Ik schreef vorige week over die rare Financial Transaction tax (zie hier). Ewald Engelen is het met mij eens, maar noemt nog wat additionele redenen.

http://www.groene.nl/commentaar/2012-01-24/kut-op-dirk

Politici hebben er een handje van om beleid te voeren via fiscale maatregelen. De woningmarkt is gefiscaliseerd, de pensioenmarkt is gefiscaliseerd. Ik snap het wel, het is gemakkelijke manier om direct resultaat te bereiken en dat is voor het electoraat van de politici altijd erg plezierig. Het laatste speeltje van de Europese politici is de ‘Financial Transaction tax’ (FTT). In Nederland is de PVDA voorstander (van de SP en PVV was pro-stellingname te verwachten).

De FTT wordt ook wel de Robinhood-tax genoemd, zie de Occupy-beweging en sommige Goede Doelen stichtingen. Dat spreekt tot de verbeelding, maar het is schijn en het electoraat zal bedrogen uitkomen. Er wordt niet gestolen van de rijken en zeker niet gegeven aan de armen.

De voorstanders denken dat de financiële stabiliteit zal toenemen, dat de verschrikkelijke  ’High Frequency Traders (HFT)’  Europa zullen verlaten, maar vooral dat de banken gestraft worden. Het Centraal Plan Bureau (CPB) heeft op verzoek van het Ministerie van Financien onderzoek gedaan en op 21 december 2011 een vernietigend rapport uitgebracht.

De FTT zal de HFT midscheeps raken. Het is een belasting per beleggingstransactie en de HFT doen er zeer veel. Hoeveel is onbekend, maar tussen de 50% en 75% van het totaal. Wellicht meer, bij Alex deden de HFT 90% van de transacties. Het zijn echter vaak niet-banken en kunnen vrij simpel verhuizen naar Londen (Engeland doet niet mee) of Chicago. Sommigen juichen dat toe, maar dan verdien je ook niets. Die aversie tegen HFT verbaast mij niet. Het doet mij denken aan short-selling discussie.  Europese politici wilden ons maar al te graag doen geloven dat dáárdoor de obligaties  van Italie en Spanje onderuit gingen. Onderzoek kon het niet onderbouwen. Idem dito bij de HFT. Er is nog geen overtuigend bewijs dat HFT de markt structureel instabieler maken, hoewel toezichthouder AFM wel meer controles wil uitvoeren op mogelijk marktmisbruik.  Het zou ook niet sociaal wenselijk zijn, maar dat is toch kwestie van smaak. Ik vind al die realityshows op TV ook niet sociaal wenselijk. En het feit dat sommigen vinden dat het belachelijk is om in milli-secondes te handelen, doet mij denken aan de 130 km discussie. Ik houd niet van langzaam en vind het dus wél fijn om 5 minuten eerder aan te komen. En ik houd ook van snel handelen.

De banken worden al gestraft. Ze betalen de staatssteun met zeer forse premies terug. En uitstekend dat er geen bonussen worden uitgekeerd bij staatssteun! En laat banken die geen bestaansrecht hebben, failliet gaan. Allemaal goede maatregelen. Heb je alleen geen FTT voor nodig.

De waarheid achter de FTT is dat de Europese Commissie een Europese belasting wil. Opbrengst: 57 miljard (denken ze……). Zeg dat dan gewoon! Wie gaat het betalen? Niet de banken, die belasten de tax gewoon door aan beleggers (incl. de toch al zwaar getroffen pensioenfondsen). Lees deze notitie van Binckbank: de tarieven gaan 50% omhoog. Kan geen toeval zijn dat de AFM, die opkomt voor belang van de financiële consument, tegen is. Wat mij bovenal irriteert is dat de FTT ook betaald moet worden door banken en beleggers die niets met de crisis van doen hebben.

Er is een goed alternatief. In Nederland gaat een aparte bankenbelasting geheven worden. De basis voor deze belasting zijn de ongedekte leningen van een bank. Dat lijkt mij een uitstekend idee. En korte schuld wordt hoger belast dan lange schuld. De PVDA zou er goed aan doen deze belasting onder de aandacht van ‘Merkozy’ te brengen: het zou een uitstekend exportproduct zijn!

Ik ben op 26 januari 2012 dagvoorzitter in een ‘pensioenbattle’ tussen PPI’s en Pensioenverzekeraars. Gezien de huidige ontwikkelingen rondom de pensioenfondsen een interessant debat hoe het anders zou kunnen.

Hieronder een aantal blogs van mijn hand over de pensioenproblematiek

http://bank.blog.nl/geen-stijl/2011/08/31/big-swinging-dicks

http://bank.blog.nl/pensioenmarkt/2011/07/04/interview-in-nederlands-pensioen-beleggingsnieuws-23-juni-2011

http://bank.blog.nl/pensioenmarkt/2011/07/04/column-fd

http://bank.blog.nl/geen-stijl/2011/04/05/legale-diefstal

http://bank.blog.nl/pensioenmarkt/2011/02/09/ons-pensioensysteem-is-niet-slecht-maar-kan-echt-wel-verbeteren#more-1232

http://bank.blog.nl/pensioenmarkt/2010/09/13/overheid-verpolitiekt-de-pensioenproblematiek

http://bank.blog.nl/pensioenmarkt/2010/08/30/column-op-www-geenstijl-nl-2882010-paniek-in-de-polder

http://bank.blog.nl/pensioenmarkt/2010/08/19/nederlands-pensioensysteem-kraakt-nu-echt-in-zijn-voegen

http://bank.blog.nl/verzekeraars/2010/06/16/ik-ben-niet-de-enige-negeer-de-minister

http://bank.blog.nl/verzekeraars/2010/06/10/donner-neemt-in-pensioenvraagstuk-een-rigide-standpunt-in-en-zeker-niet-in-belang-van-pensioengerechtigde

http://bank.blog.nl/verzekeraars/2010/04/11/donner-wil-pensioeninformatie-verbeteren-een-goede-zaak

http://bank.blog.nl/beleggen/2010/02/17/zijn-pensioenfondsen-goedkoper-dan-zelf-voor-je-pensioen-sparen

http://fastmovingtargets.nl/episodes/peter-verhaar-de-bank-van-de-toekomst-is-een-vertrouwenspersoon/

Hét buzz-woord van 2011 in de financiële wereld was voor mij niet ‘perverse bonusprikkel’ maar ‘weeffout’. En dan denk je aan een klein foutje dat zó gerepareerd kan worden. Was het maar waar! Ons financiële systeem lijkt meer op de spijkerbroeken die jongeren dragen: meer gat dan stof. Het roer moet nu echt om. Er moeten grote beslissingen worden genomen. Daarom spijker ik 5 financiële stellingen op de deur van GeenStijl.

Schaf subsidie op schuld af

Nederland heeft een flinke hypotheekschuld, met dank aan de hypotheekrenteaftrek. De schuldsubsidie zorgt er ook voor dat er geen evenwichtige keuze gemaakt worden tussen huren of kopen. Hierdoor is de woningmarkt verstoord. Oplossing: het huis wordt vermogen in box 3, dan wordt het belast tegen de vermogensrendementsheffing die wordt vastgesteld op basis van een mandje staatsleningen (i.p.v. de arbitraire 4%). Het huurwaardeforfait wordt afgeschaft. De huidige hypotheekrenteaftrek moet voorzichtig worden afgebouwd in 20 jaar tot nul. Laat gemeenten niet speculeren met grond. Introduceer weer het begrip ‘eigen geld’ en koppel lening aan waarde-ontwikkeling huis, zoals bij effectenkrediet.

Splits de banken

Het vertrouwen in de banken is weg, omdat de klant niet snapt wat de bank doet voor de klant en met welk risico. Maak daarom banken kleiner door ‘Investment banks’ met hoger risicoprofiel los te koppelen van ‘Main Street banks’ met lager risicoprofiel. Zorg dat banken solvabiliteitsratio’s hebben van 15% plus. Banken financieren zich weer primair met eigen vermogen (Investmentbanks), spaargeld en obligaties (Main Street banks) en minder elkaar (minder verwevenheid, minder systeemrisico). Bankbalansen groeien mee met de groei van de klant.  Creëer concurrentie door nieuwe ‘community banks’  die dicht bij de klant staan (“de kerktoren kunnen zien”). Verzekeraars gaan weer verzekeren, d.w.z. risico’s overnemen van de klant (overlijden, lang leven, kapitaalgarantie). Producten worden niet simpel, maar begrijpelijk. Zorgplicht moet zorgrecht worden.

Schaf depositogarantiesysteem af

Niet alleen banken zijn risico’s uit het oog verloren, maar ook de consument. De ‘saaie’ bank én de ’saaie’ consument moet terug. Dus weg met die “risico-verstikkende molton-deken” (uitspraak Rutte): schaf het depositogarantiesysteem af. Laat de ABN AMRO (in handen Staat) uitgroeien tot de ‘rijkspostspaarbank’, maar daar horen dan wel lage spaartarieven bij. Méér rente betekent méér risico. In het beleggingsprofiel moet de nadruk liggen op risico en niet op rendement. Banken kunnen failliet gaan, obligaties kunnen ook wel eens niet 100% terugbetaald worden, producten kunnen waardeloos worden. Kortom: garanties bestaan niet.

Hef de collectieve solidariteitspensioenfondsen op

Het collectieve aanvullende solidariteitspensioen past niet meer in deze tijd. Alleen de AOW blijft hetzelfde. Pensioen is gewoon spaargeld en hoort dan ook thuis in Box 3. Laat werknemers wel individueel sparen voor pensioen via ‘defined contribution regelingen’. En graag een deel verplicht, want ik weet ook dat consumenten soms irrationele beslissingen nemen. Daarom moet via een basisvrijstelling het pensioensparen deels fiscaal gefaciliteerd worden. Bedrijven kunnen niet meer ‘graaien’ in de pensioenpotten en DNB kan mevrouw Kellerman naar huis sturen. Er is geen garantie meer op een eindbedrag. Periodieke inleg en rendement geven een prognose-pensioen. En de AFM moet erop toezien dat dit correct gebeurt. Mensen maken zelf de keuze: meer storten of langer werken. Er kan nog steeds collectief worden belegd. Willen werknemers een garantie, dan kopen ze die bij een verzekeringsmaatschappij.

Creëer een monetaire én politiek democratische Europese unie

En dan de ‘weeffout aller weeffouten’: de euro. Ik kies voor een Europa mét de Euro omdat wij de strijd aan moeten gaan met India, China en Brazilië (nu al groter dan Groot-Brittannië). Zorg daarom voor in de wet verankerde begrotingsdiscipline; leg de fundamenten voor een Europees Ministerie van Financiën en een ECB met het echte mandaat van een Centrale Bank. Zorg voor daadwerkelijk Europees toezicht op de banken. Dwing Griekenland (maar schrijf schulden wel af) en Italië en (deels Spanje) tot hervormingen in het belastingsysteem en de arbeidsmarkt, zodat landen zichzelf weer kunnen financieren (let wel, in een Verenigd Europa zullen altijd zwakke broeders zijn). Maar dan wel graag in een democratisch Europa. Wie snapt nog de onderlinge relatie tussen de Europese Raad (Van Rompuy), de Europese Commissie (Barosso), en het Europese Parlement. Zorg dat de grijze muis Van Rompuy wordt vervangen door een charismatisch Europese President. En voer de Europese discussie in Nederland.

Never waste a good crisis.

Gisteren verscheen in het FD een ingezonden brief van mij waarin ik betoogde dat interbancaire financiering bepaald geen normale zaak zou moeten zijn. In onderstaand artikel uit 1984 heb ik destijds getracht e.e.a. te onderbouwen

http://bank.blog.nl/files/2012/01/artikel-peter-verhaar.pdf

De recente actie van de ECB om bijna onbeperkt 3 jaars funding ter beschikking te stellen aan het Europese bankwezen heeft voor veel rumoer gezorgd. Vooral wordt er dan op gewezen dat de prominente rol van de ECB aangeeft dat het vertrouwen van banken om elkaar te financieren tot een nulpunt is gedaald. Nu is vertrouwen in banken door het publiek én door andere banken van groot belang, dat zal ik niet ontkennen, maar de vanzelfsprekende stelling dat banken elkaar zouden moeten financieren wordt nergens onderbouwd. In  1984 schreef ik een artikel in de bundel “Het Financiele Systeem” onder de titel ‘moeten banken samenwerken of concurreren?’. Ik was destijds werkzaam op de afdeling Correspondent Banking van de AMRO bank, die de contacten met andere banken onderhield.

Het is helemaal geen vanzelfsprekendheid dat banken elkaar financieren. Het zijn concurrenten van elkaar en waarom zou je een concurrent in het zadel houden zodat die bank vervolgens aan jouw klanten kan gaan trekken? De onwil van (sommige) banken om elkaar te helpen werd heel duidelijk tijdens het verhoor van van Dijkhuizen (NIBC) door Cie. de Wit. De RABO had helemaal geen zin om NIBC (en de Leaseplanbank)  te helpen en terecht. De RABO is om die reden om mordicus tegen de huidige opzet van het depositogarantiesysteem. Als banken zich niet kunnen financieren bij het publiek, dan hebben ze geen reden om te bestaan: zo simpel is het.

Banken zullen elkaar alleen willen financieren als er een wederzijds belang is, bijv. in het betalingsverkeer (rekening courant en dokumentaire kredieten) of bij de afwikkeling van het effectenverkeer. Het opdrogen van deze faciliteiten is dodelijk voor het reilen en zeilen van de reële economie en het is dan ook goed dat de ECB aan banken die (1) in de kern solvabel zijn en (2) een echte bijdrage aan de economie leveren, lange middelen ter beschikking stelt.

Peter verhaar

Oud-bankier Alex Beleggersbank

Herengracht 113 Amsterdam

“Topman’ Vermaas van NYSE Euronext heeft gisteren zijn nieuwjaarstoespraak weer gehouden. Het is altijd raak in de eerste week van januari. Onder het genot van een drankje zien de oude beursmakkers elkaar weer even en de ‘topman’ mag voor de ‘tigste’ keer uitleggen dat “dit jaar echt heel veel nieuwe bedrijven naar de beurs gaan komen“. Moet even het marktsentiment aantrekken. Vermaas vergeet even dat de beurs ook geen nieuwe bedrijven kon aantrekken in een hoogconjunctuur en dat Parijs juist zeer succesvol is en was, ook in  in mindere tijden. Je gelooft het niet, maar het idee is nu dat Euronext een beleggingsfonds  gaat starten voor nieuwe bedrijven. Laat ik nu denken dat beleggingsfondsen op een beurs genoteerd staan en niet van een beurs zijn. En natuurlijk zijn de vooruitzichten weer rooskleurig. Dat Euronext daarvoor al een aparte beurs, Alternext, heeft opgericht, lijkt Vermaas te vergeten. Dat kan ik mij voorstellen: er staat twee (2) obscure bedrijven genoteerd. Ik zal maar niet te hard roepen dat Euronext enige tijd geleden getracht heeft uit te groeien tot “het” (dat is het stopwoordje van Euronext) centrum voor noteringen van Private Equity Fondsen. We hebben het geweten. Ze zijn allemaal weer weg.

Maar dat ligt natuurlijk niet aan Vermaas en aan bestuurder van NYSE Euronext Hessels. Hessels, dat is de man die niet meer kan uitglijden omdat hij als een volleerd langlaufer een diep spoor van eigenbelang heeft getrokken. Hij verkwanselde eerst de Amsterdamse beurs aan Parijs en vervolgens moest er ‘in het belang van Europa’ worden gefuseerd met NYSE. En nu moet er ‘in het belang van Europa’ gefuseerd worden met Deutsche Borse. Desnoods moet de Amsterdamse optiehandel, het paradepaardje van Euronext, er maar aan geloven. Als hij maar in het zadel blijft.

We mogen zeer blij zijn dat er nu TOM is, het samenwerkingsverband van BinckBank, ABN AMRO en Optiver. Euronext heeft er alles aan gedaan om dit initiatief te dwarsbomen. Het is ze gelukkig niet gelukt. We hebben NYSE Euronext niet meer nodig. Particuliere beleggers hebben nu de keuze welke beurs zij gaan gebruiken. En de beste en goedkoopste beurs gaat winnen. En die zitten niet in peperdure gebouwen en hoeven ook niet 90% van de tijd te vergaderen of te reizen tussen de hoofdsteden van de wereld.

http://www.eenvandaag.nl/economie/39456/stand_van_nederland_lichte_groei_in_januari