Commissie de Wit (verslag dag 15): Gerritse, Schilder

De financiele sector in Nederland is begin 2009 langs het randje van de afgrond gegaan. Minister Bos was zo bang dat de staatssteun aan ING van 10 miljard en de overname van het risico op de rommelhypotheken van ING niet voldoende zou zijn, dat in het diepste geheim (slechts 6 mensen op ministerie wisten ervan; niet op agenda Ministerraad, maar daar alleen besproken) een nationalisatiewet is voorbereid en die klaar lag voor ondertekening bij de Koningin.

Dit zei gisteren Ronald Gerritse, de hoogste ambtenaar op het Minusterie van Financien, tijdens de verhoren van de Commissie de Wit. Toen Gerritse dit onthulde merkte je aan hem dat de spanning uit die tijd weer boven kwam. Vergeet niet dat de Staat net al ABN AMRO en Fortis Bank Nederland had gered via een aankoop van aandelen. Een nationalisatie zou psychologisch een enorme klap zijn geweest (al eerder hadden diverse ondervraagden verklaard dat Nederland niet te boek zou mogen staan als het ‘tweede Lehman’). Gerritse zei dat hij het ‘spaans benauwd’ had gehad. Het balanstotaal van ING was twee maal het BNP van Nederland (1400 miljard).

Dit was niet de enige onthulling van Gerritse, die overkwam als een ambtenaar die zich niet snel gek laat maken en voortdurend met ‘gezond verstand’ naar de problematiek bleef kijken. De commissie vroeg aan Gerritse wat hij vond van het management van ING tijdens de crisis van 2008. Ik vond het ontluisterend en beangstigend dat Gerritse zei dat ING  ’erratic’ was; met andere woorden een ‘stuurloos schip’. ja, dan zou ik het ook ‘spaans benauwd’ (woorden van Gerritse) krijgen. Tussen de regels door kon je merken dat het management van ING moeite had de werkelijkheid onder ogen te zien. Men bleef heel lang de ALT-A problematiek als een ‘boekhoudkundig’ probleem zijn. De wisseling van de macht (Tilmant weg, Hommen CEO) ‘heeft geholpen’ (overigens komt donderdag Hommen op bezoek, we kunnen en mogen niet vergeten dat Hommen wel voorzitter van de RvC was en dus mede verantwoordelijkheid was voor het stuurloze schip!).

In dit verband stelde Gerritse vast dat het hem verbaasde dat ING eerst als eerste zich aanmeldde voor het 20 miljard loket en zich vervolgens terugtrok omdat zij dan inderdaad de eerste zou zijn. Dit zou slecht zijn voor het imago (Leaseplanbank ging als eerste). Gerritse haalde uit naar de bankiers: ‘niemand ging  voor het belang van het geheel’. Maar het algemene belang moest hen wel financieren.

De commissie begon het verhoor met de vraag of er een draaiboek klaar lag voor dit soort situaties. Dit was volgens Gerritse niet het geval. Op het ministerie voer men tot de val van Lehman blind op de visie van DNB. Het ministerie wilde alleen ‘in de kern gezonde banken’ (opnieuw hebben wij niet gehoord wat dit nu precies is) redden en het is DNB dat dat oordeel velde. Gerritse stelde vast dat het begrip ‘systeembank’ bijna een containerbegrip is geworden. Hij zei: “kijk naar dat ‘bijkantoortje van dat ijslandse bankje”. Er was op het ministerie wel speciale aandacht voor Fortis, maar ING stond niet op de radar.

Het verhoor van Gerritse legde een fundamenteel en principieel verschil van mening bloot tussen het Ministerie en DNB. Volgens Gerritse mocht het niet zo zijn dat de overheid alle rotzooi van de banken mocht opruimen. En er mochten zeker geen ‘cadeautjes’ worden uitgedeeld aan de banken. DNB stelde zich meer op aan de kant van de banken (mijn visie: teveel aan de zijde van de banken,waardoor haar toezichthoudende taken in het gedrang kwamen).

Het conflict spitste zich toe op de ALT-A problematiek. DNB was voorstander dat de Staat de ‘bad assets’ van de balans haalde, terwijl het ministerie veel meer ging voor een kapitaalinjectie (waarop ook nog eens een goed rendement behaald diende te worden!).

Gerritse moet een fan zijn geweest van de Flintstones. Er waren drie scenario’s voor de ALT-A en die werden Betty, Wilma en Fred genoemd (en Gerritse zelf is dan BamBam gezien zijn harde kritiek op management van ING).

Uiteindelijk heeft ook het ministerie gekozen voor het neutraliseren van de bad assets van ING. Gerritse; “een nederlaag” !

In zijn naschot zei Gerritse dat banken voortaan  alleen zouden moeten acteren in zaken waar ze verstand van hebben (een duidelijke vingerwijzing naar ING Direct USA): ik ben het met hem eens. Hij sorteerde voor op de discussie over ‘ringfencing’ van banken die in 2012 gevoerd zal worden.

De tweede ondervraagde was DNB-man Schilder (dit was zijn 2e ondervraging). Ik heb het gesprek niet gezien: zie www.commissiedewit.nl voor de video.

Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 18): Gerritse, Bos
Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 16): Brouwer, Hommen, Ter haar
Lees ook:Jorisdriepinter toezichtsmodel (column BNR 27 januari 2014)
Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 21): Balkenende, Wellink
Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 3):Irrgang, Weekers, Barnard

2 reacties op “Commissie de Wit (verslag dag 15): Gerritse, Schilder

  1. dr sjef de jong

    Hooggeachte lezeres of lezer,
    De Heer Gerritse is GEEN fan van de Flintstones geweest,maar hij “MOET”een fan van Charles Dickns zijn geweest.
    Dat kan ik “bewijzen”als U de moeite neemt even door te scrollen na dit korte scriptum onzerzijds.(Tinbergen ekonomen en Maslov-sociologen,leden van de Pickwickklub)
    Dan ziet U een “laatste filmpje”(rechts),waarin na opening het bezielde stoffelijk overschot van MARLEY ineens EVEN!!op Uw sherm verschijnt.(Goed opletten!)en hem vervolgens als “mr Fortune”in gesprek ziet met Mr Scrooge.Deze “legt dan de kredietkrisis aan hem uit”als houder van een dealingroom(pandjeshuis in de tijd van Dickens)
    VEEL PLEZIER en wie het laatst lacht, lacht het best,zeggen deze pickwickianen.Prettige Sinterklaas!!!Konsumentenkamer.

      /   Beantwoorden  / 
    1. koos

      flauwekul….

        /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.