In dit blog heb ik eerder aandacht besteed aan het ‘verdienmodel’  van de kredietbeoordelaars en dat dit verdienmodel voor een (belangrijk) deel de oorzaak is dat we in een financiele crisis terecht zijn gekomen (zie mijn blog van 17 september  http://bank.blog.nl/kredietcrisis/2009/09/17/kredietbeoordelaars-eindelijk-onder-vuur-en-terecht-maar-wat-is-het-alternatief ).  Alle drie kredietbeoordelaars zijn van Amerikaanse origine, hoewel Finch in Franse handen is.  Bovendien zijn de twee belangrijkste Moody’s en Standard & Poor’s beursgenoteerd wat weer druk legt op deze bedrijven om omzet en winst te maken.

De onafhankelijkheid van de drie kredietbeoordelaars wordt ernstig in twijfel getrokken. Echter ook hun integriteit staat ter discussie. Zij geven niet alleen een oordeel over de kredietwaardigheid van leningen en bedrijven, maar treden ook vaak op als adviseur van diezelfde bedrijven.

De CEO van de Deutsche Bank, Ackermann, heeft nu onlangs het voorstel gedaan een Europese tegenhanger op te zetten. Dit lijkt mij niet zomaar een ‘luchtballonetje’. Al geruime tijd wordt hierover gesproken. Een belangrijke vraag hierbij is vanzelfsprekend of dit bedrijf een publiek of privaat bedrijf wordt en indien gekozen wordt voor het laatste, of dit Europese bedrijf niet direct in hetzelfde troebel water terecht komt als de Amerikaanse bedrijven.

Ik heb zelf het voorstel gedaan er een publiek bedrijf van te maken. Het beoordelen van leningen is van het grootste belang en bijna alle pensioenfondsen, maar ook heel veel particulieren, varen bijna blind op de rating (heel vaak mag er niet eens belegd worden in een obligatie met een te lage rating). Het is gewoon geen taak voor de private sector, het gaat immers om het beoordelen van diezelfde sector.

Nu Duitsland (voor een deel is de Deutsche Bank Duitsland) zich heeft uitgesproken, zie ik wel direct een bekend Europees probleem opduiken, nl. waar komt deze Europese kredietbeoordelaar? Het is bijna een pavlof-reactie dat Frankrijk zal kiezen voor Parijs of Straatsburg.

Ik zie hier wel een kans voor Holland Financieel Centrum. Hier is meer eer aan te behalen dat het aantrekken van kantoren van buitenlandse banken.

Kredietbeoordelaars spelen een zeer belangrijke rol op de financiele markten. Met slechts het aankondigen van onderzoek naar de toekomstige kredietwaardigheid van bedrijven en hun uitstaande leningen kunnen deze kredietbeoordelaars paniek veroorzaken in de bestuurskamers. Ter illustratie, kijk eens hoe omzichtig RABO bank omspringt met haar ‘triple A’ rating en in hoe het denken  over het gewenste bedrijfsmodel wordt beinvloed door de rating (RABO wil af van verzekeraar Eureko uit angst voor een verlaging van de rating). Deze soms overmatige aandacht voor de ‘rating’ is ook wel weer zeer begrijpelijk. Een verlaging van de rating zorgt er bijna altijd voor dat het betreffende bedrijf in de toekomst meer rente moet gaan vergoeden op leningen.

U kent het spreekwoord ‘als het kalf verdronken is, dempt men de put’. Deze uitspraak lijkt van toepassing op het feit dat de kredietbeoordelaars nu pas echt onder vuur liggen. Al in augustus 2007 schreef de Volkskrant dat ‘Brussel’  onderzoek wenste naar de handelswijze van de kredietbeoordelaars. Recent heeft de Securities and Exchange Commission (SEC) nu echter ook onderzoek aangekondigd: het werd tijd. Lees verder

Moody’s, een ratingbedrijf, heeft de lange termijn rating van deposito’s en senior schuld van ABN AMRO verlaagd van Aa3 naar Aa2. Als reden noemt het bedrijf het feit dat de winstverwachtingen van ABN AMRO minder gunstig zijn als gevolg van het feit dat ABN AMRO volledig in handen van de overheid zal komen.

Ik snap het niet, maar het beleid van ratingbedrijven is al een tijdje moeilijk te begrijpen; zie hiervoor mijn blog van 8 juli (Wie gelooft de ratingbureau’s eigenlijk nog?).

De Nederlandse overheid heeft een zeer hoge kredietwaardigheid. Minister Bos heeft vele malen uitgesproken volledig achter ABN AMRO te staan en dat depositohouders zich geen zorgen hoeven te maken. De bank wordt gezien als een ’systeembank’ en als zodanig zal zij gesteund worden door de overheid.

Onlang heeft Bos aan Zalm, die wel even voor zijn beurt sprak, toegezegd dat een nieuwe kapitaalsinjectie zal worden gegeven.

De negatieve bijstelling door Moody’s komt dan ook uit de lucht vallen en is niet te begrijpen.