Een amendement van Irrgang (SP) en Blanksma (CDA) om de grens waaronder een vergunning van de AFM verplicht is te verhogen van 50.000 naar 100.000 heeft het gehaald. Per 1 januari 2012 is de nieuwe grens van toepassing.

Elke grens is natuurlijk arbitrair, maar als wij spaarders beschermen onder het depositogarantiesysteem tot 100.000 euro, dan lijkt het mij niet meer dan logisch dat beleggers die een product willen kopen met een waarde tot 100.000 euro in ieder geval enige bescherming krijgen in de vorm van een goedgekeurd prospectus en vergunning.

Deze week kreeg ex-MP Jan-Peter Balkenende de hoogste Nederlandse onderscheiding. Niet voor een buitengewone prestatie, niet voor Nederland ‘op de kaart zetten’, maar voorhet op de winkel passen. JP Balkenende als rentenierende opa met sloffen voor de open haard onder een schemerlamp. Het is exemplarisch voor de lamlendige Jan Salie-geest die rondwaart in Nederland. Een kabinet dat gegijzeld is door een partij die terug wil naar de tijd dat ‘toen geluk nog gewoon was’. Geen verhoging AOW-leeftijd, geen aanpassing van de verstarde huizen- en arbeidsmarkt, winkels lekker dicht op zondag. Nederland trekt een nieuwe Waterlinie op en gaat rustig slapen. En terwijl Jan-Peter riep om de VOC-mentaliteit (over grenzen heen kijken, dynamiek, toch?) grijpen de Aziaten de macht. Deze week bracht het Chinese Xinmao – volgens een Nederlandse aandelen-expert ‘volkomen onbekend’ en ‘dus geen grote speler’, een mogelijk (niets is zeker) knock-out bod uit op kabelproducent Draka. Ik raad de aandelen-expert aan om naar China te reizen en in het vliegtuig het boek De Eeuw van Azië van Kishore Mahbubani te lezen (zie hier interview Tegenlicht). Ik heb het in 2008 gedaan en ben geschrokken.

China heeft veel steden met 5 miljoen plus inwoners, het Chinese Tudou is vijf keer groter dan YouTube, de Industrial & Commercial Bank of China is een van de grootste banken in de wereld, Shanghai is de grootste haven ter wereld, de geldreserves van China bedragen $ 2.400 miljard.

China ontdekt Nederland, zegt minister Jan Kees de Jager, en dan heb ik het niet over de afhaalchinees met 150 gerechten op de kaart. Er is een nieuwe afhaalchinees en die komt kennis halen. Kennis over het havenbedrijf: Cheung Kong (wie kent het niet?) is eigenaar van ECT, het grootste containeroverslagbedrijf in Rotterdam, en ook van Kruidvat (daar verkopen ze schitterende spulletjes gemaakt in China). Kennis over auto’s, Geely koopt Volvo; Xinmao komt kennis over glasvezeltechniek halen. Net zoals de Japanners de unieke printerkennis van Oce hebben gehaald.

Dus toch de afhaalchinees? Ja, ja we hebben wat afgelachen om die Chinezen, denk eens aan die eerste Chinese auto in Nederland, de Landwind; de auto faalde hopeloos in een crash-test (nog één keer lachen). Deden we ook met de Japanners. Nu zijn ze terug en hebben veel geleerd. In 2005 kocht Lenovo de PC divisie van IBM en is nu nr. 4 op de markt. Onderschatten is ook een vak.

En de Aziaten weten de kennis goed te gebruiken. Acer computer (Taiwan) is nu nr. 2 op PC gebied, Toyota (Japan) nummer 1 in auto’s, Samsung (Zuid-Korea) is het grootste bedrijf in consumentenelectronica en nu eens niet met alleen goedkope apparaten (nr 2 in tablets na de Ipad). En er wordt goed verdiend! Er waren in 2010 voor het eerst meer miljonairs in Azië dan in Europa.

Wat doet het kabinet Rutte? Maxima Verhagen wil 800 miljoen besparen op allerlei bureaucratische subsidieloketten, uitstekend idee. En de Kafkabrigade, Eerste Hulp bij bureaucratisch onbehagen, kan aan het werk.

En what’s next op het overnamefront? Ik zet in op DSM en ASML. Mijn advies: Ga als de gesmeerde bliksem naar Vught. Ga Chinees leren bij de ‘nonnen’. 好运气!

Eerder verschenen op www.geenstijl.nl (27/11/2010)

Mooie samenvatting van dagelijkse financieel nieuws, neem ik graag over: http://paper.li/findusnu/financials

Vandaag debatteert de 2e kamer over het provisie-verbod. Op 1 november verscheen in de digitale FD een column van mij over dit onderwerp.

Minister de Jager heeft zijn langverwachte brief inzake de nieuwe provisieregels voor verzekeraars naar de Tweede kamer gestuurd. De conclusie is niet nieuw: de minister wil dat tussenpersonen voortaan niet meer betaald worden door de verzekeraar, maar rechtstreeks door de consument. Basis voor de conclusies is een onderzoek van Stichting Economisch Onderzoek (het rapport). De verzekeraars zelf hadden een dergelijke conclusie ook al getrokken. Het Verbond van Verzekaars had in februari 2010 haar position-paper  ’CAR’ gepubliceerd (CAR staat voor Customer Agreed Remuneration, ook wel genoemd: ” de klant aan het stuur”, (het rapport).

Reden voor de ingrijpende wijziging van het provisiesysteem is dat de tussenpersoon bij de verkoop van verzekeringsproducten geleid werd door wat de Minister noemt ‘perverse beloningsprikkels’. Met andere woorden, de tussenpersoon keek meer naar de eigen portemonnee en niet naar het belang van de consument. Daarnaast stelt de  Minister dat de consument door de aard van het product (m.n. de  incidentele afname en de complexiteit) niet voldoende in staat was om kritisch tegenwicht te bieden.

De beleidswijziging van de Minister is op zich een goede zaak. De eerste stap in een cultuuromslag is duidelijkheid omtrent de echte prijs van een product en de daaraan verbonden kosten. De grote vraag is of het gaat helpen om de consument aan betere en goedkopere verzekeringsproducten te helpen. Ik ben sceptisch.

Het SEO maakt in haar rapport aan de Minister duidelijk dat meer transparantie niet direct leidt tot mondiger en kritischer consumenten. Als klanten expliciet moeten gaan betalen aan de tussenpersoon zal de consument zich de vraag stellen  (1) wat is de kwaliteit van de tussenpersoon en (2) wat gaat het advies mij kosten. Kwaliteit kost geld en het gevaar bestaat dat juist die goede (=duurdere) adviseurs het loodje zullen leggen omdat de consument door gebrek aan kennis en ervaring geen prijskaartje kan hangen aan de dienstverlening van de tussenpersoon. Dit klemt des te meer omdat het verbod op provisie nu juist gaat gelden voor producten die slechts incidenteel als gevolg van de lange looptijd van het product worden afgenomen (hypotheken, levensverzekeringen).

Daarnaast is het vraag of consumenten willen betalen voor een financieel product waarbij niet precies van te voren vast staat wat er geleverd gaat worden voor hoeveel euro’s. In een grijs verleden heeft de VEB Bottom-Line (voorganger Alex Beleggersbank) ooit getracht het beleggingsadvies op een uurtarief te zetten. Het experiment is hopeloos mislukt. Klanten werden zenuwachtig van de ‘tikkende provisieklok’ en  wilden graag dat het tarief weer versleuteld werd in de aankoopcommissie! Ik zie op dit moment ook niet veel vermogensbeheerders die een uurtarief hanteren.

En gaan de producten goedkoper worden omdat de provisie eruit gaat?  Ik zou zeggen ‘keep on dreaming’. Je moet wel erg veel geloof hebben in de goede wil van verzekeraars. Het lijkt mij koren op de molen voor verzekeraars. Ik denk en verwacht dat nu het directe kanaal snel belangrijker zal worden en daardoor rendabeler (het directe kanaal wordt sterk bepaald door volume). De prijzen zullen alleen maar dalen door meer concurrentie en dat zal de kwaliteit vergroten (de Minister wil graag dat consumenten gaan ‘shoppen’) . Het is daarom te hopen dat er meer initiatieven als Brand New Day zullen komen. En de goede tussenpersonen zullen hun meerwaarde moeten gaan bewijzen.

Eerder verschenen op www.fd.nl (1/11/2010)

Hirsch Ballin is van het toneel verdwenen maar zijn geest waart nog rond in de coulissen. En privacy is een bedreigde diersoort geworden. Nederland is een democratische politiestaat. Feit: Nederland koploper met telefoons afluisteren; Feit: Nederland numero uno met opvragen van telecomgegevens; Feit: Nederland wil in elke computer kijken om illigaal downloaden te bestrijden; Feit: Nederland eerste Europese land met een centrale landelijke databank voor vingerafdrukken (Nederland is hierin altijd erg goed geweest; hoe handig voor bewegingen als deze).

Maar onze overheid is een veelkoppig monster en wil ook alles weten over onze bankrekeningen. Je zou zeggen vraag het de belastingdienst, maar dat is niet genoeg voor onze Stasi-ambtenaren. Er moest een landelijk systeem komen met alle bankgegevens, online oproepbaar voor elke politiepet, een griezelig idee. Door ingrijpen van ‘Bits of freedom‘ en kamervragen van D’66, VVD en Groen Links is het plan afgeschoten. Gelukkig hebben we met VVD-kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert een voorvechter voor onze privacy. Zij was het die in het Europees Parlement, samen met D’66 Sophie in ‘t Veld, voorkwam dat de Amerikanen onbeperkt toegang zouden krijgen tot ons internationale betalingsverkeersysteem SWIFT (lezen!).

De banken zelf zijn ook privacy-vreters. Zo wil ex-politiebaas Boele Staal van de NVB dat banken online toegang krijgen tot het ‘burgerservicenummer’. Banken zijn verplicht om dit nummer te vragen bij openen van een rekening en ‘het zou zo handig zijn’ als dat voortaan rechtstreeks kan, geen fouten meer, lekker efficient, niets mis mee toch? Ook heel fijn voor de bankmarketeer. Elke individuele aanslag op onze privacy lijkt altijd zo logisch en ‘als je niets te verbergen hebt…….’. Maar de vraag is:  waarom moet het? en welke waarborgen tegen misbruik zijn er? en er gaat wel veel mis, lees hier en hier!

Ons nationale privacybeschermer Jacob Kohnstamm van College Bescherming Persoonsgegevens zegt dat prive-gegevens alleen mogen worden verzameld wanneer dit noodzakelijk is en niet omdat het handig of efficient is. Ik voeg daar aan toe: het doel heiligt niet altijd de middelen. Lees daarom maar eens mee wat de AFM, i.s.m. CDA minister de Jager nu weer heeft verzonnen.

Alle belegger moet een ‘client-ID’  krijgen, zodat AFM alle transacties kan koppelen aan alle beleggers. Nu moet de AFM bij mogelijk marktmisbruik de persoonsgegevens aan de bank vragen en ‘dat is zo onhandig’. Hoe onhandig? Van de tientallen miljoenen transacties in 2009 heeft de AFM 48 (ja! achtenveertig) keer een onderzoek (pag. 26) gestart (wat leidde tot 3 aangiftes). Erg onhandig hoor om 48 keer aan de bank informatie te vragen. Want de banken hebben het druk en ze zouden maar weten dat er een onderzoek is gestart.

En nu ze toch zo lekker bezig zijn, de AFM wil meer, zij wil een profiel van elke belegger kunnen opstellen, zeg maar een beleggers-DNA, toemaar. Dus als u op advies van ABN AMRO en Van Lanschot vol in ‘hoogrentende’ Ierse staatsleningen bent gestapt en besluit om ook maar eens wat Bayer te kopen omdat u nu toch echt aspirientjes nodig heeft, staat de beleggerspolitie op uw stoep, met de vraag of u voorkennis heeft. Kom op Jeanine Hennis, doe er iets aan!

Eerder verschenen op www.geenstijl.nl (20/11/2010)

Binckbank laat zich kennen. De grootste broker van Nederland heeft in een kort geding tegen Beleggersbelangen geeist dat het prijsvergelijkende brokeronderzoek in haar huidige vorm niet gepubliceerd zou mogen worden. Dit is niet de eerste keer dat Binckbank de rechtbank opzoekt om te voorkomen dat er prijsvergelijkingen plaatsvinden. In 2008 won Binckbank een kort geding tegen concurrent Lynx (zie hier).

Deze keer heeft Binckbank verloren. De rechtbank heeft vastgesteld dat het duidelijk is dat een andere portefeuille (Beleggersbelangen koos 3 type portefeuilles) zal leiden tot een andere kostenrating.

Ik vind de gang naar de rechter eigenlijk BinckBank onwaardig. Iedereen met een beetje kennis van de markt weet dat tegenover elke prijsvergelijking een andere vergelijking gemaakt kan worden. Elke klant moet de prijsvergelijking maken op basis van de eigen portefeuille en het eigen handelsgedrag.

Toch moeten prijsvergelijkingen gemaakt kunnen worden. Dat weet Binckbank ook en zij heeft er in het verleden ook veelvuldig van gebruik gemaakt. Binckbank heeft het lastig. Zij is niet meer ondubbelzinnig de goedkoopste en bij de uitreiking van de ‘gouden stieren’ ging de prijs voor de Beste Broker naar concurrent Today’s Broker.

Het is weer wintertijd, de donkere dagen voor de kerst, tijd voor de open haard en filosoferen wat het nieuwe jaar gaat brengen. En met de ijzeren regelmaat van de zon die de steenbokskeerkring nadert, komen de trendwatchers uit hun holen tevoorschijn om ons te vertellen wat ‘in’ en wat ‘uit’ is in 2011. Trendwatcher  ”iemand die zegt wat iedereen met een IQ van boven de 100 al lang weet, maar dat niet hardop durft te zeggen” wordt je niet zomaar. Het bezit van een  ’kristallen bol’ is al lang niet meer voldoende, een beetje trendwatcher is een infotainer. Op 10 november werd zelfs een heuse Trendrede uitgesproken, natuurlijk met een trendy website.

De absolute koning van de trendwatchers is Adjiedj Bakas. Deze vrolijke sterrenwichelaar  is Nederland al lang ontstegen en praat met de Groten der Aarde (er wordt gefluisterd Obama). Hij trekt volle zalen managers. Logisch, managers houden van brede vergezichten, liefst met pot goud aan einde regenboog. Terug in de bestuurskamer worden de trends casual ter tafel gebracht, zodat de Raad van Commissarissen weer weet waarom de manager zijn bonus toch echt verdient.

De man werkt keihard (“ik ben de enige Surinamer die werkt” , uitzending Pownews 9 november, doorspoelen naar 5.25, echt humor) en heeft echt overal een mening over (katholieke kerk, polygami, privacy, uitzendkrachten, de liefde, luxaflex). Het legt Bakas geen windeieren en daarom weet hij ook alles van bankieren. Hij schreef een dik boek met plaatjes  ’the future of finance’; liep zeker niet zo goed, want www.thefutureoffinance.nl linkt nu lekker door naar zijn nieuwe boek  ’ beyond the crisis ’.

Nou, het is ‘mind-boggling’ wat Bakas in zijn tarotkaarten ziet. De bankencrisis is ontstaan door coke-gebruik ; veel topbankiers gebruiken de astrologie voor nemen van beslissingen; banken missen vertrouwen (!); pensioenen verdampen; de chinezen komen;  de huizenmarkt heeft het moeilijk; banken moeten meer buffers aanhouden. Ik had het niet kunnen verzinnen.

Maar in 2011 wordt alles anders. Banken herwinnen vertrouwen en worden weer ‘outgoing’; helaas gaan de mensen wel contant geld hamsteren. En Jan Kees de Jager, jammer voor je, de nummerrekening komt terug. En net als in 2009 springt Bakas weer op z’n stokpaardje: nieuwe banken. Telecommers worden banken (met hun klantenservice?); autolease bedrijven worden banken (over de rug van belastingbetaler?); luchtvaartmaatschappijen worden banken, supermarkten worden banken: Bakas ziet overal een bank in.

Bakas zet ook in op computerbedrijven. Ok, why not?. Google heeft al een soort bankvergunning in Nederland voor het uitvoeren van betalingen. Bakas gaat echter met zijn fantasie op de loop om Apple Computer nu al een bank te noemen. Er is een Apple Bank in New York, met Apple New York logo. Deze bank uit 1863 kreeg haar naam in 1983, 1 jaar voor de lancering van de Mac, en heeft met Apple Computer alleen gemeen dat deze bank wel jobs creert.

Jammer voor Bakas dat hij niet Microsoft heeft genoemd. Laat nu juist Microsoft deze week een serieuze aanval op de particuliere belegger geopend te hebben, samen met de Deense SAXO Bank. Oh Oh Adjiedj, het is maar infotainment. We hebben gelachen, tot november 2011!

Eerder verschenen op www.geenstijl.nl (13/11/2010)

BinckBank maakte deze week bekend de trackerspecialist ‘Think Capital’ over te nemen. Ik vind dat een goede zaak, hoewel ik het heel jammer vind dat een nieuw bedrijf wordt overgenomen door een bestaande speler (maar goed, dat is de markt).

Waarom een goede zaak? Trackers zijn perfecte producten voor lange termijn beleggers (dus met name pensioen) en voor beleggers die te weinig tijd of te weinig verstand hebben van de markt. Bovendien zijn deze producten echt goedkoop, het spaart je erg veel duur geld aan advies uit, en over het algemeen voldoende liquide.

Trackers mogen dus eigenlijk niet in een gespreide portefeuille ontbreken. Toch zijn de trackers niet echt populair, zeker in relatie tot de VS. Reden? De grote banken en verzekeraaars verdienen te weinig aan deze producten en zetten liever de eigen fondsen in. Nu BinckBank met haar grote klantenbestand en marketingdrive zich erachter gaat zetten, is de kans op een doorbraak veel groter geworden.

Vanuit BinckBank is er nog een reden. Het lijkt erop dat Binckbank graag de ‘productie’ van beleggingsproducten in eigen hand wil hebben. Via TOM is men actief als ‘producent’ in die zin dat er niet meer hoeft te worden afgedragen aan Euronext (vertikale integratie in de bedrijfskolom).

De markt voor trackers wordt gedomineerd door IShares (onderdeel van Blackrock). Via een bedrijf dat zelf trackers produceert (overigens via Flowtraders) krijgt BinckBank ook hier een vinger in de pap.

Het is een bekende uitspraak ” lies, damned lies and statistics‘ en de NVB heeft er weer een nieuw hoofdstuk aan toegevoegd. De voorzitter van de NVB, de heer Staal,  heeft het de afgelopen weken al hoog van de toren geblazen (bij ‘uitgesprokenWNL’ op TV en vorige week ook op BNR bij ‘aan de slag met’), de banken hebben tijdens de crisis juist MEER krediet verstrekt en niet minder. Nu moet helaas elke uitspraak van de heer Staal niet met een korreltje zout worden genomen maar met de hele zoutpannen van Bonaire, zie hier zijn onwaarschijnlijke uitspraak dat ‘de banken niet ongezond waren‘.

Nu blijkt dat de NVB bij de kredietuitspraken zeer selectief heeft gewinkeld uit het eigen onderzoek, dat overigens niet online te raadplegen is. Maar volgens MKB-Nederland (zie hier) is weliswaar de totale kredietverlening (voor kredieten kleiner dan 250.000) gestegen (met 4% volgens NVB), maar het aantal nieuwe kredieten is gedaald (met 35% volgens MKB-Nederland) . En dat cijfer sluit veel beter aan bij de beleving van consumenten en ondernemers.

Lastig voor mij om conclusies te trekken, want dan zou ik graag zelf het onderzoek willen lezen. Maar het is duidelijk dat het aantal nieuw verstrekte kredieten in ieder geval even belangrijk is dan het uitstaande bedrag aan kredieten. Blijkbaar zijn de banken bereid geweest bestaande kredieten op te rekken (logisch, want het alternatief zou kunnen zijn dat het hele krediet verloren gaat, dan maar een beetje extra krediet verstrekken).

Overigens kan ik mij heel goed voorstellen dat gegeven de economische situatie en de penibele vermogenspositie van banken, de banken zeer terughoudend zijn met verstrekken van nieuwe kredieten. Dat is hun goed recht, maar waarom dit niet klip en klaar duidelijk maken. Waarom draait de NVB en de heer Staal weer om de hete brij heen.

Staal heeft er een handje van. In beide interviews citeerde hij steeds cijfers van de RABO en wekte vervolgens de indruk dat dit cijfers voor alle banken zou kunnen gelden. Iedere kenner weet echter dat het nu juist de RABO was die als enige grote bank niet direct is geraakt door de kredietcrisis. Maar deze uitspraak van Staal past in een patroon. Zo stelt hij dat er maar een paar banken staatssteun hebben ontvangen, ja dank je de koekoek, dat zijn wel de banken die ongeveer 95% van het bankenlandschap beheersen.

Staal is een aanfluiting en bepaald geen waardig opvolger van Hein Blocks (die kwam uit het bankwezen, in tegenstelling tot de heer Staal die jarenlang een politiepet heeft gedragen). Op deze wijze zal het vertrouwen in het bankwezen niet terugkomen en dat ligt dan toch echt aan de NVB en veel minder aan de banken die het betreft.

Ontsla die man en leg de NVB aan de ketting.

De Verenigde Staten zitten even moeilijk, Barack mag nu 2 jr voor de spiegel roepen ‘ but we could’. Joe Sixpack wordt uit zijn huis gegooid. Vele staten waaronder Californie (8e economie in de wereld) staan op de rand van faillissement. Joe the Plummer krijgt voedselbonnen, maar op Wall Street worden weer recordbonussen uitgedeeld. En als je probeert de ‘ Balkenende-norm’  uit te leggen aan Amerikanen, dan kijken ze je aan alsof Nederland de nieuwe ‘Goelag Archipel’ is.

Maar Amerika gaat wel groots ten onder. En alles wordt vastgelegd in ranglijstjes. Amerika is koploper staatsschuld met $ 13.000.000.000.000; de FED pompt nog eens $600 miljard in de beurs economie; recordaantal omgevallen banken, niet alleen in aantallen, maar ook in omvang. Winnaar? Lehman Brothers met uitstaande schulden van $ 613 miljard. Lees verder