Scheiden is niet altijd lijden

De discussie over de omvang van het bankwezen is recent weer aangeslingerd door een buitengewoon interessant onderzoek van de Wereldbank, o.a. door de Nederlander Huizinga van universiteit Tilburg (zie hier). De voornaamste conclusie van het onderzoek is dat de absolute omvang van een bank wel degelijk schaalvoordelen oplevert, maar dat als wordt gekeken naar de omvang van het bankwezen in relatie tot het BNP, grote banken hun voordeel verliezen en dat kleinere banken te prefereren zijn.

Dat is voor mij geen nieuwe conclusie. In op 4 juni 2009 schreef ik de column “zijn kleinere banken per definitie beter dan grote banken?” Een paar maanden later kwam antwoord van RvB van Fortis bank Nederland: ‘grootbanken zijn goed voor Nederland’, een visie die altijd met verve is verdedigd door Wellink van DNB. Daar speelde m.i. eigenbelang een grotere rol dan het echte belang voor Nederland, immers de macht van DNB is een afgeleide van de mate van toezicht en DNB heeft altijd graag willen pronken met de grote Nederlandse banken en hun internationale kantorennet. Het feit dat Bos als Minister van Financiën meermalen een pleidooi hield voor kleinere banken was praten voor de ‘bühne’, want uiteindelijk heeft het ministerie er voor gekozen om Fortis te fuseren met ABN AMRO en HBU te verkopen aan Deutsche Bank i.p.v. op eigen kracht door te laten gaan als ‘kleine gespecialiseerde’ bank.

Terug naar onderzoek van Huizinga. Hij noemt met name Nederland en Zwitserland waar het bankwezen een reëel gevaar vormt. De reden is dat de banken ‘too big to save’ zijn. Om die reden eisen beleggers een hogere risicopremie. Hoe groot zijn de  Nederlandse banken? Groot in relatie tot BNP en dat is zelfs na de crisis en de balans-afslanking. FD-columnist Matthijs Bouman heeft op zijn blog een illustratief staatje gepubliceerd en de cijfers spreken voor zich (zie hier).

Wat te doen? Ik kies niet voor het volledig scheiden van retail en wholesale bankactiviteiten, zoals SP-Euroman voorstelde. Dit standpunt echode ook door in verslag van Commissie de Wit en de parlementaire bespreking. Overigens lijkt Zwitserland wel voor deze route te gaan en overweegt UBS om haar zakenbank naar New York te verhuizen.

Wat wel moet gebeuren is dat de handel voor eigen rekening van de banken nu echt aan banden wordt gelegd. De tijd dat een bank haar status liet afhangen van het balanstotaal en de grootte van de dealingroom, is voorbij. De kerntaak van bankieren is spaargeld transformeren (in risico en looptijd) naar kredieten. Als consumenten weer een ouderwetse spaarbank willen, dan moet de overheid maar een nieuwe ‘rijkspostspaarbank’ oprichten (de spaarrente zal echter laag zijn).

Als banken nog opereren op de kapitaalmarkt voor eigen  rekening, dan moet een klantentransactie de reden zijn. De transformatiefunctie kan nu eenmaal niet zonder een handelsboek. Daarnaast kunnen banken alleen maar goede prijzen afgeven aan klanten als zij in beperkte mate zelf actief zijn op de kapitaalmarkt. Het past in het streven om meer banken met een eenvoudiger profiel te krijgen. Hier ligt een mooie taak voor de nieuwe bankpresident Knot.

Lees ook:Waarom weet DNB niet wat de omvang van de totale bonuspot is?
Lees ook:CPB: kleinere banken kunnen zorgen voor stabiliteit
Lees ook:Pleidooi voor kleinere banken
Lees ook:Vertrouwen in economie hangt nauw samen met vertrouwen in banken
Lees ook:HBU kwestie: als minister Bos nu eens gewoon gaat doen wat hij heeft gezegd

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.