Kortzichtige beleggers in verzekeraars (BNR 16 juni 2014)

In november 2007 nam de Chinese verzekeraar Ping An een fors belang in bankverzekeraar Fortis. Een jaar later konden de Chinezen hun belang tot nul afschrijven. Blijkbaar kruipt het bloed waar het niet gaan kan, want in april van dit jaar besluiten drie Aziatische partijen, vooruitlopend op de beursgang in het najaar van 2014,  flink te investeren in verzekeraar Nationale Nederlanden. De verzekeringsbazen blaken van zelfvertrouwen. Want niet alleen Nationale Nederlanden wil naar de beurs, ook ASR wil de stap wagen. En minister Dijsselbloem wil nog deze zomer het verkoopproces van Reaal opstarten.

Nu weet ik dat beleggers soms opportunistisch en kort van memorie zijn. Ik hoop dat zij zich niet laten verblinden door het grote koerssucces van de verkochte Amerikaanse verzekeringsactiviteiten van de ING Groep. De koers van Voya Financial is al 85% gestegen. Ik raad beleggers daarom aan om de toekomstvisie van DNB op verzekeraars aandachtig te lezen. DNB is ronduit somber. Het traditionele verdienmodel in Nederland is zo dood als een pier. Er worden nog nauwelijks individuele levensverzekeringen verkocht, terwijl de bestaande polissen vaak garanties bevatten die door de lage rente lastig na te komen zijn. Topman Friese van Nationale Nederlanden praat dan ook niet over groei, maar over kostenreductie.

Ernstiger is dat DNB zich grote zorgen maakt over de woekerpolissen. DNB maakt zich dan vooral druk om het gebrek aan vertrouwen in de sector. Dat doe ik ook, maar DNB mag nu ook wel eens gaan kijken naar de consequenties voor de solvabiliteit. Vorige week heeft het Europese Hof een buitengewoon belangrijke uitspraak gedaan in een zaak tegen, toevallig, Nationale Nederlanden. Volgens de advokaat-generaal Sharpston is de 3e Europese Richtlijn voor verzekeraars uit 1996 heel helder. De verzekeraar moet aangeven hoe de premies worden besteed en met name hoeveel kosten in mindering worden gebracht en dus niet belegd kunnen worden. Volgens het Hof  kon de klant geen juist oordeel vormen over het product. Opvallend was dat mevrouw Sharpston in haar conclusie opmerkte, dat zij ook niet precies begreep hoe product werkt. De Stichting Wakkerpolis is nu klaarwakker. Het gaat alleen al bij Nationale Nederlanden om 500.000 polissen. Deze stichting had al eerder succes geboekt bij KIFID. De verzekeraar moest 6.000 euro per polis terugbetalen.

Als verzekeraars het vertrouwen willen terugwinnen, dan moeten ze stoppen met wervende marketingpraatjes, maar een streep gaan zetten onder het woekerpolisdossier. De vele claimstichtingen waren al niet van plan weg te gaan en na deze Europese uitspraak helemaal niet meer. En de beursgangen? Beleggers vinden niets vervelender dan onzekere juridische claims.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het verdrag van Assen

Wat een land! Op dinsdag opent het Journaal met de belangwekkende opmerking dat ganzen het vliegverkeer op Schiphol in gevaar brengen. Dat is gevaarlijk, een tweede Bijlmerramp willen we niet. Ik zou zeggen afschieten, vangen,verdoven, vrijwillige vogelverschikkers laten figureren in een weiland, opeten: alles mag, als het maar onderwerp nummer 5 is in het journaal. Dat er zoiets als een eurocrisis aan de gang is, dat mogelijk een paar grote Europese banken in de problemen komen, dat Italië nu tegen 8% moet lenen, dat zelfs Duitsland moet leuren met obligaties, dat Nederland afstevent op een zware recessie als de euro ‘valt’ (en ja, dat in Iran ‘iets’ aan de hand is), het is allemaal tweederangs nieuws. Logisch hoor als de Minister van Financiën, de Jager, op maandag ons via twitter deelgenoot maakt van een zwaar werkbezoek in Assen.

Zouden de Jager en Rutte zich realiseren dat Nederlanders echt nerveus aan het worden zijn? Dit soort twitterboodschappen zie ik steeds vaker opduiken. En het zijn niet alleen de anti-Europa aanhangers, ook de ‘eurofielen’ zien het licht aan het einde van de tunnel langzaam doven.

Een klein (voorspeld) Grieks probleem uit 2009 volledig laten ontsporen. Vervolgens de banken niet dwingen (men koos voor vrijwillige bijdrage) om per direct slechte leningen af te waarderen en extra kapitaal aan te trekken, waardoor er vanuit de banken ‘plotseling’ paniekverkopen kwamen, aangespoord door speculanten die hun kans zagen om mee te liften. En de ‘besmetting’ was een feit. Zo krijg je zelfs een solvabele economie als Italië op de knieën. Vind je het gek dat nietszeggende nieuwberichten die melden dat er in een ‘goede sfeer’ vooruitgang is geboekt worden, voor kennisgeving aangenomen.

Niets is slechter voor het vertrouwen van burgers in de politiek als voortdurend ‘grote plannen’ op nog ‘belangrijker toppen’ worden gepresenteerd, waar vervolgens geen invulling aan wordt gegeven. Goed voorbeeld is het ‘noodfonds EFSF’ . Als een burger al snapt wat het is dan weet die burger dat het eigenlijk minimaal 1000 miljard groot moet zijn, maar dat het vooralsnog leeg is, omdat geen enkel Europees land er als eerste geld in wil stoppen. En dan wel denken dat de Chinezen dat gaan doen. Dat is toch volstrekt ongeloofwaardig.

Tijd voor actie! En dat begint met ophouden voortdurend nieuwe deadlines vast te stellen. Verlaag de verwachtingen, doen ze op de beurs ook. Zeg dat er op 9 december slechts kleine stapjes zullen worden gemaakt. Laat die mooie vergezichten over Europa maar even zitten. En begin met de speculanten de wind uit de zeilen te halen zodat de rente’s in Italië en Spanje dalen, zodat deze landen zich weer normaal kunnen financieren en een aanvang kunnen maken om hun schuld terug te betalen. En dat is simpel: de ECB hoeft alleen maar te zeggen dat zij ongelimiteerd staatsobligaties zal kopen. Iedere belegger weet dat je het verliest van de ECB. En het moet onverwacht zijn, net als de gecoördineerde ingreep van de Centrale Banken deze week. Beleggen is soms irrationeel: een lagere rente is een reden om te kopen!

Het pappen en nathouden van politici moet stoppen. Sarkozy lijkt het te begrijpen. In zijn  toespraak in Toulon durfde hij onpopulaire maatregelen aan te kondigen. En Merkel roept dat oplossen van de crisis echt niet met een pennestreek is opgelost. Kleine stapjes om een groot probleem op te lossen: het zou zomaar het Verdrag van Assen kunnen zijn!

 

 

Gered door de gong?

Ik schrijf deze column op donderdagmorgen, dat u het weet. De euro lijkt vannacht weer voor een tijdje gered en ik moet toegeven dat ik niet had verwacht dat de politici er nog uit zouden komen. De lichaamstaal tussen Merkel en Sarkozy was duidelijk, er is geen chemie tussen die twee. Maar met name hoe Merkozy  Berlusconi afserveerden deed bij mij het ergste vrezen (overigens kan ik het zeer goed begrijpen want wie is vergeten dat Berlusconi zeer demonstratief  met zijn rug naar Merkel toe ging bellen terwijl zij stond te wachten met uitgestoken hand, Frau Merkel zal het niet zijn vergeten). En alles draait om Italië en zijn staatsschuld (Griekenland is peanuts en is de bliksemafleider).

De markten reageren positief. Nou ja na alle hel en verdoemenis die ons voorspeld was, econoom Matthijs B. liet zich door Matthijs -ik snap er allemaal niets van- N.  in ‘De Wereld Draait Door’ verleiden tot uitspraak dat pinautomaten wel eens leeg zouden zijn, kon het ook niet anders. Ons Nationale instituut de NOS heeft (als enige) geslapen in een ‘occupy-tentje’ voor dat andere Nationale instituut  de Amsterdamse Effectenbeurs. Daarom was de NOS er als de kippen bij om vanmorgen iemand in een raar jasje te interviewen die het allemaal maar niets vond. Het was een handelaar en u kent mijn stelling “never ever trust a trader”.

Ik tel mijn knopen en bekijk de eurocrisis, net als Merkel, vanuit het standpunt dat Europa verder moet gaan met integreren om ‘een nieuwe oorlog in Europa te voorkomen’. Het huis staat in brand en nu worden tenminste de brandslangen uitgerold. Nu maar hopen dat er water uitkomt, want we hebben een belangrijke erfenis te verdedigen.

Het taalgebruik van het officiële rapport is namelijk nogal vrijblijvend; “we invite…”, “we welcome…”. Ik mis woorden als: “we gaan afdwingen” of “we eisen” als gesproken wordt over echte hervormingen in Italië.

De banken gaan nu 50% afschrijven op hun Griekse schuld. Helaas is dit in de praktijk slechts 30% en ik denk niet voldoende. Het IMF heeft een vernietigend rapport geschreven over de kansen dat Griekenland zichzelf uit het moeras trekt. Het zou mij niet verbazen als er nog een rondje ‘haircut’ komt. En obligatiehouders van de failliete banken worden in het rapport uit de wind gehouden.

Niet onverwacht (maar het staat er tenminste) is dat banken al in  2012 een eigen vermogen van 9% zullen moeten gaan hebben. De wrakke staatsleningen moeten dan op echte marktwaarde worden gewaardeerd. Dat was voor de Franse banken steeds het struikelblok. Ik ben benieuwd wat Chief Accountant Hoogervorst gaat zeggen?  Het blijft lachen met politici, want de banken mogen niet excessief activa gaan verkopen en moeten wel krediet blijven verstrekken. Dan resteert eigen vermogen aantrekken. Wie durft nu te  investeren in banken? Remember Dexia. De Chinezen willen wellicht, maar hun prijs zal hoog zijn. Er wordt  106 miljard opzij gezet voor herkapitalisatie. Het zal niet genoeg zijn. Maar spaarders opgelet: Nederlandse banken zijn veilig.

Alle aandacht moet komende weken gericht zijn op obligatiemarkten (vergeet de aandelenmarkt). Marktpartijen gaan zeker hun pijlen richten op Italië om te testen of een noodfonds van 1000 miljard (door u te betalen) voldoende groot is. Ik denk het niet. De hoogste baas van de ECB, de Italiaans Draghi, gaf daarom woensdag al aan dat de ECB doorgaat met aankopen van leningen. Goed om te weten dat u ook dan de rekening betaalt.

De nieuwe afhaalchinees

Deze week kreeg ex-MP Jan-Peter Balkenende de hoogste Nederlandse onderscheiding. Niet voor een buitengewone prestatie, niet voor Nederland ‘op de kaart zetten’, maar voorhet op de winkel passen. JP Balkenende als rentenierende opa met sloffen voor de open haard onder een schemerlamp. Het is exemplarisch voor de lamlendige Jan Salie-geest die rondwaart in Nederland. Een kabinet dat gegijzeld is door een partij die terug wil naar de tijd dat ‘toen geluk nog gewoon was’. Geen verhoging AOW-leeftijd, geen aanpassing van de verstarde huizen- en arbeidsmarkt, winkels lekker dicht op zondag. Nederland trekt een nieuwe Waterlinie op en gaat rustig slapen. En terwijl Jan-Peter riep om de VOC-mentaliteit (over grenzen heen kijken, dynamiek, toch?) grijpen de Aziaten de macht. Deze week bracht het Chinese Xinmao – volgens een Nederlandse aandelen-expert ‘volkomen onbekend’ en ‘dus geen grote speler’, een mogelijk (niets is zeker) knock-out bod uit op kabelproducent Draka. Ik raad de aandelen-expert aan om naar China te reizen en in het vliegtuig het boek De Eeuw van Azië van Kishore Mahbubani te lezen (zie hier interview Tegenlicht). Ik heb het in 2008 gedaan en ben geschrokken.

China heeft veel steden met 5 miljoen plus inwoners, het Chinese Tudou is vijf keer groter dan YouTube, de Industrial & Commercial Bank of China is een van de grootste banken in de wereld, Shanghai is de grootste haven ter wereld, de geldreserves van China bedragen $ 2.400 miljard.

China ontdekt Nederland, zegt minister Jan Kees de Jager, en dan heb ik het niet over de afhaalchinees met 150 gerechten op de kaart. Er is een nieuwe afhaalchinees en die komt kennis halen. Kennis over het havenbedrijf: Cheung Kong (wie kent het niet?) is eigenaar van ECT, het grootste containeroverslagbedrijf in Rotterdam, en ook van Kruidvat (daar verkopen ze schitterende spulletjes gemaakt in China). Kennis over auto’s, Geely koopt Volvo; Xinmao komt kennis over glasvezeltechniek halen. Net zoals de Japanners de unieke printerkennis van Oce hebben gehaald.

Dus toch de afhaalchinees? Ja, ja we hebben wat afgelachen om die Chinezen, denk eens aan die eerste Chinese auto in Nederland, de Landwind; de auto faalde hopeloos in een crash-test (nog één keer lachen). Deden we ook met de Japanners. Nu zijn ze terug en hebben veel geleerd. In 2005 kocht Lenovo de PC divisie van IBM en is nu nr. 4 op de markt. Onderschatten is ook een vak.

En de Aziaten weten de kennis goed te gebruiken. Acer computer (Taiwan) is nu nr. 2 op PC gebied, Toyota (Japan) nummer 1 in auto’s, Samsung (Zuid-Korea) is het grootste bedrijf in consumentenelectronica en nu eens niet met alleen goedkope apparaten (nr 2 in tablets na de Ipad). En er wordt goed verdiend! Er waren in 2010 voor het eerst meer miljonairs in Azië dan in Europa.

Wat doet het kabinet Rutte? Maxima Verhagen wil 800 miljoen besparen op allerlei bureaucratische subsidieloketten, uitstekend idee. En de Kafkabrigade, Eerste Hulp bij bureaucratisch onbehagen, kan aan het werk.

En what’s next op het overnamefront? Ik zet in op DSM en ASML. Mijn advies: Ga als de gesmeerde bliksem naar Vught. Ga Chinees leren bij de ‘nonnen’. 好运气!

Eerder verschenen op www.geenstijl.nl (27/11/2010)

Oh Oh Adjiedj Bakas

Het is weer wintertijd, de donkere dagen voor de kerst, tijd voor de open haard en filosoferen wat het nieuwe jaar gaat brengen. En met de ijzeren regelmaat van de zon die de steenbokskeerkring nadert, komen de trendwatchers uit hun holen tevoorschijn om ons te vertellen wat ‘in’ en wat ‘uit’ is in 2011. Trendwatcher  ”iemand die zegt wat iedereen met een IQ van boven de 100 al lang weet, maar dat niet hardop durft te zeggen” wordt je niet zomaar. Het bezit van een  ’kristallen bol’ is al lang niet meer voldoende, een beetje trendwatcher is een infotainer. Op 10 november werd zelfs een heuse Trendrede uitgesproken, natuurlijk met een trendy website.

De absolute koning van de trendwatchers is Adjiedj Bakas. Deze vrolijke sterrenwichelaar  is Nederland al lang ontstegen en praat met de Groten der Aarde (er wordt gefluisterd Obama). Hij trekt volle zalen managers. Logisch, managers houden van brede vergezichten, liefst met pot goud aan einde regenboog. Terug in de bestuurskamer worden de trends casual ter tafel gebracht, zodat de Raad van Commissarissen weer weet waarom de manager zijn bonus toch echt verdient.

De man werkt keihard (“ik ben de enige Surinamer die werkt” , uitzending Pownews 9 november, doorspoelen naar 5.25, echt humor) en heeft echt overal een mening over (katholieke kerk, polygami, privacy, uitzendkrachten, de liefde, luxaflex). Het legt Bakas geen windeieren en daarom weet hij ook alles van bankieren. Hij schreef een dik boek met plaatjes  ’the future of finance’; liep zeker niet zo goed, want www.thefutureoffinance.nl linkt nu lekker door naar zijn nieuwe boek  ’ beyond the crisis ’.

Nou, het is ‘mind-boggling’ wat Bakas in zijn tarotkaarten ziet. De bankencrisis is ontstaan door coke-gebruik ; veel topbankiers gebruiken de astrologie voor nemen van beslissingen; banken missen vertrouwen (!); pensioenen verdampen; de chinezen komen;  de huizenmarkt heeft het moeilijk; banken moeten meer buffers aanhouden. Ik had het niet kunnen verzinnen.

Maar in 2011 wordt alles anders. Banken herwinnen vertrouwen en worden weer ‘outgoing’; helaas gaan de mensen wel contant geld hamsteren. En Jan Kees de Jager, jammer voor je, de nummerrekening komt terug. En net als in 2009 springt Bakas weer op z’n stokpaardje: nieuwe banken. Telecommers worden banken (met hun klantenservice?); autolease bedrijven worden banken (over de rug van belastingbetaler?); luchtvaartmaatschappijen worden banken, supermarkten worden banken: Bakas ziet overal een bank in.

Bakas zet ook in op computerbedrijven. Ok, why not?. Google heeft al een soort bankvergunning in Nederland voor het uitvoeren van betalingen. Bakas gaat echter met zijn fantasie op de loop om Apple Computer nu al een bank te noemen. Er is een Apple Bank in New York, met Apple New York logo. Deze bank uit 1863 kreeg haar naam in 1983, 1 jaar voor de lancering van de Mac, en heeft met Apple Computer alleen gemeen dat deze bank wel jobs creert.

Jammer voor Bakas dat hij niet Microsoft heeft genoemd. Laat nu juist Microsoft deze week een serieuze aanval op de particuliere belegger geopend te hebben, samen met de Deense SAXO Bank. Oh Oh Adjiedj, het is maar infotainment. We hebben gelachen, tot november 2011!

Eerder verschenen op www.geenstijl.nl (13/11/2010)