Bancaire Zaken

Deze week was ik te gast in het MAX televisieprogramma  Hollandse Zaken om ‘live’ mijn mening te geven over de zorgplicht van banken. Ik wist dat ik zou worden neergezet als ex-bankier en dat de zaal gevuld zou zijn met gasten die hun woede over het bankwezen niet onder stoelen of banken zouden steken (zie hier). Dus ik wist waar ik aan begon. De uitzending van deze week was een vervolg op het programma van 20 juni, waarin uit de doeken werd gedaan dat een man zelfmoord had gepleegd op de stoep van de RABO , omdat hij de hypotheek niet meer kon betalen en het huis werd geveild. In de zelfmoordbrief werd de schuld bij de bank gelegd. Ik had mij nogal boos gemaakt op die uitzending. Hoe triest het geval ook is, de zaak leek mij exceptioneel (600.000 hypotheek aan man met bruto jaarinkomen van 10.000 euro; RABO kocht het huis op de veiling voor 280.000 en probeerde het te verkopen voor 350.000) en niet exemplarisch voor het handelen van de hele bancaire sector. Een tegengeluid leek mij op z’n plaats. Helaas besloten de vier grote banken niet te komen om te laten zien dat er in de top van de banken wel degelijk iets veranderd is. En de NVB stuurde letterlijk één nietszeggend regeltje dat de banken ‘op de goede weg zijn’. Boele Staal had te druk met andere niet-bancaire zaken.

De uitzending was ‘perfect’ getimed. Juist die dag werd opgestapte topman van Barclays, Diamond, in het Engelse parlement gegrilled over het rentemanipulatieschandaal en opende het Financiële Dagblad met de kop “Liborgate doet Londense City op haar grondvesten schudden’. De toch al geringe geloofwaardigheid van banken is door dit schandaal volledig teniet gedaan. Dat geldt overigens ook voor de toezichthouders FSA (Engelse AFM) en de Bank of Engeland, want het lijkt of zij al sinds 2007 op de hoogte waren van de manipulatie, maar er niets mee deden. Dan helpt nuance niet meer.

Liborgate kan een waterscheiding gaan vormen met nog veel strengere regels. The Economist vergelijkt het al met de teloorgang van de tabaksfabrikanten. Ik kan het mij goed voorstellen. Toch heb ik het nog aangedurfd deze week een lezing te geven onder de titel “There is nothing wrong with banks, there is something wrong with their culture”. Want ook in dit schandaal kan de beschuldigende vinger weer worden gewezen naar de investment banking cultuur. De gepubliceerde e-mails van handelaren spreken net als enkele jaren terug in het Goldman  Sachs schandaal boekdelen (zie het rapport). Een aantal van de grootste banken in de wereld hebben investment bankers als topman (RBS, Barclays, CS, JP Morgan Chase) met hun bijbehorende visie op bankieren (risico zoeken, korte termijn denken, alles voor ‘de deal’, strikt persoonlijk hoge beloningen) en dat lijkt een uitnodiging voor de rest van de organisatie om dat voorbeeld te volgen. Het is mijn persoonlijke observatie dat het ‘bokito-gedrag’ van handelaren de traditionele commercial- en retailbankiers geen schijn van kans geeft binnen de banken om hun visie uit te dragen. Mevrouw Mohr, destijds commissaris bij ABN AMRO, verklaarde voor de cie de Wit dat de investment bankers vonden dat zij ‘grand slam tennis’ speelden en dat de commercial/retail bankiers aan het ‘pingpongen’ waren! De enige weg vooruit is dat het echte investment banking verzelfstandigd wordt met de uitdrukkelijke mogelijkheid om failliet te gaan zonder redding door spaarders en overheid.

Volkstribunalen zijn niet de beste voedingsbodem voor goede regelgeving. Het gevaar bestaat nu dat de Europese bancaire traditie van ‘universele banken’, waarin de investbank activiteiten een ondergeschikte rol spelen, met het badwater wordt weggegooid. En dat is niet in het belang van de klant.

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook:Ook de keurige RABO heeft verpakte hypotheekobligaties verkocht
Lees ook:Ik heb een bancaire doodzonde begaan (column BNR 31 maart 2014)
Lees ook:Waartoe zijt gij op aarde, de wereld van de banken volgens Wijffels
Lees ook:RABO-top is onthutsend naïef (Column BNR 4 november 2013)
Lees ook:Kerviel verloor 4,9 miljard maar speelde met ruim 50 miljard

2 reacties op “Bancaire Zaken

  1. Otbert de Jong

    Niet bankiers maar wij maken het verschil

    ASN laat in haar reclamespotjes goed zien wat voor goede en slechte dingen geld allemaal kan doen. Geld is macht. Macht om goed te doen en slecht. Bankiers (en verzekeraars en fondsmanagers) zijn de mensen aan wie we deze macht goeddeels hebben toevertrouwd. Bankiers zijn net mensen. Mensen met hun onvolkomenheden, hun ambities, hun onzekerheden, hun emoties, hun hormonen, hun idealen. Wanneer mensen in een groep moeten functioneren dan passen zij zich doorgaans aan hun omgeving aan om het rendement van hun acties te optimaliseren. Oftewel; gedrag wordt sterk bepaald door de omgeving waarin men zich bevindt. Als het speelveld een harde “Wall Street achtige” arena is waarin iedereen op zoek is naar een snelle winst en waar (bijna) alles geoorloofd is, dan zullen de spelers zich daarop instellen en aanpassen. De gevolgen kennen we. Als we het gedrag van banken en bankiers willen veranderen dan moeten we de omgeving waarin zij functioneren, de financiële markten, aanpassen. Zowel op macro als op mezzanine als micro niveau. Een andere omgeving trekt een ander type mensen aan, maar ook dezelfde mensen zullen ander gedrag vertonen. Er zijn talloze psychologische onderzoeken die dit aantonen.
    Wie kunnen het gedrag in financiële markten veranderen? De politiek en de deelnemers. De belangrijkste deelnemers zijn de toezichthouders, de betrokken personen en bedrijven en de klanten. Wat is daarvoor nodig?
    Eenvoud; Om keuzes te kunnen maken is informatie nodig. Informatie die compleet, begrijpelijk en correct is. Daartoe moet de waanzinnige complexiteit van de financiële markten teruggebracht worden. Het argument dat complexe derivaten en structuren liquiditeit vergroten mag technisch gezien verdedigbaar zijn, maar wie heeft er voordeel bij die grotere liquiditeit en hoe duur en duurzaam is die liquiditeit? Zonder complexe producten blijft bankieren, beleggen en verzekeren uitdagend genoeg. Grotere eenvoud is een voorwaarde voor duurzame financiële markten.
    “Verschilligheid”; waarop baseerden wij ons vertrouwen? Achteraf gezien is het haast niet te begrijpen hoe onverschillig de maatschappij en klanten zijn geweest met betrekking tot de wijze waarop er met hun geld wordt omgesprongen. Zolang we ons natje en droogje kregen kon het de meesten blijkbaar weinig schelen wat er met hun geld gebeurt. Maar wel piepen wanneer het dan verkeerd gaat! De tijd van vertrouwen is over. Banken en verzekeraars hoeven het ook niet te herstellen. Het komt niet meer terug. Veel meer en beter toezicht is de enige oplossing. Het doet me pijn dat te moeten vaststellen maar het experiment met “principle based’ toezicht heeft jammerlijk gefaald. Het is echt jammer en doet mijn liberale hart pijn. Door meer regulering wordt ook innovatie gemakkelijk in de wielen gereden. Dat is de prijs die we zullen moeten betalen. Hopelijk is de regulator in staat om in rustiger tijden gecontroleerde experimenten toe te staan die innovatie weer een kans geven en hopelijk zal er in beter tijden weer meer ruimte komen voor principle based regulering.
    Toezicht; dus geen vertrouwen meer, maar controle. Maar wie zet de regels? Politici hebben een belangentegenstelling als het gaat om het zetten van regels. Ze willen ge/herkozen worden en zullen snel bereid zijn concessies te doen aan de emotioneel gedreven wensen van haar electoraat. Dit pleit dus voor een onafhankelijke financiële instantie onder politiek en technisch toezicht. Het bereik van zo’n financiële instantie zou verder moeten reiken dan Europa. Wereldwijde samenwerking moet de doelstelling zijn. Geen van de economische wereldmachten heeft baat bij onzekerheid en volatiliteit, noch aan isolationisme. Maar of politici en bevolkingsgroepen bereid zijn een stukje beschikkingsmacht en soevereiniteit op te geven is natuurlijk zeer de vraag. Er zal veel voor nodig zijn om nut en noodzaak hiertoe uit te leggen aan het electoraat.
    Uiteindelijk is het dus aan ons. Ons klanten, ons mensen, ons electoraat om de juiste keuzes te maken en betrokkenheid te tonen bij wat er gebeurt op deze wereld en niet onverschillig te zijn. Het is aan ons belangstelling te tonen voor de wijze waarop het rendement op onze beleggingen wordt gerealiseerd. Dat kunnen we individueel doen en collectief. In plaats van boos te worden op banken en volkstribunalen achteraf te houden, is het beter om boos te worden op jezelf en er nu eindelijk zelf eens iets aan te doen om te zorgen dat de financiële wereld een beetje duurzamer wordt. Stuur een brief, verander van bank, blog, stem, neem plaats in een bestuur, protesteer, het maakt niet uit, maar doe wat en wees geen huilebalk die roept dat bankiers …kers zijn.

      /   Beantwoorden  / 
    1. Bas

      Een goed verhaal Otbert! Wat ik mij alleen afvraag is of ons mensen wel betrokken willen zijn met bankiers/bankers. Of het nou hapklaar eenvoudig te vertellen is of niet.

        /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.