De europese commissie wil nu ook onderzoek gaan doen naar de handelspraktijken van optiehuis Optiver, dit in navolging van de VS.

Wat is het probleem?

Optiver, maar ook IMC en All Options hebben in een zeer vroeg stadium zich gerealiseerd dat investeren in technologie en dan met name razendsnelle verbindingen gekoppeld aan slimme beslissingssoftware, van groot belang zou zijn om een leidende positie in de effectenhandel te behouden. Een partij als Van der Moolen deed dat niet is is mede om
die reden failiet gegaan.

Nu vinden kleinere effectenhuizen dat zij worden benadeeld en tekenen protest aan.

Ik val bijna van mijn stoel af. Het is bijna vergelijkbaar met de producent van enveloppen die zich bedreigd voelt door e-mail. Ik zit nu 30 jaar in dit vak en weet niet anders dat in de effectenhandel alles draait om snelheid en dat dat altijd zo geweest is.

Als jongste bediende zal ik 30 jaar terug achter de telex om koersen op te schrijven en die snel rond te brengen. Ik herinner mij dat Alex op de fysieke optievloer steeds snellere printers liet installeren om sneller de orders naar de vloer te krijgen en dat wij studenten lieten rennen (!) Van de ene pit naar de andere om maar tempowinst te maken. En zo kan ik nog wel even door gaan. Er werden steeds snellere computers geplaatst en Alex wist het ordenen terug te brengen van minuten naar seconden. Ook toen kwam commentaar van adviseurs die nog ouderwets via de telefoon orders opnamen en zich bedreigd voelden.

Er is dus echt niets nieuws onder de zon en in die 30 jaar heb ik partijen zien verdwijnen die niet meekonden. En dat heeft de consument geen windeieren gelegd. Innovatie is goed! Nederland loopt voorop in de optiehandel en de handel voor particuliere beleggers. Het is te hopen dat dit zo kan blijven.

De bankencrisis en dan met name de val van de Amerikaanse bank Lehman Brothers in september 2008 heeft haar neerslag gevonden in het aantal klachten over vermogensbeheerders in 2009. Het was namelijk vooral Lehman Brothers dat in Nederland via Nederlandse vermogensbeheerders allerlei garantieproducten heeft verkocht. Na het faillisement van de bank bleek die garantie een lege huls bleek te zijn.

Het waren vooral de vermogensbeheerders Wijs & van Oostveen en met name Wilgenhaege die deze producten verkochten. Het wekt dus geen verbazing dat deze twee beheerders aan kop gaan in een onderzoek van het bedrijf Vermogensmonitor (dit is een commercieel bedrijf dat zich opwerpt als ‘ financieel letselbedrijf ‘ ). In een persbericht maakte het bedrijf bekend dat zij in 2009 een recordaantal klachten over vermogensbeheer heeft ontvangen (nl. 230 klachten).

Interessant is dat de banken hun lesje geleerd hebben. Onder druk van de AFM en publieke druk hebben de grote banken veel tijd en aandacht gestoken in het opstellen van clientenprofielen. Klanten van de banken werden verzocht het clientenprofiel goed te lezen en ook te bevestigen. Ook wordt nu de periodieke ‘ update ‘ veel beter nageleefd.

Maar we zijn er natuurlijk nog niet met accurate clientenprofielen. Vervolgens moeten de banken en vermogensbeheerders ook nog eens een keer de portefeuilles aanpassen en afstemmen aan het profiel. En daar kan nog al wat mis gaan. Lees verder

RADAR heeft deze week weer aandacht gegeven aan de ” woekerpolis”. De conclusie van het programma was dat de regeling die onder supervisie van de heer Wabeke tot stand is gekomen een slecht compromis is geworden. Nog altijd zouden de verzekeringsmaatschappijen 40% van de inleg aan kosten mogen inhouden.

Tsja, voor insiders is dat natuurlijk helemaal geen nieuws en de verbazing en ergenis van RADAR is op zijn minst curieus.

Wat was het compromis van Wabeke, waaraan de Stichting Verliespolis en Stichting Woekerpolis Claim zich hebben gecommiteerd.  De verzekeraars, die nu vaak jaarlijks tot 40 procent kosten in rekening brengen voor hun beleggingspolissen, zie ook het onderzoek van de AFM, mogen niet meer dan 2,5 procent van de inleg als kosten aftrekken. In uitzonderlijke gevallen zou dat 3,5 procent mogen zijn. Het teveel betaalde zou gecompenseerd moeten worden, desnoods aan het eind van de looptijd van de polis.

Het is een simpel sommetje, 2,5% per jaar is over een looptijd van zeg eens 20 jaar, loopt snel op tot 40% over de totale inleg. Zie ook mijn  blog van 16 oktober (http://bank.blog.nl/verzekeraars/2009/10/16/verzekeraars-moeten-geen-rookgordijn-optrekken). Iedereen wist of kon weten dat 2,5% nog altijd erg veel is en het recent opgestarte bedrijf Brand New day laat zien dat het voor veel minder kan. Daar komt bij dat de commissie voor bijvoorbeeld de overlijdingsrisicoverzekering buiten de 2,5% zit. Tevens heb ik grote vraagtekens bij de opmerking van Wabeke dat de kosten van de eigen beleggingsfondsen van de verzekeringsmaatschappijen ook in die 2,5% max. zitten. De kosten van de beleggingsfondsen lopen veelal via de koers van de fondsen en gaan dus niet mee in de 2,5%, maar verlagen wel het uiteindelijke rendement van de polis.

De Wabeke-regeling was een compromis en niet meer dan dat. Voor consumenten die met poliskosten zaten van 60% plus, is de regeling zeker een verbetering. Maar voor het merendeel van de consumenten is het slechts een eerste stap.

Het echte wachten is op meer concurrentie. Daarom is de start van Brand New Day een goede zaak. Het wachten is op de volgende partij. Een verzekeraar wellicht?

Enige tijd geleden schreef ik een blog over de heer Staal, met de titel ‘Archie, de man van een hele boel staal, spreekt weer. Dagblad de Pers heeft een achtergrondverhaal geschreven, dat ik graag integraal overneem.

Door: Mathijs Rotteveel
Gepubliceerd: gisteren 22:46
Update: vandaag 06:35

Boele Staal, dé woordvoerder van de Nederlandse banken, schuift alle verantwoordelijkheid van zich af. Wanneer krijgt hij een uitnodiging van de commissie-De Wit?

Voor wie het vergeten was, herhaalde Boele Staal het kortgeleden in het Financieele Dagblad (FD): ‘Het merendeel van de Nederlandse banken hoeft geen excuses te maken. De fouten zijn begaan in Amerika.’ Sinds de oud-commissaris van de koningin twee jaar geleden voorzitter werd van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) lijkt hij één doel voor ogen te hebben: al het onrecht dat ze wordt aangedaan door pers en politiek zo snel mogelijk de wereld uithelpen.

Dat hij daarbij af en toe de realiteit uit het oog verliest, is bijzaak. Verschillende grote Nederlandse banken zaten namelijk tot over hun oren in de risicovolle Amerikaanse hypotheken. In de eerste maanden van 2008 schreven Fortis en ING er respectievelijk 6,8 miljard dollar en 6,1 miljard dollar op af.

Ook ingrijpende verbeteringen van het financiële systeem – zoals het limiteren van de grootte van banken – veegt Staal zonder pardon van tafel. ‘Dat praten over kleinere banken is maar kabouterpraat’, zei hij in het FD. Alex-oprichter Peter Verhaar windt zich weer op. ‘Uit zo’n opmerking spreekt zoveel dedain voor de kleine banken’, zegt Verhaar. ‘Toen wij bij Alex dit soort hypotheken kregen aangeboden, hebben we weloverwogen ‘nee’ gezegd, omdat we het te gevaarlijk vonden. Ook Binck en Van Lanschot zaten er niet in. Een bank als ING heeft weloverwogen ‘ja’ gezegd, omdat het een hoog rendement opleverde. Ga dan niet zeggen dat ING er niets aan kon doen, maar trek het boetekleed aan.’

Hitserigheid

Maar ook dat is niet Staals stijl. Liever legt hij in het FD de schuld ergens anders neer. ‘Dit soort discussies wordt beïnvloed door de hitserigheid bij politiek en media.’ Bart Combée, directeur van de Consumentenbond, vindt dat het ontwijkende gedrag van Staal inmiddels wel lang genoeg heeft geduurd. ‘Hij vindt dat consumenten zich beter moeten informeren over de producten die banken aanbieden. Ik vraag me dan of op welke planeet hij heeft gezeten. Die producten zijn zó ingewikkeld dat de kennisachterstand voor consumenten nooit is in te halen. Tot nu toe lijkt het er echter niet op dat ze daar echt iets aan willen veranderen.’

Actie dus. Wellicht kan Staal de commissie-De Wit vertellen wat de Nederlandse banken gaan doen om hun reputatie te verbeteren. Donderdag horen we wie zich daar moeten melden. Mag Staal op die lijst?

Gisteren is de parlementaire commissie de Wit gestart met de vraaggesprekken (verhoren mag niet worden gezegd) over de oorzaken van de kredietcrisis. De commissie zal de komende 3 weken praten met bankiers, wetenschappers en andere personen die een bijdrage zouden kunnen leveren aan dit debat.

Ik heb er met enige spanning naar uit gekeken, maar ben helaas zeer teleurgesteld in de eerste dag. Bewust heeft het parlement niet-financiele deskundigen uit de kamer geselecteerd omdat men bang was voor een debat tussen ingewijden, die mogelijkerwijs aan ‘ tunnelvisie’  zouden kunnen lijden.

Nu is het tegenovergestelde geschied. De vragen zijn keurig voorgekookt en worden min of meer van het papier afgelezen. Door het gebrek aan kennis van de materie is er geen sprake van scherpe ondervragingen. De ondervragers kunnen niet of nauwelijks alert reageren op een antwoord en dit maakt de sessie tot een zouteloze, maar ook tenenkrommende gebeurtenis.

Vel ik een te hard oordeel? Denk het niet. Ik zit na dag 1 met een massa vragen. Een kleine bloemlezing. Lees verder

Morgen gaat de commissie de Wit aan het werk. De commissie is genoemd naar Jan de Wit, die voorzitter is van de parlementaire commissie die onderzoek zal doen naar de kredietcrisis. Bovendien moet de commissie komen met aanbevelingen voor verbeteringen van het financieel stelsel. Het is voor het eerst dat een parlementair onderzoek wordt geleid door een SP’er.

Er zijn twee onderzoeken. De commissie wil eerst een rapport over de oorzaken van de kredietcrisis publiceren. Daarna wil ze beginnen met het tweede deel van het onderzoek, naar de crisismaatregelen die genomen zijn door de regering.

RTL Z heeft het programma voor de eerste week gepubliceerd

In de tweede en derde week komen de hoofdrolspelers langs, zoals minister Wouter Bos van Financiën, de bestuursvoorzitters van grote banken en DNB-president Nout Wellink. De exacte lijst wordt volgende week bekendgemaakt.
Overzicht openbare gesprekken
Maandag 18 januari
Tijd Naam Functie

10:00-11:15 C.N. Teulings (Coen) Directeur Centraal Planbureau CPB
11:30-12:45 S.J.G. van Wijnbergen (Sweder) Econoom, hoogleraar Universiteit van Amsterdam
13:30-15:00 H.O.C.R. Ruding (Onno) Lid van de High Level Group on financial supervision (commissie-De Larosière) en oud-bankier bij Citigroup
15:15-16:15 A. Bruggink (Bert) Lid raad van bestuur Rabobank Nederland (chief financial officer)

Woensdag 20 januari
Tijd Naam Functie

10:00-11:30 J. W. Muis (Jules) Accountant. Onder meer oud-DG bij de Europese Commissie en oud-controller bij de Wereldbank
11:45-13:00 D. Korf (Dick) Accountant. Partner bij KPMG, voorzitter sectorcommissie banken bij het Nivra

Donderdag 21 januari

Tijd Naam Functie

10:00-10:45 F. Heemskerk (Frank) Staatssecretaris van Economische Zaken. Was financieel specialist voor de fractie van de PvdA
11:00-12:00 J.W. Wabeke (Jan Wolter) Ombudsman financiële dienstverlening bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid)
12:15-12:45 C.C.M. Vendrik (Kees) Kamerlid: financieel specialist voor de fractie van GroenLinks
13;30-14:00 H. de Haan (Henk) Lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 1996 tot 2006. Financieel specialist van de fractie van het CDA
14:15-15:45 C. Maas (Cees) Voorzitter Adviescommissie Toekomst Banken. Oud-lid raad van bestuur ING

Vrijdag 22 januari

Tijd Naam Functie

09:30-10:30 G. Zalm (Gerrit) Oud-minister van Financiën
10:45-11:45 C.M. Grundmann – van de Krol (Christel) Hoogleraar Effectenrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen

Op 23 oktober berichtte ik over een belangwekkende opmerking van de curator van DSB over het feit dat veel zogenaamde belangengroepen zich richtte tot de mogelijke DSB-gedupeerden (zie http://bank.blog.nl/dsb/2009/10/23/vele-belangengroepen-rondom-boedel-dsb-heeft-het-zin). De curator gaf aan niet te snel met stichtingen in zee te gaan, maar goed na te denken over het beoogde doel van de stichtingen.

Het is geen loze boodschap geweest. Nadat Lakeman in onmin is geraakt met zijn medebestuursleden (overigens blijkt dat zijn stichting helemaal geen 100.000 gedupeerden vertegenwoordigd, hoewel hij dat wel claimde bij De Wereld Draait Door), komt nu ook de ‘bekende’ Jelle Hendrix in de problemen. Hij vraagt veel geld voor zijn diensten en lijkt nu ook in een belangenverstrengeling terecht te zijn gekomen (hij sluit nieuwe hypotheken af bij een bedrijf waaraan hij verbonden is).

Van de andere 9 belangengroeperingen horen we al helemaal niets meer.

KASSA waarschuwde afgelopen week al voor de ‘ no cure no pay’ partijen. Deze waarschuwing is ook hier op zijn plaats. Pas op voor belangengroepen die (1)  vooraf een bedrag wensen te ontvangen en (2) voor partijen die een flink deel van uw mogelijke opbrengst willen hebben. Bestudeer de statuten van de stichtingen zeer goed en kijk of ze eigenlijk geld trachten terug te winnen dat u via de wet sowieso zou ontvangen.

Oud lid van de Raad van bestuur van ABN AMRO, Jiskoot, gaat opnieuw beginnen. Hij start een adviesbank voor ondernemende families in de traditie van Pierson, Heldring en Pierson, de bank waar zijn vader CEO was.

Niets mis mee, zoals Jiskoot zegt ‘onafhankelijke adviesfirma heeft toekomst’. Maar Jiskoot laat ook het volgende optekenen in het FD: ‘Elke bank zegt klantgericht te zijn. Maar als er een ding niet waar is, dan dat‘.

Wat krijgen we nu? De heer Jiskoot was lid van de raad van bestuur van ABN AMRO en dus mede-verantwoordelijk voor de klantgerichtheid van de ABN AMRO. Wij hebben hem niet gehoord bij de emissie van World Online, die onder zijn verantwoordelijkheid naar de beurs is gegaan. De rechter heeft geoordeeld: ABN AMRO heeft de particuliere belegger misleid bij de emissie en de heer Jiskoot dient zijn verantwoordelijkheid te nemen.

Het is voor zijn toekomstige klanten te hopen dat zijn nieuwe bank de klant wel op de eerste plaats zet en niet de performance van de bank, de afdeling of de persoon. Ik ben benieuwd.

In mijn blog van 20 september heb ik aangegeven dat Van Lanschot de ‘kick back’ wil doorgeven aan de consument (zie http://bank.blog.nl/vermogensbeheerders/2009/11/20/van-lanschot-doet-eerste-belangrijke-stap-in-doorgeven-kickback). Dit was een belangrijke stap want de kick back is in de virtuele bankwereld een vervelend verschijnsel. Hoewel het niet zo hoeft te zijn, loopt de consument de kans dat die beleggingsfondsen op de voorpagina van de site van de bank worden gezet, die de bank in kwestie de hoogste retourprovisie geeft.

Vaak wordt de vergelijking getrokken met de supermarkt waar producenten ook een vergoeding betalen om op het schap te komen. In de supermarkt heeft de consument in ieder geval nog de kans om langs de schappen te lopen en vervolgens een eigen keuze te maken (hoewel ik ook weet dat de schaphoogte van essentieel belang is bij de verkoop). In de virtuele bankwereld is zoeken veel lastiger en dan is een plaats op de homepage bijna doorslaggevend. Daarnaast speelt ook nog dat het advies dat een bank geeft over een bepaald fonds veel ingrijpender is dan het adviestraject in de supermarkt.

Dus wat mij betreft gaat de kick back eraan of er wordt op zijn minst duidelijk aangegeven wat een bank ontvangt bij de verkoop van een bepaald beleggingsfonds.

De  fondsenaanbieders vinden de discussie over de kick back gezeur en niet interessant. Logisch, want via de kick back kunnen bepaalde aanbieders in beeld komen bij de consument. De fondsenaanbieders stellen dat ‘er niets spannends aan is’. De kick back is een vergoeding voor de kosten die de banken maken zoals rapportages.

Grote onzin en flauwekul.

Als het gaat al gaat om de vergoeding voor kosten, dan dient de kick back een vast bedrag te zijn en NIET afhankelijk van de effectieve waarde van de beleggingsfondsen in het depot!  Maar de banken hebben echt geen kosten. Die rapportages worden toch al gemaakt, de fondsen zijn gewoon onderdeel van de portefeuille. In veel situaties betaalt de fondsenaanbieder zelfs de evt. reclame voor het fonds.

Laten de fondshuizen er eerlijk vooruit komen. De kick back dient de verkoop te vergroten en niets anders. Dat mag, maar de consument dient dit te weten.

Gisteren was er weer de nieuwjaarsreceptie van Euronext. In vroeger tijden was deze  receptie de plaats waar beurshandelaren elkaar nog even de hand schudden, alvorens elkaar op leven en dood te beconcurreren op de beursvloer. Met het automatiseren van de beursvloer verdwenen de handelaren. De beursvloer zelf is nu de kantoorruimte van optiehandelaren.

De nieuwjaarsreceptie is gebleven en is nu een plek waar ‘prominenten’ (aldus het FD) elkaar tegenkomen. Het is ook het tijdstip waarom de beursvoorzitter, in het verleden echt een notabele-functie, de plannen voor het nieuwe jaar voor de beurs ontvouwt en aangezien de beurs in het verleden echt het centrum van ‘ondernemend Nederland’ was, werd altijd met spanning uitgezien naar de toespraak.

Helaas is dat allemaal verleden tijd. De beurs werd onderdeel van een multinational, waarbij Euronext ook nog eens een keer het alleenrecht op beurshandel verloor. Er zijn nu voor zowel institutionele beleggers als particuliere beleggers volop mogelijkheden om buiten Euronext om te handelen.

Euronext is nog wel altijd de plaats waar emissies plaatsvinden en het is altijd weer vermakelijk om te lezen welke bedrijven nu weer klaar staan voor een beursnotering. In de praktijk loopt Euronext echter leeg (Stork, ING, ABN AMRO, FORTIS, OCE) en kwam de notering van Delta Lloyd dan ook als geroepen (zie mijn blog http://bank.blog.nl/abn-amro/2009/11/30/euronext-zal-sinterklaas-nu-eindelijk-eens-langs-komen).

Wat had de beursvoorzitter, van der Does, nu voor ons in petto? Geen nieuwe bedrijven, maar het noteren van schuldpapier van niet-genoteerde bedrijven. Van der Does is wakker geworden. Obligaties (van gewoon genoteerde bedrijven) deden het meer dan fantastisch in 2009. Maar obligaties zitten bij Euronext al tijden in ‘verdomhoekje’. Voor de particuliere belegger is het handelssysteem voor bedrijfsobligaties op Euronext zo moeilijk te doorgronden dat je twee maal nadenkt voordat je een belegging doet (ook Alex kan het steeds maar lastig uitleggen).

Dus van der Does: het is weer een mooi initiatief, maar ga eerst eens wat doen aan het huidige systeem. En het zou ook helpen als Euronext real-time het effectieve rendement en de duration zou berekenen voor ons.