredfinancenews.com/news/-202826-1.html staat het volgende:

ING Alternative Asset Management Assumes Management of Three CLOs

ING Alternative Asset Management, a unit of ING Investment Management, has been appointed as the successor collateral manager for three CLOs previously managed by Avenue Capital Management II.

ING assumed management of Avenue CLO IV, with $378 million in assets, and Avenue CLO V, with $622 million in assets, on Jan. 29. The firm assumed management of Avenue CLO VI, with $472 million in assets, on Feb 9.

The CLOs will be managed by ING’s senior loan group, a part of ING Investment Management.

“Structured product management is an integral part of our business strategy at ING Investment Management,” said Mark Weber, executive vice president and head of investment solutions for ING Investment Management Americas. “Our senior loan group is a large platform manager in the asset class and has significant CLO management expertise.”

“We are honored to have been selected by the investors to assume management of these portfolios,” Norman said. “As a global manager of senior loan products, we have committed significant resources to all aspects of this business. Our investment platform is scalable, and we look forward to providing a high level of service to our new clients.”

Kijk, dat is het probleem met de commissie de Wit;  te weinig kennis van zaken en daardoor wellicht te goedgelovig.

De commissie de Wit heeft haar lang verwachte rapport gisteren gepubliceerd. Het is een kloek werkstuk geworden dat een mooi achtergrond-inkijkje geeft in het rijlen en zeilen van financieel Nederland (zie hier de link). Voor economen en financieel geinteresseerden is het zeer de moeite waard om het rapport met de titel ‘verloren krediet’, te lezen.

Maar waar het ons natuurlijk om ging was of de commissie in staat zou zijn om een oorzaak voor de kredietcrisis aan te wijzen en belangrijker, wat er zou moeten veranderen in het Nederlandse financiele landschap.

Helaas ben ik hier enigszins teleurgesteld. De commissie kan geen hoofdschuldige aanwijzen en vervolgens krijgt echt iedereen een ‘veeg uit de pan’. De banken, de bankiers, de toezichthouders, de politiek , de aandeelhouders en ook de burgers, we zijn allemaal schuldig. Het past goed in het calvinistische polderlandschap. Niet voor niets zei 2e kamer voorzitter Verbeet dat deze commissie een typisch Nederlandse commissie is en niet te vergelijken is met de Amerikaanse ‘hearings’.

Hierdoor zijn veel aanbevelingen toch een beetje een ‘open deur’. Natuurlijk hadden we allemaal verwacht dat er iets aan het beloningssysteem van bankiers zou moeten veranderen, dat de toezichthouder beter had moeten opletten en actie had moeten ondernemen en niet alleen toekijken, dat er meer bevoegdheden moeten komen, dat het deposito-systeem echt fundamenteel veranderd moet worden, dat de nadruk op rendement bij de bankbestuurders geleid heeft tot een verlaagd risicobewustzijn enz.

Opvallend was wel dat met name DNB er niet goed uitkomt in het rapport. De commissie verwijt DNB in de overname van ABN AMRO en het failliet van Icesafe dat andere keuzes mogelijk waren geweest en dat DNB veel te formalistisch te werk is gegaan.

Ikzelf was zeer benieuwd naar het standpunt van de commissie op twee terreinen, die naar mijn mening de fundamentele oorzaken waren voor de kredietcrisis: het geringe eigen vermogen van de banken en de ondoorzichtige structuur van het bankwezen. Het betreffen hier respectievelijk de aanbevelingen 11 en 12.

Wat betreft aanbeveling 11, het eigen vermogen, dan stelt de commissie dat deze problematiek in ‘Bazel III’ geadresseerd zal worden, m.a.w. binnen het bankwezen zelf. De commissie wil hogere kapitaalseisen, maar stelt niet hoeveel, jammer. Naar mijn mening is het overduidelijk dat het langzaam afkalven van de solvabiliteit van circa 18% naar zeg eens 3% een belangrijke reden is voor de kredietcrisis. Immers, beleggen in (wellicht slechte) schuldtitels is op zich geen probleem, mits de bank de afboeking op de schuldtitels kan dragen en daar is eigen vermogen voor nodig.

Aanbeveling 12 is nog teleurstellender. De commissie wil een scheiding van nutsbankieren en de handel voor eigen rekening. Maar de commissie komt niet verder dan dit zinnetje en geeft niet aan hoe het dan zou moeten.  Het is koren op de molen van de bestaande banken en zal niets veranderen. Jammer, een gemiste kans.

Zoals ik hier vaak heb betoogd, banken moeten echt worden gesplitst en kleiner worden. De commissie durft de uitspraak niet aan.