De zelfde steen (column BNR 16 september 2013)

Gisteren was het 5 jaar geleden dat Lehman Brothers surseance van betaling aanvroeg. Het faillissement kwam als een mokerslag aan in de financiele gemeenschap. Daar waren twee redenen voor aan te wijzen. In de eerste plaats was Lehman geen kleine zakenbank. Zij was de spil in de derivatenhandel en speelde een grote rol in het verpakken en doorverkopen van bundels Amerikaanse hypotheken. Via Lehman waren veel Europese en Amerikaanse banken met elkaar verbonden. De tweede reden is wellicht nog belangrijker. Niemand had verwacht dat de FED de bank niet zou redden. Immers, in maart van 2008 had de FED die andere grote zakenbank, Bear Stearns, nog wel de helpende hand toegestoken. Het besef dat overheden banken failliet kunnen laten gaan was de voornaamste reden dat banken elkaar en hun klanten de bank vanaf dat moment niet meer vertrouwden.

De val van Lehman kwam echter niet uit de lucht vallen. Er waren voortekenen genoeg. Midden 2007 kwamen 2 hedgefondsen van Bear Stearns in grote problemen. Vlak daarna zei BNP Paribas dat zij van een aantal beleggingsfondsen de waarde niet meer kon bepalen. En vanaf 2006 namen de betalingsachterstanden op hypotheken in de VS duidelijk toe. Er kwamen steeds meer vragen of de Rating Agencies wel objectief genoeg waren. En, niet onbelangrijk, het was duidelijk dat veel derivaten niet via een centrale clearing liepen en dus onzichtbaar waren. En toen was er ook nog de bankrun op Northern Rock in september 2007.

En de enige partij die het had kunnen zien, de toezichthouder,was in de woorden van Wellink, niet kritisch genoeg. The Economist velt een veel harder oordeel. Ze sliepen achter het stuur en vertrouwde op de eigen interne systemen van de banken, waardoor de banken naar eigen zeggen met met steeds minder eigen vermogen hoefden te werken.

Achteraf kan geconstateerd worden dat het niet redden van Lehman een dramatische fout is geweest. De FED heeft vervolgens vele miljarden belastinggeld gestopt in het redden van banken, zoals Goldman, Wachovia, Merrill Lynch. En ook in Europa mochten overheden de rotzooi opruimen met belastinggeld. Toch moeten we er uiteindelijk blij om zijn. Het heeft toezichthouders en de politiek wakker geschud. Sindsdien zijn de kapitaaleisen sterk verhoogd, is de beloningssystematiek aangepast en wordt getracht een nieuwe huizenbubbel via hypotheekregels te voorkomen. En er wordt serieus gekeken hoe risicovolle activiteiten afgeschermd kunnen worden.

In de VS is het ondertussen alweer ‘business as usual’ met recordwinsten voor banken en het bijbehorende gedrag. Daarom moeten wij, juist nu, nadenken over de rol van het bankwezen in Europa. Alleen een ezel stoot zich 2 maal aan dezelfde steen.

 

Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 19): Rouvoet
Lees ook:Lijstje: The dumbest banking moments van 2008
Lees ook:BNG staat voor Bank Nederlandse GEMEENTEN
Lees ook:Intrekken die vergunning (30 juni BNR 2014)
Lees ook:ABNAmro heeft (achteraf) gemazzeld door Bear Stearns niet te kopen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.