Commissie de Wit (verslag dag 13): Kellerman, Kleijwegt,Knot

Vandaag stond DNB weer volop in de belangstelling. Alle drie ondervraagden zijn of waren in dienst van DNB tijdens  de crisis in 2008: Kellermann (directeur toezicht Verzekeraars), Kleijwegt (divisiedirecteur bankentoezicht) en Knot (divisiedirecteur toezichtbeleid).

De eerste ondervraagde was mevrouw Kellermann. Zij werd ondervraagd over de staatssteun van verzekeraar Aegon. Vorige week was CEO  Wynaendts van Aegon al gehoord door de commissie.

Het werd een pijnlijke ondervraging. Kellermann wekte de indruk nauwelijks betrokken te zijn geweest bij de onderhandelingen over de staatssteun. Maar ook in de periode voorafgaand aan de staatssteun leek DNB haar toezichthoudende rol niet serieus te nemen. Het was ook lastig, want Aegon is met name actief in de VS (hoewel Wynaendts duidelijk zei dat Aegon DNB als haar primaire toezichthouder zag, zou ik ook doen, want Aegon kreeg geen steun vanuit de VS). DNB hield 1 x per jaar een ‘conferentie’ met alle toezichthouders op Aegon. Hier werden vooral ideeen uitgewisseld.

Echte harde informatie over de leningenportefeuille van Aegon in de VS had Kellermann in eerste instantie niet. Dit kreeg DNB ook niet van de Amerikaanse toezichthouder. Op een zeker moment is Kellermann en haat team zelf gaan rekenen (waarom toen pas?).  Letterlijk zei zij: ”wij zenden we meer dan we ontvangen”, “we hadden graag een beter beeld van aegon gehad”. Kellermann had het over ‘foto’s'van Aegon, terwijl men liever een ‘film’ had. Ik had graag gezien dat ondervrager Grashoff veel harder het gesprek was ingegaan en door had gevraagd wat Kellermann dan precies deed om die film te krijgen. Overigens zei Kellermann dat Wynaendts cooperatief was, maar dat zijn voorganger, de Amerikaan shephard, dat duidelijk niet was.

Ook in dit gesprek bleek dat DNB pas wakker werd na de val van Lehman. Daarvoor had men geen concrete zorgen over Aegon.  ”Aegon bezat weinig sub-prime”. Kellermann gaf aan dat DNB weinig te zeggen had over het uitkeren van het interim-dividend van Aegon.

De samenwerking tussen DNB en MvF was moeizaam. Aegon wilde eerst 2 miljard steun, DNB ging voor 4 miljard. Uiteindelijk heeft het MvF het afgemaakt op 3 miljard. Waarom Kellermann is gezwicht voor het ministerie werd niet duidelijk (zelfs nadat de commissie fijntjes vaststelde dat ‘u gemakkelijk praat over miljarden, deze bedragen met 9 nullen’. Kellermann kon zich niets van de gesprekken met MvF herinneren: pijnlijk en tenenkrommend.

Kellermann hoorde van Aegon dat het bedrijf  op 7 oktober 2008 een aanvraag had ingediend voor kapitaalsteun door MinFin (!!). En dan zegt Kellermann dat ze de aanvraag van staatssteun Aegon later had verwacht, daarna weer niet. Kellerman zegt ook dat zij meer bezorgd was rondom de perceptie van Aegon dan dat er ‘intrisieke’ problemen waren. Voor mij was duidelijk dat de problemen van Aegon met de solvabiliteit niet tot haar zijn doorgedrongen. Toen commissielid Grashoff de negatieve herwaarderingsreserve ter sprake bracht, verliep het gesprek zeer aarzelend.

Op de goede vraag wat eigenlijk ’in beginsel gezond’ betekent (voorwaarde van steun) kwamen de volgende statements: ‘je kijkt naar de solvabiliteit’ ,’kan bedrijf groeien’ . Ook vragen over de rol van de Europese Commissie werden met veel onzekerheid beantwoord ”Het kan zijn dat de Europese Commissie die wens van Aegon (snel terugbetalen steun) overgenomen heeft”.  Kellerman geeft toe begrip te hebben voor eis van MvF om winst te maken op de transactie. Vanuit haar positie als toezichthouder is dat vreemd, want hoe meer boete Aegon moet betalen, hoe schadelijker dat is voor de kapitaalspositie van Aegon.

Samenvattend, ik beschrijf deze ondervraging als “mijn naam is haas, ik weet van niets, is hier wat gebeurt dan, daar weet ik niets van “.

 

Vervolgens kwam Knot aan het woord. Knot is een heldere spreker. Hij sprak hier dus niet als bankpresident, maar als baas op de afdeling beleid bij toezicht. dat wil zeggen dat hij niet betrokken is bij de uitvoering. Door toeval kwam hij in de uitvoering terecht. Eigenlijk zou Kleijwegt afreizen naar Brussel voor de onderhandelingen, maar die werd ziek. Knot viel voor hem in.

Knot maakt duidelijk dat hij er zat voor de liquiditeit en niet voor de solvabiliteit (kapitaalssteun, dat was verantwoordelijkheid MvF). En die liquiditeit was dramatisch. Hij heeft de zeer slechte liquiditeitspositie (er ging 100 miljard de deur uit!) “stante pede” aan MvF en aan Belgische toezichthouder. Knot kon uitrekenen wanneer Fortis door haar onderpand heen was, het was kwestie van dagen. Overigens was die positie de weken daarvoor ook al slecht. Daarmee komt opmerking van Hessels dat een analistenrapport Fortis de das heeft omgegaan, in ander daglicht te staan (AFM heeft overigens op basis van deze informatie een boete opgelegd).

Volgens Knot ging  de financiële sector in Nederland die week (eerste week oktober 2008) langs de rand; het waren cruciale weken. Om die reden was in het eerste weekend (waarin 49% gekocht werd) ook  Trichet aanwezig. Europa kon zich geen tweede Lehman veroorloven.

De commissie hengelde weer naar de vraag of een nationale oplossing sowieso het plan was.  Knot was m.i. toch wel duidelijk. Een snelle buitenlandse overname, door BNP Paribas, zou niemand begrijpen, zei Knot. Hierbij werd de Franse toezichthouder even ‘weggezet’. We vertrouwen niet op de ‘blauwe ogen’!

Ook Knot werd gevraagd naar de hoogte van de 16,8 miljard. Het viel binnen de bandbreedte. Dat is een steun in de rug voor Bos. Knot kon weinig zeggen over de latere afschrijving op de goodwill. Het was bekend binnen DNB. Wellicht heeft de adviseur Lazard niet goed gecommuniceerd, zei Knot.

 

De derde persoon  was Kleijwegt. Ik heb de ondervraging niet bijgewoond. Hierbij de link naar Financieel Dagblad.

 

 

 

 

Lees ook:Wellink: “ik heb het niet gezien”
Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 11): Enthoven, Wynaendts, Latenstein
Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 18): Gerritse, Bos
Lees ook:Banken zitten wel degelijk op de blaren
Lees ook:Commissie de Wit (verslag dag 6): Ter Haar, van Eden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.