Woutertje moest hangen

De Parlementaire Enquête Financieel Stelsel heeft haar conclusies getrokken. In een vuistdik rapport heeft de commissie de Wit de crisismaatregelen van de overheid geanalyseerd en beoordeeld. De Wit gaf een persconferentie en als een echte ‘headsman’ hakte hij de kop van ex-Minister van Financiën Wouter Bos af. Volgens de Wit zou Bos ‘grote fouten’ hebben gemaakt. Irrgang van de SP zei bij Pauw & Witteman dat als Bos nog in functie was geweest, hij een motie van wantrouwen had ingediend. Terecht? Dacht het niet.

In de samenvatting van 60 pagina’s komt het begrip ‘grote fouten’ slechts 1 keer voor en dan wel in  de context dat alle betrokkenen fouten hebben gemaakt. Tijd voor een objectieve analyse.

De Wit vindt vooral dat Bos steken heeft laten vallen in de communicatie met de Kamer (nl.: onvolledig en te laat). Daar is wat voor te zeggen. Ik laat het echter aan de parlementaire bloggers over om de politieke consequenties te duiden. Ik las het rapport als financieel commentator én belastingbetaler.

Belangrijkste verwijt? Bos heeft te veel betaald voor Fortis/ABN AMRO. Ik ben het met de commissie eens dat het een riante prijs is geweest. Maar had Bos een keuze? Voorop stond dat een faillissement van ABN AMRO een complete chaos (destijds,vlak na failliet Lehman) had gegeven. De Belgen moesten akkoord gaan. Dat is lastig onderhandelen. Bos was niet op de hoogte van een gat in het eigen vermogen van 5 miljard. Klopt, maar de schuld daarvoor ligt bij DNB en de peperdure adviseurs Lazard. De Wit is vooral keihard over de informatievoorziening van en binnen DNB (hier en hier). Wellink heeft zich onvoldoende betrokken getoond.

Bovendien is het wel heel gemakkelijk van de commissie om te praten over de werkelijke waarde van ABN AMRO. Bos had slechts enkele dagen. De commissie had maanden de tijd en vele experts tot haar beschikking en zelfs dan is de echte waarde in het rapport niet boven tafel gekomen. Hindsight noemt men dat.

En dan de ING-case. In het rapport staan niet Bos of het Ministerie van Financiën het beklaagdenbankje, maar eerst en vooral de directie van ING en vervolgens DNB. En terecht, Bos werd geconfronteerd met een ING die eerst als jager Fortis/ABN AMRO zou overnemen en een weekje later als prooi staatssteun aanvroeg. DNB als toezichthouder heeft dat allemaal niet zien aankomen, moeten dan de ambtenaren van Financiën het wél weten? De commissie doet in het rapport de zeer principiële ruzie tussen Financiën en DNB veel te gemakkelijk af. Inderdaad was er bij Financiën sprake van <niet willen> . Bos had geen zin om de ALT-A rommelhypotheken (in eerste instantie) over te nemen. Want dat zou het Bestuur van ING uit de wind houden en de belastingbetaler opzadelen met een aanzienlijk risico. Naar mijn mening een 100% terechte keuze.

Wat betreft de andere onderzochte maatregelen krijgt Bos alle lof toegezwaaid van de Commissie. De verhoging van het depositogarantiestelsel: een verstandige maatregel. De kapitaalverstrekkingsfaciliteit (kapitaalssteun voor ING, Aegon, SNS): proportioneel. De garantieregeling: noodzakelijk. Het taalgebruik bij al deze goede maatregelen staat in schril contrast met de luide kritische toon tijdens de persconferentie.

Ging dan alles goed? Natuurlijk niet, maar dat verwacht ook niemand. Het Ministerie van Financiën heeft in de aanloop naar de crisis te weinig pro-actief opgetreden, terwijl er voldoende signalen waren dat er iets mis aan het gaan was. Nationale belangen prevaleerden en hebben een mogelijk overname van Fortis/ABN AMRO door BNP Paribas tegengehouden. De integratie van Fortis en ABN AMRO is doorgedramd en de onderbouwing rammelt.

De Commissie de Wit schreef een goed rapport, maar heeft een ontstellend slechte persconferentie gegeven. Dat heeft de beeldvorming zeer vervormd. Daarmee heeft de Commissie zichzelf en het financiële stelsel in Nederland een slechte dienst bewezen.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook:Dijsselbloem is niet bang (BNR column van 18 februari 2013)
Lees ook:Verzekeraars moeten geen rookgordijn optrekken
Lees ook:Nogmaals fusie Fortis en ABN AMRO: ik doe nog een suggestie
Lees ook:“Handel in Fortis maandag hervat”: niet voor medewerkers van Fortis
Lees ook:laat NVB niet NVGB worden!

Eén reactie op “Woutertje moest hangen

  1. Tony de Bree

    Peter, ben het grotendeels met je eens. De betrokkenen zoals Bos, Zalm en Wellink lokken wat mij betreft wel onnodig reacties uit door hun eigen stekelige reacties. Zoals nu weer richting de Belgen en Lazard.

    De werkelijkheid is, zoals je terecht opmerkt, dat het Ministerie weinig pro-actief is geweest (naar mijn mening een euphemisme…), maar ook de interne en externe toezichthouders aantoonbaar hebben gefaald om de signalen van de problemen/waarschuwingen aan het begin (begin jaren ’90) serieus te nemen en daar actie op te ondernemen. c.q. zich na 2001 bezig hebben gehouden met “the war on terror”.

    Als ex-historicus weet ik dat wil je echt lessen kunnen trekken uit het verleden, je de feiten op een rijtje moet zetten, inclusief ooggetuigenverslagen. Waarbij iedereen zich onthoudt van modder gooien en elkaars kennis- en ervaring respecteert. Luisteren en leren. Inclusief door de Nederlandse “topeconomen” op een enkele uitzondering na.

    Het tijd is aan het keren, dat is een goede zaak, maar er is weinig tijd.

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.