Generationvertrag (column BNR 14 oktober 2013)

Gelukkig, er is goed pensioennieuws. Nederland heeft zijn tweede plaats, achter Denemarken,  op de Mercer Global Pension Index behouden. Maar ons rapportcijfer daalt en de concurrentie komt hard dichterbij. Australie zit op ons op de hielen.

In Nederland wordt het aanvullende pensioen, waarbij als arbeidsvoorwaarde wordt gespaard via pensioenfondsen, een ´defined benefit´ systeem genoemd. Het pensioen staat vast; de te betalen premie is variabel. Dit pensioen is gebaseerd op solidariteit tussen generaties en die solidariteit kraakt in al zijn voegen. En het roept ongekende emoties op! Het Volkskrant-artikel van journaliste Hofs van enkele weken geleden met de kop “Beste 60-plussers, ik schrik van jullie schaamteloze egoisme en onwetendheid” was het best gelezen online artikel ooit. Ik zat samen met Hofs in het TV-programma ‘debat op 2′ en dit debat had veel weg van een loopgravendiscussie. Nadat een argument was afgevuurd, dook men meteen weg zonder te kijken of het argument enig effect sorteerde.

In de top-5 van Mercer staat Nederland alleen met haar pensioensystematiek. De andere koplopers hebben allemaal hun aanvullende pensioensysteem omgegooid en zijn `defined contribution` systemen geworden. De premie staat vast, het uiteindelijke pensioen is variabel en onzeker. Er wordt individueel gespaard, zodat misverstanden over de vraag ‘van wie zijn de pensioenreserves´ niet meer voorkomen.

Er moet wat gaan veranderen, zoveel is duidelijk. Staatssecretaris Klijnsma heeft een consultatieronde gehouden. De meningen lopen, zoals verwacht, uiteen. Klijnsma wil daarom nu nog niet kiezen en past het huidige contract enigszins aan. Het betekent dat zij de omslag naar een individueel pensioen met keuzemogelijkheden voor deelnemers nog niet aandurft. De vakbonden en de pensioenkoepel zijn blijkbaar nog te machtig. Het is het bekende polderbeleid van ‘pappen en nathouden” en hopen dat de rente gaat stijgen of dat het op de beurzen hosanna gaat. Ik voorspel dat het uitstel van executie is.

Maar laat ik nu niet te negatief zijn. Nederland staat hoog bij Mercer omdat wij tenminste nog sparen voor ons pensioen. In Duitsland, vaak een voorbeeldland voor ons, betaalt men de pensioenen uit de te betalen premies, zoals bij ons de AOW. Niet voor niets wordt het een “Generationenvertrag” genoemd. Over 15 tot 20 jaar, als ook de vergrijzing in Duitsland toeslaat, kan dat wel eens een ondraaglijke last gaan vormen. En dat kan voor Europa en voor Nederland grote consequenties hebben.

 

Lees ook:Lezing voor D66 jongerencongres (28 oktober 2012): de Denen komen terug
Lees ook:Solidariteit in pensioen ? Liever niet (BNR column 3 juni 2013)
Lees ook:Shell prikt pensioendijk door
Lees ook:Pensioen: terug naar de oorsprong
Lees ook:Legale diefstal

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.