Het komt niet vaak voor dat we een inkijkje krijgen in de wereld van de pensioenvermogensbeheerders. Je weet dat ze er zijn, want een pot van van bijna 1000 miljard euro, in handen van een relatief kleine groep, daar moeten vermogensbeheerders, adviseurs, hedgefondsen, advokaten, trustkantoren, wel als bijen om de honingpot zoemen.
Die beheerders moeten in de 7e hemel leven. Deze week werd bekend dat onze pensioenfondsen geen zin hebben om achter beleggingsverliezen aan te gaan. Vreemd? Nee hoor, want het is niet het eigen geld van de pensioenfondsbeheerders en waarom zou je dan je volstrekte onkunde over beleggen publiekelijk gaan etaleren? Stel dat je dat lekker betaalde baantje kwijt raakt of erger nog, dat je die mooie uitnodiging voor Formule 1 in Monaco of een dagje aardbeien met slagroom op Wimbledon niet meer krijgt.

Maar het Pensioenfonds van de Metaalarbeiders (PME) was het niet eens met een berisping van DNB en ging naar de rechter. Dom, Dom, want de uitspraak wordt gepubliceerd. Dat hebben ze geweten. Het pensioenfonds had zeer complexe beleggingen met hoog risisco. Dat wisten de bestuurders niet, want ze hadden het beleggingsbeleid uitbesteed aan het bedrijf Mn Services (PME is overigens voor 17% eigenaar van dit bedrijf, over vermenging van belangen gesproken). Het bestuur begreep ook niet waarom en waaraan pensioenfonds PME, samen met een ‘ander’ pensioenfonds (dat moet zusterbedrijf PMT zijn, pensioenfonds Metaal en Techniek),  in 2007  450 miljoen euro aan provisies hadden betaald aan Mn Services. DNB spreekt over een exorbitant hoog bedrag (de basisfee is slechts 12 miljoen). De rechtbank schrijft dat de bestuurders eigenlijk helemaal niets wisten. En dit pensioenfonds heeft 300.000 deelnemers en 23 miljard op de bank.

De reactie van PME op het vonnis doet haar nog dieper in het moeras zakken: PME zegt dat het een ‘verwarrend en zeer globaal’  bedrag is. En dat die 450 mio niet alléén maar betaald is aan Mn Services; mooi, maar aan wie dan nog meer?  En dan zijn er  ’niet direct zichtbare transaktiekosten’. Hoeveel dat is? Weten ze niet! Er is een ‘ruwe schatting’. Dat hoor je toch gewoon precies te weten.

Deze onkunde was overigens allemaal al bekend. Lees column ‘legale diefstal’ er nog maar eens op na. CDA kamerlid Omzigt stelt maar weer eens kamervragen.

PME liet zich door Mn Services overhalen tot  duur actief   ‘beleggingsbeleid’. Ik weet wel waar die ‘niet direct zichtbare transactiekosten’ naar toe zijn gegaan. Niet naar Mn Services, zij zijn slechts de boekhouder, maar naar de ‘big swinging dicks‘ in de dealingrooms van Amerikaanse banken.

En in 2007 zat de grootste bij Goldman Sachs, Fabrice Tourre, alias ‘fabulous Fab’. De website Propublica heeft alle dokumenten van de FCIC (Financial Crisis Inquiry Commission) openbaar gemaakt. Onthullend. Er stijgt een giftige geur op uit sommige e-mails. Lees deze mail maar eens (ook die eronder!).  En hier worden lange termijn pensioenbeleggers door Goldman weggezet als sukkels, waaraan geld te verdienen is.

DNB wil meer expertise in het bestuur van pensioenfondsen. Dat lijkt mij wel het minste dat je mag verwachten. Onze goedwillende vakbondsbestuurders hebben geen schijn van kans tegen professionals. Het is de hoogste tijd dat die vermolmde vakbonden het pensioenstrijdtoneel verlaten. Ga Wimbledon maar op TV kijken.

Deze zomer hadden wij een villa gehuurd in het Italiaanse Grimaldi. Ons balkon met zeezicht lag precies boven de grens van Frankrijk en Italië. Het oude grenskantoor, op steenworp afstand gelegen van de Middellandse Zee, lag er nog. En natuurlijk een bijzonder diepe kloof tussen Italië en Frankrijk, dat zal Wilders plezier doen, kunnen we de economische vluchtelingen uit Afrika tenminste nog fysiek tegenhouden. Want geld kent geen grenzen, dat bleek afgelopen maand in Italië. Italiaanse staatsobligaties en banken kwamen zwaar onder vuur te liggen. Ik versta geen Italiaans, maar de zweetdruppeltjes op het anders zo glad geplamuurde voorhoofd van Berlusconi waren uitstekend te zien op TV. En geld laat zich ook niet stoppen door politiek ingegeven regeltjes als een verbod op ‘short selling’. Geld zoekt net als water het laagste punt; dat bleek afgelopen donderdag (zie hier).

Mijn verblijf boven de Italiaans/Franse grens maakte ook de absurditeit van de politieke besluitvorming in Europa schrijnend duidelijk. Wij passeerden zo vaak de grens dat het ‘welkom in sms’je’ van Vodafone mijn mailbox liet vollopen. En terwijl we pendelden tussen een A+ land en een AAA land zag ik geen verschil in de lengte van de jachten of de zeer goed gevulde winkels. Goedkoop een huis kopen aan de ‘Côte’ ?  Crisis? Vergeet het maar. En dat is geen toeval.

De economische crisis is ook een politieke crisis. Het is een clash tussen verschillende visies op wat de rol van de overheid zou moeten zijn. Overheden hebben de schulden, toegegeven, deels door redden van banken, particulieren en bedrijven hebben de bezittingen. Dat is Nederland met haar goedgevulde pensioenpotten, maar ook in Italie waar 90% van de bevolking een eigen huis heeft met maar 15% hypotheek  (zie hier). Maar ondertussen eist de private sector wel dat de overheid van alles en nog wat doet. Dat kan niet blijven voortduren, dat snapt iedereen.

Alles draait om belastingheffing. Niet alleen in de ‘knoflooklanden’, maar ook in de VS en UK. Maar de Tea-party in de VS, ontstaan uit onvrede tegen hogere belastingen, gaat juist de andere kant op en willen een soort ‘splendid isolation’ voor de VS. En dat terwijl de belastingdruk in de VS slechts 15% van BNP is. De grootste bedrijven in de VS betalen ondanks recordwinsten nauwelijks belasting in de VS (zie hier en hier ; kijk ook vooral naar de belastingdruk van individuele bedrijven; vraag is wel waar dan wel belasting wordt betaald; zie hier voor Google’s belastingdruk). Ook  Warren Buffet  heeft zich in de NY Times kritisch uitgelaten over het belastingsysteem in de VS. Hij is van mening dat de rijke Amerikanen meer belasting zouden moeten gaan betalen (zou hij als belegger ook van mening zijn dat bedrijven meer belasting moeten gaan betalen?). Lijkt mij logisch als de 400 rijkste Amerikanen evenveel bezitten als de 150 miljoen (!) armste Amerikanen.

Het Angelsaksische model, rauw kapitalisme en eigen belang eerst, is een doodlopende weg. Dr. Doom, Roubini, is ook om en citeert nu zelfs Karl Marx. Tijdschrift Forbes, een onverdachte bron, waarschuwt ook voor een ouderwetse klassestrijd en denkt dat de rellen in Londen slechts een voorproefje zijn.

Het egalitaire Rijnlandse model is zo gek nog niet (voor mij is dat via de belastingheffing solidariteit tonen). Dát zou het ‘onderpand’ moeten zijn dat wij van de Grieken, Spanjaarden, Portugezen en Italianen zouden moeten eisen. Politieke en economische hervorming in ruil voor kwijtschelding schulden. Geen zin in, dan wegwezen.

De Nederlandse belastingdienst was te bescheiden: ze kunnen het niet alleen gemakkelijker maken, maar ook leuker.

Goed nieuws voor spaarders die op zoek zijn naar een hogere spaarrente. De Leaseplanbank heeft haar loket weer opgesteld. Deze bank biedt vaak een van de hoogste spaarrentes. De spaarrente ligt deze maand op 2,72%, maar is wel variabel. Hetzelfde geldt voor een aantal Turkse banken. Het loont echt om bij verschillende banken informatie op te vragen, want bij sparen geldt niet de ‘gouden regel’ dat meer rendement ook meer risico oplevert. En met een vermogensrendementsheffing van 1,2% over spaargeld (vrijstelling 21.000, bij partner 41.000), moet u wel zoeken naar hoge rentes. Zolang u het spaarsaldo maar beneden de 100.000 euro houdt. En bij een en/of rekening mag het zelfs het dubbele zijn. Wel oppassen dat u bij de bank geen schuld heeft, want bij een mogelijk faillissement wordt alleen netto bedrag vergoed.

“Vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan” is het spreekwoord. Toch maar enige uitleg. Sinds jaar en dag bestaat in Nederland het depositogarantiesysteem (DGS). Daarbij hebben de banken onderling afgesproken dat als een bank in de problemen komt, de andere banken achteraf gezamenlijk de schade vergoeden. Op zich een mooi staaltje van solidariteit. Het faillissement van DSB heeft deze solidariteit onder druk gezet. Logisch, het heeft de banken zeker 600 miljoen gekost en dit moest opgehoest worden door de banken met de meeste spaarsaldi, met name de RABO. Het was dan ook de RABO die zich bijzonder kwaad heeft gemaakt, want het DGS bevoordeelt ‘zwakke’ banken die zich niet op normale wijze kunnen financieren en dus gaan stunten met de spaarrente. Of banken die eigenlijk helemaal geen banken zijn, zoals Leaseplanbank dat voor 50% eigendom is van Volkswagen, maar wel leunen op echte banken.

Per 1 juli 2012 komt er een nieuwe opzet van het DGS. Wees gerust, voor de spaarder verandert er in eerste instantie niets. U hoeft nog steeds niet te beoordelen of de bank solvabel is of niet. De nieuwe regeling houdt in dat er een steunfonds wordt opgericht. Risicovolle banken moeten meer storten in het fonds dan veilige banken. Mogelijk gevolg is dat onveilige banken een wat lagere rente zullen gaan bieden. Het verschil in jaarlijkse bijdrage tussen veilig en onveilig is echter zo klein (0,1%) dat stunten met tarieven lucratief zal blijven.

Nog 1 waarschuwing. Het Icesave-debacle blijft nog altijd mogelijk, want Icesave viel niet onder Nederlandse depositogarantiesysteem. Banken moeten dat aangeven, maar u weet het: de kleine lettertjes. De Bank of Scotland timmert veel aan de weg met TV reclame. Zij valt onder Britse depositogarantiesysteem. Waar staat dat? Niet in deze commercial! En in de TV commercial pas in het derde blokje. Opletten dus.

Waar is Ernst & Young mee bezig? Is het mode om doemscenario’s te schetsen? Wil iedereen Dr. Doom (Roubini) worden. Mij best, Ernst & Young, maar wel graag wel de juiste cijfers gebruiken. Lijkt mij handig voor een accountant.

Waar gaat het over?

De rekenmeesters, nou ja ‘meesters’, van Ernst & Young stellen dat de de nationale hypotheekschuld 1000 miljard bedraagt. Bron? Volgens E &Y eigen rekenwerk en het CBS. Ik kijk liever naar de harde cijfers. Daar zijn twee bronnen voor: DNB en let op, het CBS

Nou, beide bronnen komen niet verder dan 632 miljard, dat is een verschil dat vergelijkbaar is met de rekenfout van S & P inzake de schuld van de VS.

Als u mij niet gelooft, hier zijn de bronnen:

Hier is DNB: 632 miljard

O ja, Ernst & Young, en hier is jullie bron CBS: 631 miljard

Als die accountants van E & Y op deze wijze ook de boeken van bedrijven controleren, dan houd ik mijn hart vast.