We ontkomen er niet aan, het is juli en dat is RABO-time. Banken deugen niet, bankiers zijn graaiers, maar even niet in juli. Dan staan we met z’n allen de Rabobank aan te moedigen en vinden we het helemaal niet raar dat een deel van de winst, verdiend over de rug van spaarders en hypotheeknemers (ja, ja, het is demagogisch) wordt uitbetaald aan goed betaalde wielrenners met een bonus in het vizier als ze een trui met een kleurtje weten te winnen. Maar het is ons vergeven, want Rabo is onze trots, onze enige ‘triple A’ bank. Rabo pakt de zaken ‘anders’ aan: kopman Gesink zit in een geheel andere salaris-league dan Contador, de kopman van de Deense Saxo bank, ook verkrijgbaar in Nederland. En welke ploeg sluit zelfs eens CAO af voor haar fietsende werknemers. Vooral de arbeidsongeschiktheidsverzekering zal Hoogerland van Vacansoleil aanspreken.

Rabo, de enige Nederlandse grootbank zonder staatssteun, beste jongetje van de klas in de  ’relax’ test van de EU, nauwelijks exposure in Griekenland en je ziet ze ook weer niet in Italiaanse staatspapier. En voldoende eigen vermogen op de bank. Kan geen geluk of toeval meer zijn. Boerenslimheid? Nou ja, geen winst uitkeren helpt natuurlijk. Maar leren van je fouten ook. En Rabo leert nog elke dag bij (zie hier). De bank gebruikt het spaargeld voor doodnormale kredietverlening aan bedrijven in de voedselindustrie én ….. hypotheken aan particulieren. En daar heeft de absolute marktleider een positie te verdedigen. Er ligt een uitgekiend plan.

In de eerste dagen van Le Tour was het achterwerk van de Raboploeg getooid met de tekst  ’spaarplan?’, de laatste dagen stond er plotseling ’1e huis?’. Het is duidelijk. Rabo maakt ons duidelijk dat er geen aflossingsvrije hypotheken meer verstrekt gaan worden. Rabobaas Moerland heeft vooral eigenbelang in het oog. Er staan veel aflossingsvrije hypotheken uit (brrr, zie hier) en het onderpand van de bank zou wel eens kunnen verdampen als de  renteaftrek de bietenbak opgaat. Het lijkt verstandig om wat te gaan aflossen. Daarom is voorstel van banken om nog maar tot 50% te gaan, heel acceptabel. Macro-economisch kunnen we het allemaal echt wel betalen.

Maar Rabo wil nu alleen nog maar de ouderwetse annuiteitenhypotheek. Ook de bij Rabo zeer populaire bankspaarhypotheek moet er aan geloven. Ik vind het verdacht. Als er nog maar 1 product is, heb je ook geen dure bankadviseurs meer nodig. En de Hypotheekshop kan dicht. Concurreren op productinnovatie?  hoeft niet meer. Waar moeten de klanten naar toe als hun aflossingsvrije hypotheek afloopt? De bankenfuik staat wijd open. En bij de annuiteitenhypotheek draagt de klant het risico van een stijgende rente en kan de bank meer marge maken (en laat de rente nu historisch laag staan, how convenient). En zelfs al blijft de rente aftrekbaar, aflossen betekent minder aftrek, goed voor de Jager. Er zijn innige banden tussen Rabo en CDA. Probeert het CDA op deze manier toch stiekem de HRA af te schaffen?

Wat kunnen we  nog verwachten? Er zijn ook nog veel te veel beleggingsproducten.  Ik voorzie in de Alpen ‘een treintje’ met Rabo-billen: Beleggen? Toppen of Dalen? Het Robeco Voor Iedereen Fonds, alleen bij Rabo! dat is het idee.

Bankovervallers hebben het moeilijk. Waar zijn de tijden van Jessie James toen een beetje zwaaien met een revolver voor de balie voldoende was om de kluis te openen. Nu moeten de boeven ordinaire ramkraken ondernemen of pinautomaten opblazen (geeft allemaal maar een hoop troep, maar de door de crisis gehavende bouwers zullen het toejuichen). Het zijn sneue boeven; je weet nooit hoeveel geld er in de automaat zit en dan moet je ook nog de biljetten gaan wassen, want de gekraakte cassette spuit inkt.

Logisch dat het geboefte zijn toevlucht zoekt tot de cyberbank. Eerst waren daar de Nigerianen die onze mailboxen vervuilden met soms hilarische mailtjes in een Neanderthaler-Nederlands. Die tijd is voorbij. De inburgeringscursussen hebben hun doel bereikt. De zogenaamde ‘phishing-mails’ zijn tegenwoordig gewoon leesbaar. Kijk maar eens naar deze mail van ‘ING”  die ik zelf kreeg. Het is een simpele bankroof. De bank vraagt de rekening te heractiveren. Je klikt op de link in de mail en je komt op een vervalste, bijna identieke kopie van van de  website. Daar tik je het wachtwoord in en vervolgens wordt direct je bankrekening leeggeroofd.

ING is toch vaak de pineut. Dit jaar wisten fraudeurs de ‘TAN-beveiliging’ te omzeilen. ING kent niet als ABN AMRO en RABO een ‘identifier’, maar tan-codes; die staan op papier, ja echt! Via ‘pay-pal’  hebben fraudeurs die tan-codes omzeild, zie hier het verhaal. Vanzelfsprekend vindt ING dat het allemaal erg goed gaat en tracht de verantwoordelijkheid bij de klant te leggen (zie hier). Arjan Dasselaar maakte zich erg boos. Terecht.

ABN AMRO dochter Moneyou maakte het afgelopen dinsdag helemaal bont. Directeur klantgijzeling commerciele zaken, Koos van der Veen, moet een dienstreis gemaakt hebben naar Noord Korea. Geheel in de stijl van Kim Jong-il  heeft hij besloten dat internetbankieren pas veilig is als Moneyou absolute controle heeft over het pc gedrag van haar ‘klanten’. En dus eist Moneyou dat de klant altijd binnen 10 dagen inlogt en dan direct de ‘persoonlijke’ propaganda pagina aanklikt. U heeft een 2-jarig spaarproduct  en kijkt maar 1 maal per jaar naar de rente? Niets mee te maken: inloggen. U heeft een 30-jarige hypotheek? Elke 10 dagen verplicht kijken naar het rentepercentage. En Moneyou eist dat u voortdurend uw inbox controleert, want er kan een bericht zijn van Big Brother. En als u naar de WC moet, eerst uitloggen, het staat er echt! De volgende stap is een verplichte webcam. En natuurlijk allemaal in uw eigen belang. Anders wordt het Moneyme.

Bij Moneyou zijn ze paranoide geworden en schieten daarmee hun doel voorbij. Overigens ook commercieel, want door een venijnige twitter-actie zijn de voorwaarden dezelfde dag weer ingetrokken. Wat een afgang. En wat een Gedoe.

Niemand zal bestrijden dat klanten ook moeten opletten. Iedereen zou moeten weten dat de bank geen mails stuurt met het verzoek om wachtwoorden in te voeren. Maar het veilig houden van ons geld is nu precies de taak van een bank. En dan past het niet de verantwoordelijkheid op de klant af te schuiven of de klant met onmogelijke beveiligingseisen op te zadelen.

Hier is een link naar het artikel: op pagina 12

http://www.depers.nl/UserFiles/File/Dinsdag%2012%20juli%202011.pdf

Nederland is zeer slecht bedeeld met financiele programma’s. En als er dan wordt gesproken over ‘geld’ , dan gaat het vrijwel altijd over de ‘bonussen’ en de perverse prikkel die hier van uit zou gaan. En natuurlijk gaat het dan over de banken.

Levy maakt namens de AVRO ‘persoonlijke’ programma’s (de AVRO maakt naar eigen zeggen vooral goede programma’s over cultuur). Hij krijgt daar goede kritieken over. Gisteren ging het over banken en bonussen en het was bar en boos. Het nieuws dat ING alsnog een bonus aan Hommen en collega’s zou uitkeren (met in vette rode letters het bedrag) was zo oud en belegen dat je in die krant niet eens meer de rotte vis zou willen verpakken. Maar het werd gebracht alsof het heet van de naald was (mijn kapper, ook een bron, dacht dat tenminste).

En natuurlijk worden weer de usual suspects als experts opgetrommeld. Van enige creativiteit is geen sprake. Zo kwam ‘bonusbankier’ Wawoe opdraven die via spelen in de zandbak ons duidelijk probeerde te maken dat bonussen alleen zorgen voor meer kwantiteit, maar geen kwaliteit. Van enige onderbouwing was geen sprake, terwijl er ook zeer positieve voorbeelden van bonussen te noemen zijn. Maar dat past blijkbaar niet in het wereldbeeld van deze Levy.

Ook zagen we weer hoogleraar Schenk, die toch echt vooral bekend is door zijn goede publikaties over de vermeende voordelen van fusies en overnames. Alleen hoogleraar Boot en van Engelen ontbraken tot mijn verbazing (ik tel hoogleraar Sweder van Wijnbergen niet mee, want die mocht slechts 1 quote geven, dat telt niet).

Natuurlijk deed Levy ook wel even aan hoor en wederhoor. De opperbaas van de Nederlandse Vereniging van Banken, Boele Staal, kwam in beeld. Ik weet wel waarom. Deze regent heeft de banken nog nooit goed gedaan en dat weten de programmamakers. Vraag Boele Staal en de onderbuik van Nederland weet het zeker: banken zijn graaiers en bankiers arrogante bestuurders.

Het is verbazingwekkend dat er in Nederland geen goede genuanceerde programma’s over geld gemaakt kunnen worden. Levy krijgt hulde voor de wijze waarop hij zich onderdompelt en vast bijt in een onderwerp. Daar heb ik gisteren helaas niets van gemerkt. Het is een gemiste kans.

De VPRO ( Goudzoekers) dook weer eens in de ‘haute finance’ wereld.  De presentator kreeg op een winderig plein van soort ‘deep throat’ met FBI-zonnebril (experts herkennen direct de financieel aardrijkskundige van Engelen) een prospectus. Het betrof een standaardlening met verpakte Nederlandse hypotheken. Securitisatie revisited, van “zeker Delta Lloyd”. Niets geheimzinnigs aan. In de VS waren het deze ‘rommelhypotheken’ die de kredietcrisis veroorzaakten. En dus suggereerde de ‘intro’ van Goudzoekers dat de banken weer lekker aan het rommelen zijn met moeilijk uitspreekbare producten, waarmee de naar eigen zeggen hoogopgeleide presentatoren bewezen dat herlezen van Heertjes “Kern van de Economie’ geen overbodige luxe is.

Curieus is dat de ware schuldigen niet werden genoemd: de kredietbeoordelaars en dat verbaast mij niet. Europa heeft zijn ziel verkocht aan de VS en de Faustiaanse schuld is nog niet afbetaald.

Er zijn slechts 3 kredietbeoordelaars: Moody’s, Standard & Poor’s en Fitch. En het zijn allemaal Amerikaanse ondernemingen, hoewel Fitch deel uitmaakt van het Franse Fimalac. Moody’s is beursgenoteerd met als grootaandeelhouder de bekende belegger Warren Buffet.  S & P is onderdeel van uitgever McGraw-Hill. En Amerikaans zijn betekent: winst maken voor de aandeelhouder. Ik vind het bedrijfsmodel verrot . Die bedrijven worden betaald door de banken om de leningen namens de belegger te beoordelen die vervolgens door die bank worden verkocht. Hoe verzin je het?

Maar alsof er niets is gebeurd, zijn de ratingbedrijven weer volop in bedrijf. Zo gaf  Moody’s een waarschuwing over de Nederlandse hypotheekmarkt. Maar dat weerhoudt Moody’s er niet van de hoogste rating aan een ‘securitisatie’ van 750 miljoen te geven! Ik zie wel een probleempje.

Vergis je niet. De ratingbedrijven zijn machtig. Toen Moody’s de Italiaanse banken afwaardeerde en zelfs de drie grootste Franse banken (w.o de grootste bank ter wereld BNP Paribas) waarschuwde, gingen de koersen met procenten omlaag. Een verlaging van de rating maakt lenen voor die banken duurder, waardoor het Europese bedrijfsleven en consumenten ook duurder uit zijn. Ook in de Griekse kwestie spelen deze Amerikaanse commerciele bedrijven een dubieuze rol. Het zijn indirect de Moody’s e.a die bepalen dat ING haar Griekse leningen moet afwaarderen door de rating van Griekenland te verlagen.

Er is een onheilspellende kongsi gaande met nog een private instelling: de ISDA. Deze club bepaalt wanneer er een zogenaamde ‘credit event‘ plaatsvindt  (bijv. er wordt geen rente meer betaald). Het is een internationale organisatie maar met het hoofdkantoor in de VS. En in het credit event committee zitten opvallend veel Amerikaanse hedgefondsen die garen spinnen bij dit soort gebeurtenissen. Want een credit event is weer een signaal voor de ratingbedrijven en zo is de cirkel rond.

Hoogste tijd voor verandering. Europa kan niet langer toestaan dat private bedrijven uit VS bepalen wat de kredietwaardigheid van haar financiële instituties is. Duitsland lijkt voortouw te nemen en wil eigen ratingbureau (zie hier). Maar ook de Europese toezichthouder op Europese markten (de EMSA met Nederlander Maijoor aan top) komt in actie. De Amerikanen komen onder Europese regelgeving of anders geen vergunning. De euro heeft het moeilijk, maar als de munt wordt opgeblazen, dan wel graag door Europa zelf en niet door Amerikaanse opportunisten.

Hierbij een interview met mij in het pensioenvakblad Nederlands Pensioen & Beleggingsnieuws

dit is de link: http://www.npn-online.com/news/fullstory.php/aid/1265/_91Mogen_we_zelf_beslissen_wat_we_met_ons_geld_doen_92.html

Mogen we zelf beslissen wat we met ons geld doen’
door Peter Verhaar

Gepubliceerd op:  23 Juni 2011

Peter Verhaar vindt dat vakbonden en vermogensbeheerders moeten inbinden. In ‘zijn’ akkoord bepalen deelnemers wat er met hun geld gebeurt, vertelt hijErik Hannema

Nee, kwaadheid is niet zijn drijfveer. Wel is het een ‘anarchistische inslag en een gezonde achterdocht’ die econoom Peter Verhaar aanzetten tot het schrijven van zijn kritische columns. Keer op keer haalt hij uit naar banken, verzekeraars, vermogensbeheerders en andere ‘exponenten van het financiële systeem’. Verhaar, oprichter van de Alex beleggersbank ageert fel tegen misstanden in de financiële sector. En die zijn legio, vindt hij. “Iedereen kent elkaar. Dat werkt misstanden in de hand. Ronduit stuitend vind ik de houding ten opzichte van de klant. Nog altijd plaatsen financials niet de belangen van hun klant maar die van henzelf centraal. Nog steeds geven vermogensbeheerders, banken en verzekeraars onvoldoende inzicht in hun tarieven.”

In de pensioensector is het niet anders, ziet Verhaar. Pensioenfondsen worden op te hoge kosten gejaagd door gewiekste vermogensbeheerders en uitvoeringsorganisaties. Logisch dat het vergrootglas daar nu op ligt, vindt hij. “De kosten zijn gewoon té hoog. 1% klinkt niet als veel, maar vergeten wordt dat dit bijvoorbeeld in een fund of funds cummuleert. Zo kan dat percentage aan de ‘achterkant’ wel op 3% liggen.” Maar ook die 1% is al te hoog, weet hij. “Ik ken de dealingrooms, ik weet wat er in die keukens gebeurt. Het kan gewoon véél goedkoper. Kijk naar Alex: die berekenen particuliere klanten 0,5%. En ik sluit niet uit dat het nog goedkoper kan, meer in de richting van 0,1%. Die halve procent minder levert de fondsen vijf miljard extra pensioengeld op.”

Alex. De naam is gevallen. Verhaar richtte in 1999 de digitale beleggingsbank op (onder de vlag van Aegon-dochter Bank Labouchère) uit onvrede over de hoge kosten en de ‘mist’ die andere beleggingsbanken optrokken. Daarvoor werkte hij op de afdeling beleggingen van Amro bank. “Ik zag dat het goedkoper kon en irriteerde me aan de halsstarrigheid van de banken.” Alex werd verkocht aan de Rabobank. De boerenleenbank verkocht het in 2007 voor 400 miljoen euro aan Binck bank. Verhaar kreeg zijn congé. Hij heeft geen enkele band meer met het concern, maar is nog steeds een warm pleitbezorger van de uitgangspunten: transparantie en lage kosten. “Mijn vertrek en dat van mijn compagnon (René Frijters, red.) ging niet zachtzinnig. We zijn ontslagen. Jammer, maar dat neemt niet weg dat ik nog steeds geloof in wat Alex doet. In de pensioensector heeft Brand New Day hetzelfde uitgangspunt. Een partij die het snapt. Ze zijn duidelijk over alles wat ze doen. In tegenstelling tot veel andere actoren in de pensioenwereld.”

Hij doelt vooral op de vakbonden. “Die komen enkel op voor hun eigen achterban: blanke mannen van vijftig. Ze zadelen de jongeren op met de lasten, door de aanpassing van het stelsel af te zwakken. Ze bedrijven arbeidspolitiek met ons pensioengeld. Ergerlijk vind ik dat. Mogen we alsjeblieft zelf beslissen wat we met ons geld doen?” Voor Verhaar staat dan ook buiten kijf dat het solidariteitsprincipe onhaalbaar wordt. “Met het nieuwe pensioencontract krijgen we vast slappe thee. Van alles een beetje en dus helemaal niets. Ik ben een liberaal en als je pensioen beschouwt als uitgesteld loon, dan moet je mensen er ook zelf over laten beslissen.”

Dat geldt in zijn ogen ook voor het beleggen. “Natuurlijk, in de opbouwfase is het belangrijk een groter gedeelte te beleggen. Daarna moet er meer gespaard worden. Maar geef mensen die keuze! Het is ongelooflijk: we dragen straks allemaal de risico’s, maar hebben er vrijwel niets over te zeggen. Het is óns geld, laat ons zelf bepalen hoe we ermee omgaan.” Dat kan volgens hem prima individueel gebeuren. “Het is onzin dat vermogensbeheerders het beter zouden kunnen of dat collectief beleggen het beste is. Als individu heb je tegenwoordig toegang tot tienduizenden bedrijven. Maak gebruik van trackers. Die geven goede rendementen tegen lage kosten.”

Maar kan de gemiddelde Nederlander die verantwoordelijkheid wel aan? “Dat is een andere discussie natuurlijk. Misschien moet je duidelijke risicoprofielen gaan aanbieden, erop toezien dat deelnemers

geen onverantwoorde risico’s nemen. Bepaalde groepen zullen wat meer hulp moeten krijgen dan andere. Maar geef mensen alsjeblieft de zeggenschap over hun eigen pensioen.”

Zijn financiële carrière begon Peter Verhaar (58) bij Amro bank op de afdeling beleggingen. In 1990 vertrok hij naar Aegon-dochter Bank Labouchère. Hij richtte in 1994 de VEB Bottom Line op, samen met de VEB. In 1999 startte hij de internetbeleggingsbank Alex. De overnames door achtereenvolgens Rabobank en Binck maakten hem financieel onafhankelijk. Momenteel is hij columnist.

Vorige week verdedigde Minister Kamp het pensioenakkoord in de Tweede Kamer. Ik heb er met gemengde gevoelens naar zitten kijken. Het debat was verwarrend, zelfs voor insiders en stond bol van onderhuidse spanning, niet in de laatste plaats door het plaatsnemen op de publieke tribune van de poldermasterdonten VNO-Wientjes en FNV-Jongerius. Zullen zij hun geriefelijke plaats op de pluche zetels behouden of  zal er echt iets aan het pensioensysteem veranderen, zeg maar een ‘paradigm shift? De uitkomst was echter voorspelbaar en teleurstellend.

De verwarring werd in de hand gewerkt doordat in het pensioenakkoord pijler 1 en pijler 2 bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden werden. Zo staat het helaas ook in het Pensioenconvenant. Nu ontken ik niet dat er raakvlakken zijn, maar de verschillen zijn groter. De AOW geldt voor iedereen en wordt betaald door de Staat, terwijl aanvullend pensioen een private afspraak is tussen werkgevers en werknemers (vastgelegd in de CAO). Het is uitgesteld loon, niet meer en niet minder. Dat is ook de opinie van Kamp, die een aantal malen tijdens het debat opmerkte dat voor kritiek op dat deel van het akkoord de ‘sociale partners’ aangesproken moeten worden.

En kritiek was er. D66 citeerde vele hoogleraren, maar Kamp was onvermurwbaar. Het ‘mooiste pensioensysteem’ schuif je niet zomaar opzij. Dat was het ook, in de jaren van opbouw waar alle deelnemers gelijke belangen hadden. Daarom is er meer dan 1000 miljard in kas. Maar die tijd is voorbij. Deze week ontving ik de dissertatie van Jan Tamerus: Defined Ambition (uitstekend naslagwerk over pensioenen). Hij schrijft: ‘andere tijden vragen een ander contract’.

Het akkoord en de dissertatie maken 1 ding duidelijk: er bestaan geen garanties meer. De gevleugelde 70% van het gemiddelde salaris is vanaf nu onzeker. Dat besef is uitstekend. Niemand kan de beurs voorspellen en door de tegengestelde belangen van jong en oud kunnen de premies nooit een het rendementstekort goedmaken. Tang en Van Wijnbergen maken dit in het FD van 2 juli ook nog eens pijnlijk duidelijk in het essay ‘Risico van Rentenieren’.

De beursrisico’s worden bij de deelnemers gelegd (dat was altijd al zo, maar dat durfde niemand hardop te zeggen “de Grote Pensioenmythe van Pikaart“. Dat gaat vrij spel worden voor de ‘beleggingsexperts’: met andermans geld beleggen is zo eenvoudig, zeker als er geen sanctie op staat. De bonussen zullen hier weer welig gaan tieren, ‘mark my words’. De ingehuurde vermogensbeheerders zullen ‘actief’ en dus duur gaan handelen. Immers de fondsen mogen met de verwachte rendementsverwachting gaan rekenen (kan het dommer?). En als de verwachtingen niet gehaald worden en de (zelfs geïndexeerde) pensioenen worden uitgekeerd? Wat blijft er dan over voor de werkenden?

Tang/Wijnbergen kiezen voor een beetje meer individuele regie. Ikzelf zou een flinke stap verder willen gaan. Juist deze week kreeg de PPI van Binckbank en Delta Lloyd, BeFrank, haar vergunning. Via de PPI kan, nog steeds verplicht, voor een echt individueel pensioen worden gespaard, 100% op basis van het gewenste risicoprofiel, met de mogelijkheid om voortdurend bij te sturen via extra sparen (en niet 1 maal in het leven, zoals Tang/Wijnbergen voorspellen). En ook nog eens goedkoop als gekozen wordt voor simpele, transparante ‘trackers’. Het is geen leuke boodschap voor de pensioenbesturen, maar het zijn toch echt ‘andere tijden’.